Trao đổi với báo chí  mới đây, Tổng giám đốc  Ngân hàngthương mại cổ phần  Ngoài quốc doanh - VPBank Lê Đắc Sơn nói thẳng vớilãi suất cho vay 21% mỗi năm, ngân hàng  không thể có lãi. Bản thânVPBank đã phải chủ động tiết giảm dư nợ, từ mức 15.900 tỷ đồng  tháng 2xuống còn 14.900 tỷ vào tháng 6. Dự kiến đến hết tháng 9, con số nàychỉ vào khoảng 14.000.

"Chúng tôi biết giảm tín dụng là động chạm trực tiếptới doanh nghiệp  và khách hàng  vay tiêu dùng. Nhưng bây giờ đành chọnmục tiêu an toàn là trên hết", ông Sơn nói.

Tổng giám đốc  Ngân hàng  cổ phần  Xăng dầu PG BankNguyễn Quang Định chia sẻ  quan điểm  này. Thanh khoản tại PG Bank khôngđến nỗi khó khăn, do nguồn tiền gửi của doanh nghiệp  và tiền gửi khôngkỳ hạn khá ổn định. Lãi suất huy động của PG Bank cao nhất cũng chỉ là18,7%, ở mức trung bình khá so với mặt bằng. Tuy nhiên, theo ông Định,PG Bank cũng đang cân nhắc điều chỉnh giảm kế hoạch  lợi nhuận  do nhữngkhó khăn chung của thị trường.

Ngay như ông lớn BIDV (Ngân hàng Đầu tư và Phát triểnViệt Nam) cũng chẳng sung sướng gì trong bối cảnh hiện nay. Lợi nhuậntrước thuế tính đến cuối tháng 7  chỉ đạt 40% kế hoạch  năm. Sau 2 lầngiảm nhẹ lãi suất để hỗ trợ khách hàng  truyền thống  vừa qua, BIDV dựtính doanh thu  cả năm sẽ ngót gần 500 tỷ đồng.

Lãi suất cho vay bịkhống chế ở mức 21% một năm, giới kinh doanh  ngân hàng  tính toán, lãisuất huy động chỉ nên ở mức 15% mới nghĩ tới chuyện có lợi nhuận. Trong khi đó, mức huy động thấp nhất hiện nay trên toàn hệ thống  cũng phải trên dưới 17%.

Theo quy định, sau khi huy động từ dân cư và doanhnghiệp, các ngân hàng  phải trích 11% để dự trữ bắt buộc (đối với các kỳhạn dưới 12 tháng). Số tiền này được gửi ở Kho bạc Nhà nước  hoặc Ngânhàng Nhà nước  với lãi suất khiêm tốn 1,2% một năm. Chưa hết, họ cònphải mua tín phiếu bắt buộc với lãi suất thấp hơn nhiều lãi huy động từdân cư. Chỉ tính sơ sơ hai khoản này, mảng tín dụng hầu như không cònlời lãi gì nữa.

Thời gian qua, các ngân hàng  vẫn đau đầu tìm lời giảicho bài toán lãi suất. Không tăng lãi suất huy động sẽ không đảm bảothanh khoản, lại mất khách hàng. Nhưng nếu tăng đầu vào trong bối cảnhđầu ra bị khống chế, họ dường như đang phải tự chặt tay mình.

Nếu như mọi năm các ngân hàng  hào hứng khoe báo cáo 6tháng, nhưng nay họ không những ngại công bố mà còn rất e dè mỗi khi cóai hỏi tới. Một số trường hợp công bố có lãi, song  phần đa phần đều làkết quả lũy kế từ quý đầu năm.

Ngay từ cuối năm ngoái, khi các ngân hàng  còn đanghân hoan với thành tích  kinh doanh  vượt bậc của mình, những khó khăn đãbắt đầu le lói. Từ tháng 12/2007, lãi suất huy động kỳ hạn ngắn (dưới12 tháng) có dấu hiệu tăng nhanh và gần bằng lãi suất kỳ hạn dài. Trongba tháng đầu năm nay, lãi suất huy động kỳ hạn 3 tháng đã vượt qua lãikỳ hạn 12 tháng.

