Cuộc xung đột sắc tộc  xuyên thế kỷ

Từ đầu thếkỷ 20, cuộc xung đột giữa người Grudia  và người Ossetia đã được ghinhận với hàng loạt các cuộc đụng độ xảy ra giữa một bên là vùng đất củangười Ossetia, hiện nay được gọi là Nam Ossetia, và Liên bang Cộng hòaDân chủ xuyên Caucasus, tiền thân của nước Cộng hòa  Dân chủ Grudia  củanhững người Men-sê-vich. Khi đó, những người Bôn-sê-vích và nước Nga  XôViết thời đó ủng hộ  người Ossetia.

Tháng6 năm 1917 những người Ossetia thành lập Ủy ban  dân tộc  Ossetia và chủtrương thành lập một vùng đất tự trị của người Ossetia. Cũng như rấtnhiều các tổ chức thời bây giờ, một cuộc đấu tranh về ý thức hệ cũngdiễn ra trong nội bộ của Ủy ban. Cuối cùng, những người Bôn-sê-vích chủtrương kêu gọi sự sáp nhập của Nam Ossetia  vào nước Nga  Xô Viết chiếmưu thế.

Đầunăm 1918, hàng loạt các cuộc đụng độ đã diễn ra khi người nông dânOssetia từ chối trả thuế cho chính phủ  trung ương Grudia. Xung đột đẫmmáu đã diễn ra ở thủ phủ Tskhinvali khi những người nông dân  nổi dậychiếm thành phố  vốn thuộc quyền kiểm soát của quân đội  Grudia  vào ngày15/3/1918. Quân đội  đã tái chiếm thành phố  sau đó 4 ngày và tiến hànhhàng loạt các biện pháp trấn áp mạnh mẽ. Những hành động  này đã tạo rasự oán giận của những người nông dân  Ossetia đối với những ngườiMen-sê-vích và người Grudia. Cũng từ đó, người Ossetia càng ngả về phíanhững người Bôn-sê-vích.

Tháng10 năm 1919, những cuộc nổi dậy chống lại người Men-sê-vích lại nổ ra.Ngày 23/10/1919, những người nổi dậy ở vùng Roki đã tuyên bố thành lậpcác ủy ban Sô Viết và bắt đầu tiến về Tskhinvali, nhưng không thànhcông. Cũng trong giai đoạn này, những người Ossetia yêu cầu một mức độtự trị tương đương với hai khu vực  khác của Grudia  là Abkhazia  và khuvực Adjara của những người Hồi giáo. Đáp lại, chính quyền  Grudia  đặt ỦyBan dân tộc  Ossetia ra ngoài vòng pháp luật  cũng như từ chối bất cứ mộtyêu cầu tự trị nào.

Năm1920, những cuộc nổi dậy của người Ossetia diễn ra mạnh mẽ hơn với sựủng hộ từ nước cộng hòa  Bắc Ossetia thuộc Nga. Nước Nga  Xô Viết kêu gọiGrudia rút quân khỏi Nam Ossetia. Ngày 8/5/1920, những người Ossetiatuyên bố thành lập nước Cộng hòa  Xô Viết tại khu vực  Roki giữa biêngiới Grudia  và Nga. Lực lượng quân sự  từ Bắc Ossetia đã giúp nhữngngười nổi dậy ở Nam Ossetia  chống lại quân đội  của chính quyền  Grudia.

Tuynhiên, do sự ủng hộ  từ nước Nga  Xô Viết giảm đi vì những lí do bêntrong, những người nổi dậy đã một lần nữa thất bại sau hàng loạt nhữngcuộc chiến ác liệt với quân đội  chính quyền  trung ương. Có từ 3000-7000người đã bị giết và khoảng 20,000 người Ossetia đã phải chạy sang Ngatị nạn.

Tháng4 năm 1922, cùng với sự thành lập chính phủ  Grudia  Xô Viết, ngườiOssetia đã đạt được nguyện vọng của mình khi đã có được một quy chế tựtrị cho vùng đất của họ. Tuy nhiên, khu vực  này không chỉ có ngườiOssetia mà còn bao gồm của những người Grudia. Tại thủ phủ Tskhinvali,những người Ossetia thậm chí còn là người thiểu số.

