Các nguyên nhân  gây sa sút trí tuệ là gì?

Bệnhsa sút trí tuệ là sự suy giảm dần khả năng trí tuệ vốn có từ trước củabệnh nhân. Có hai nguyên nhân  chính gây nên bệnh sa sút trí tuệ ở ngườicao tuổi là bệnh Alzheimer và các bệnh do nguyên nhân  mạch máu.

- Bệnh do nguyên nhân  mạch máu gồm: nhồi máu não đa ổ; nhồi máu nãoở các vị trí hạch nền, đồi não, vùng trán...; bệnh não chất trắng xơcứng động mạch dưới vỏ Binswanger; sa sút trí tuệ đa ổ khuyết dưới vỏdo tăng huyết áp và tiểu đường; sa sút trí tuệ do xuất huyết não.

- Bệnh do mạch máu phối hợp với bệnh Alzheimer: bệnh toàn thân gâysa sút trí tuệ như thiểu năng tuyến giáp, thiếu vitamin B12 và acidfolic, tăng canxi máu, nhiễm HIV, giang mai thần kinh; bệnh ở hệ thầnkinh trung ương làm mất nhận thức: u não, não úng thủy, tai biến mạchmáu não, bệnh Parkinson...

Biểu hiện của bệnh sa sút trí tuệ như thế nào?

Biểu hiện sớm của sa sút trí tuệ thông thường là giảm trí nhớ tức làbị quên những điều đã biết trước đây. Bệnh nhân gặp khó khăn khi tiêutiền, mất kỹ năng mua sắm, gặp khó khăn khi đi lại, lúc dùng điệnthoại... Thay đổi nhân cách như vẻ mặt ngơ ngác, thái độ  thờ ơ với mọingười, hay than phiền là bị quên hết cả. Bệnh nhân bị loạn trí nhớ vềkhông gian, khó nhận biết nơi mình đang ở và những nơi khác mà mình đãbiết trước đây, họ luôn tin rằng họ đang ở một nơi khác với nơi họ đangở thật sự dù có những đồ vật quen thuộc. Có những bệnh nhân lại gặpchứng quên toàn bộ thoáng qua. Đó là một rối loạn có tính chất chu kỳcủa hệ thần kinh trung ương biểu hiện bằng sự mất trí nhớ đột ngột. Họthường hay lặp lại câu hỏi, nhấn mạnh từ cuối hay nhắc lại đoạn cuốicủa câu. Nếu bị quên do cao tuổi thì bệnh nhân mất dần tính hài hướctrong giao tiếp, suy nghĩ chậm dần, nhân cách ít biến đổi, thường quênsự việc mới xảy ra nhưng lại nhớ rất kỹ các sự việc đã xảy ra rất lâu.Trường hợp bị quên do các nguyên nhân  tâm thần, bệnh nhân thường bị rốiloạn thần kinh thực vật, mất ngủ, chất lượng  công việc  giảm sút, ăn mấtngon, hay lo lắng  sợ hãi. Nếu bị quên do các bệnh thần kinh thường cócác biểu hiện khiếm khuyết thần kinh. Đa số bệnh nhân sa sút trí tuệ bềngoài vẫn có vẻ bình thường, nên không phát hiện sớm được bệnh. Do giảmtrí nhớ và nhận thức nên bệnh nhân gặp nhiều trở ngại trong sinh hoạthằng ngày. Vì vậy bệnh nhân ngày càng bị động và dần dần lẩn tránh mọigiao tiếp xã hội. Những bệnh nhân sa sút trí tuệ do nguyên nhân  mạchmáu còn có thêm các biểu hiện thần kinh khu trú như: yếu cơ, liệt cơ,rối loạn cảm giác, rối loạn phản xạ. Các nhà chuyên môn còn định ratiêu chuẩn để xác định sa sút trí tuệ giai đoạn sớm gồm: bệnh nhân cóthan phiền về việc giảm sút trí nhớ; trí nhớ của bệnh nhân có giảm sovới tuổi; mọi hoạt động, sinh hoạt trong đời sống hằng ngày vẫn bìnhthường; chức năng nhận thức chung bình thường; bệnh nhân chưa bị sa súttrí tuệ.

Các phương pháp điều trị sa sút trí tuệ

Với tiến bộ của y học có thể điều trị sự suy giảm trí nhớ ở giaiđoạn còn sớm hoặc làm quá trình tiến triển bệnh chậm lại, giúp cho bệnhnhân có chất lượng  cuộc sống  tốt hơn. Hiện có rất nhiều loại thuốc điềutrị đặc hiệu đối với các chứng quên do sa sút trí tuệ, quên do tai biếnmạch máu não, quên ở người cao tuổi... Theo quan niệm mới, có thể dùngcác thuốc chống thoái hóa não như các vitamin E, C, gingo giloba vàpiracetam có tác dụng chống ôxy hóa bảo vệ tế bào não tránh khỏi táchại của các gốc tự do. Để điều trị bệnh sa sút trí tuệ có thể sử dụngmột trong các thuốc sau: thuốc ức chế men cholinesterase; ở phụ nữ  dùngnội tiết tố estrogen thay thế; sử dụng nhóm thuốc statin; thuốc chốngtinh bột hóa ở hệ thần kinh.

Tập thể dục đều đặn thường xuyên giúp cải thiện trí nhớ và làm chậmquá trình lão hóa cũng như sa sút trí tuệ. Nhiều nghiên cứu  cho thấytập thể dục làm giảm tần suất tai biến mạch máu não ở nam 40-49 tuổi dogiúp giảm huyết áp, giảm trọng lượng cơ thể, giảm fibrinogen huyếttương, giảm hoạt động  tiểu cầu, tăng hoạt hóa plasminogen huyết tương...

Thực hiện chế độ ăn điều độ, hợp lý như giảm ăn muối; bổ sung đầy đủcác vitamin B12, B6, folat trong khẩu phần ăn sẽ làm giảm nồng độhomocystein; bỏ hút thuốc lá, hạn chế uống rượu bia... sẽ giảm thiểunguy cơ bệnh tim mạch, nhũn não và tai biến mạch máu não.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Cách phòng tránh sa sút trí tuệ ở người cao tuổi này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Cách phòng tránh sa sút trí tuệ ở người cao tuổi bạn tại đây.