Dướithời kì Xô Viết, quan hệ giữa người Ossetia và người Grudia  tương đốihòa bình và thân thiện. Tuy nhiên, cùng với những căng thẳng sắc tộctại đâu vào cuối những năm 1980, xung đột lại bắt đầu leo thang. Nhữngngười Ossetia cáo buộc quân đội  Grudia  đã tiến hành các hoạt động  diệtchủng. Tuyên bố này đã được ủng hộ  bởi nước cộng hòa  Bắc Ossetia thuộcNga và một vài nước cộng hòa  khác tại khu vực  Bắc Caucasus. Phía Grudiabác bỏ những lời buộc tội trên và buộc tội Nga  đang gây bất ổn choGrudia khi ủng hộ  cho những hành động  của người Ossetia.

Saukhi Liên Xô  tan rã, Nam Ossetia  đã tuyên bố độc lập  mặc dù chưa đượcbất kỳ quốc gia  nào trên thế giới  công nhận, kể cả Nga. Sau đó, dưới sựtrung gian của Nga  và Tổ chức an ninh và hợp tác Châu Âu  (OSCE), haibên đã kí vào biên bản ghi nhớ các biện pháp an ninh và xây dựng  lòngtin, trong đó nhấn mạnh việc không sử dụng vũ lực. Một lực lượng gìngiữ hòa bình  được gửi đến khu vực  này.

Đường tới cuộc xung đột 7/8/2008

Năm2004, sau cuộc “Cách mạng hoa hồng”, Tổng thống  Grudia  MikhailSaakashvili lên nắm quyền với quyết tâm đưa Ossetia và Abkhazia  - mộtvùng li khai khác - trở lại quyền kiểm soát hoàn toàn của Grudia. Ôngđã đề nghị đối thoại với Nam Ossetia, đồng thời cũng tăng cường thúcđẩy sự kiểm soát đối với nền kinh tế  Nam Ossetia.

Bên cạnh đó,những va chạm giữa quân đội  Grudia  với lính Nga  trong lực lượng gìn giữhòa bình tại Nam Ossetia  cũng làm tình hình căng thẳng thêm. Quân độiGrudia được tăng cường tại vùng biên giới với Nga. Tình hình xấu thêmkhi Duma Nga  thông qua một nghị quyết ủng hộ  Nam Ossetia. Súng đã nổgiữa quân đội  Grudia  và những người ủng hộ  Nam Ossetia.
 
Sauba ngày đọ súng, 13/8/2004, một hiệp định ngừng bắn đã được kí giữaGrudia và Nam Ossetia. Tuy nhiên, chỉ năm ngày sau đó, những cuộc đọsúng lại liên tục diễn ra giữa quân đội  hai bên. Ngay sau đó, Tổngthống Saakashvili tuyên bố sẽ rút hết quân đội  Grudia  không thuộc lựclượng gìn giữ hòa bình  ra khỏi khu vực  xung đột để đổi lấy hòa bình.Một thỏa thuận về phi quân sự  hóa vung xung đột được kí kết sau đó,nhưng những tiếng súng vẫn chưa dứt tại đây.

Quan điểm của tổngthống Saakashvili là muốn trao quyền rộng rãi hơn cho Nam Ossetia, chophép bầu cử  trực tiếp  chính quyền  tự trị cũng như có đại diện trong cơquan hành pháp và lập pháp của Grudia. Bên cạnh đó, ông Saakashvilimuốn cộng đồng  quốc tế  sẽ có vai trò cụ thể hơn trong việc giải quyếtcuộc xung đột này. Grudia  muốn Mỹ và OSCE sẽ đóng vai trò tích cực hơntại đây. Mỹ và OSCE cũng đã bày tỏ những động thái ủng hộ  Grudia  trongviệc giải quyết vấn đề Nam Ossetia.

Tháng 11/2006 có hai cuộcbầu cử cùng diễn ra tại Nam Ossetia. Những người ly khai tiếp tục bầuông Eduard Kokoity làm tổng thống  và ủng hộ  việc tách khỏi Grudia. Cònnhững người Grudia  tại đây bầu Dmitry Sanakoyev làm tổng thống  và ủnghộ việc đàm phán với Grudia  trong khuôn khổ liên bang. Chính quyềnTbilisi bắt đầu tiến hành các hoạt động  nhằm vãn hồi quyền kiểm soátcủa mình với khu vực  li khai này. Kể từ đây, nhưng xung đột, căng thẳngngày càng leo thang. Bên cạnh đó, nhưng va chạm giữa quân đội  Grudia  vàquân đội Nga  dọc biên giới hai nước cũng làm cho tình hình thêm nóng.

Đầunăm 2008, việc Kovoso được công nhận độc lập  khiến Nam Ossetia  thêmquyết tâm trong cuộc đấu tranh của mình. Thág 4/2008, Nga  phản ứng mạnhmẽ với tuyên bố của NATO  khi khối này để ngỏ khả năng Grudia  sẽ gianhập khối vào một thời điểm thích hợp. Các hoạt động  quân sự  được tăngcường tại khu vực  này.

Đầu tháng 8, trước sự tăng cường củaquân đội Grudia  trong khu vực, chính quyền  Nam Ossetia  đã bắt đầu sơtán hàng nghìn phụ nữ  và trẻ em  sang Bắc Ossetia của Nga. Các nỗ lựcđạt được một thỏa thuận ngừng bắn đã nhanh chóng sụp đổ.

Đêm7/8, quân đội  Grudia  đã bất ngờ tấn công  Nam Ossetia, đánh dấu một giaiđoạn mới của cuộc xung đột. Giao tranh đã diễn ra ác liệt trong vàingày sau đó giữa quân Grudia  và Nam Ossetia. Nga  lập tức tăng quân đếnkhu vực và điều động cả Hạm đội Biển Đen, đồng thời mở các cuộc khôngkích vào các mục tiêu quân sự  ở Grudia. Tuy nhiên, ngày 10/8, quân độiGrudia đã rút về vị trí cũ mà họ đóng trước khi giao chiến bùng phát dothương vong quá lớn ở Grudia  và Nam Ossetia  và kêu gọi ngừng bắn.

Giải pháp nào cho cuộc xung đột?

Nhìndưới góc độ quân sự  và ngoại giao, cuộc chiến  tại Nam Ossetia  đã đượcông Saakashvili chuẩn bị rất kỹ, từ việc tập trung lực lượng, tính toánthời điểm tấn công  cũng như những biện pháp kêu gọi sự can thiệp củacộng đồng quốc tế.

Tuy nhiên, kết quả dường như không được nhưphía Grudia  mong muốn. Quân đội  của nước này đã không hoàn toàn kiểmsoát được Nam Ossetia  trước khi Nga  can thiệp. Phản ứng của cộng đồngquốc tế, đặc biệt là từ Mỹ và NATO  chỉ dừng lại ở những lời kêu gọi.Hội đồng Bảo an cũng thất bại trong việc đưa ra một tuyên bố cuối cùngvề cuộc xung đột này. Ý đồ quốc tế  hóa cuộc xung đột này của phíaGrudia vấp phải sự phản đối quyết liệt từ Mát-xcơ-va. 


Cólẽ ông Saakashvili đang đặt cược vào sự ủng hộ  của Mỹ và NATO. Nhưng Mỹđang trong giai đoạn trước bầu cử, cũng như đang phải căng sức mình ởTrung Đông, Afghanistan, Bắc Triều Tiên. Hơn nữa, cả Mỹ và Nato  đềukhông muốn xung đột chính diện  với nước Nga.

Về phía Nga,những phản ứng mạnh mẽ về quân sự  của Nga  không phải là điều khó hiểu.Lép vế trong cuộc chiến  Kosovo, cảm thấy bị đe dọa khi Nato  mở rộng vềphía Đông cũng như dự án triển khai hệ thống  phòng thủ tên lửa của Mỹtại khu vực, Nga  không cho phép bất cứ một hành động  nào ảnh hưởng đếnan ninh và vai trò của mình tại khu vực. Đối với Grudia, Nga  vẫn chưaquên cuộc Cách mạng  hoa hồng đã lật đổ vị tổng thống  thân Nga  EduardShevardnadze cuối năm 2003. Việc huy động cả hạm đội Biển Đen  nổi tiếngcho thấy Nga  sẽ không nhượng bộ.

Grudia đã rút quân và kêu gọingừng bắn, nhưng với lực lượng quân sự  hạng nặng đã triển khai tại đây,cùng với lòng tự ái bị tổn thương của một cường quốc đang tìm vai tròcủa mình trên trường quốc tế, nước Nga  sẽ không dễ dàng chấp nhận mộtthỏa thuận ngừng bắn ngay lập tức. Đình chiến và trở về tình trạngtrước ngày 7/8 sẽ chỉ là điều kiện cơ bản cho những hoạt động  giảiquyết xung đột tiếp theo. Grudia  đã mất đi quyền chủ động của mình,chìa khóa giải quyết cuộc xung đột bây giờ nằm trong tay người Nga.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Lối đi nào cho cuộc xung đột tại Nam Ossetia? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Lối đi nào cho cuộc xung đột tại Nam Ossetia? bạn tại đây.