Theocác chuyên gia  của Công ty  Chứng khoán  EuroCapital, đây là một tín hiệubất ổn về sự bất cân đối nguồn và tài sản  của các ngân hàng. Trong điềukiện ổn định, lãi suất huy động kỳ hạn ngắn thường thấp hơn kỳ hạn dài.

Khó khăn chồng chất khó khăn. Khi cơn bão tín dụng từMỹ tràn qua các châu lục tới Việt Nam, cũng là lúc các ngân hàng  trongnước đối mặt với nguy cơ thiếu hụt thanh khoản. Vốn khả dụng càng bị đedọa khi chính sách tiền tệ liên tục được thắt chặt hơn trước. Tỷ lệ dựtrữ bắt buộc đã được tăng gấp đôi lên mức 10% từ giữa năm ngoái, vàtiếp tục dâng lên thành 11% kể từ đầu năm nay, khiến chi phí vốn củacác ngân hàng  càng bị đội lên.

Tháng 2/2008, Ngân hàng  Nhà nước  bán 20,3 nghìn tỷ đồng tín nhiệm bắt buộccho 41 ngân hàng  thương mại. Quyết định  này được đưa ra nhằm hút tiềntừ lưu thông, từ đó giúp giảm áp lực lạm phát, song  thanh khoản của cácngân hàng tiếp tục bị đe dọa.

"Quảlà phù phiếm khi nói tới chuyện lỗ hay lãi vào thời điểm này. Nó chẳngqua chỉ là lớp son phấn trên khuôn mặt người con gái. Đến thời điểm đáohạn nợ, khó khăn lộ rõ nét hơn. Nợ xấu mới chính là nỗi ám ảnh với giới kinh doanh  ngân hàng", Tổng giám đốc  một ngân hàng  cổ phần  buồn rầu nói.

Chi phí đầu vào đội lên, kể từ quý II, tất cả cácngân hàng đều ngừng cho vay với khách hàng  mới, chủ yếu chỉ đáp ứng nhucầu của bạn hàng cũ một cách thận trọng. Tuy nhiên, đeo đẳng trên vaihọ là lượng tín dụng phát triển một cách bùng nổ trong năm 2007. Theosố liệu do Công ty  Chứng khoán  EuroCapital công bố trong báo cáo mớiđây, tín dụng của khối ngân hàng  cổ phần  năm ngoái tăng trên 80%. Khôngít trường hợp tăng trên 100%. Đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng rất nóngtrong lĩnh vực kinh doanh  bất động sản, tiêu dùng cá nhân  và chứngkhoán.

Hiện tại,thị trường bất động sản  đìu hiu, nhiều dự án xây dựng  đình trệ, trongkhi thị trường  chứng khoán  suy giảm hơn một nửa. Ngân hàng  sẽ đối mặtvới tỷ lệ nợ xấu tăng cao, nhiều dự án kém hiệu quả khó thu hồi vốn.

Rủi rotín dụng thậm chí còn đến từ nhóm khách hàng  thường ít phát sinh nợxấu. Do lãi suất tăng cao và tăng nhanh, tâm lý của một số khách hànglà thà chịu phạt 150% lãi suất thay vì vay mới với lãi suất cao hơn (những trường hợp vay trước 2008, lãi suất thường thấp hơn 12%, nếu cộng thêm lãi suất phạt vẫn thấp hơn hiện nay). Một số khách hàng sợ nếu trả nợ xong thì cũng chưa chắc vay được tiếp.

Hạ lãi suất huy động là giải pháp đang được nhiều ngân hàng  nghĩ tới trong mấy ngày gần đây.Hai cuộc họp ở hai miền của các thành viên  Hiệp hội  Ngân hàng  diễn racuối tuần trước và đầu tuần này đã đề cập tới vấn đề đó. Tuy nhiên, cácngân hàng vẫn thăm dò động thái của nhau trước khi ra quyết định, bởisợ mất khách hàng.

Một số ông chủ nhà  băng định đề xuất Ngân hàng  Nhà nước  tăng lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc nhằm tiết giảm chi phí đầu vào.

"Khi chiphí đầu vào giảm xuống, chúng tôi  mới có cơ hội chia sẻ  khó khăn vớikhách hàng của mình bằng cách giảm lãi suất cho vay. Doanh nghiệp  mongmuốn lãi suất giảm để vay vốn làm ăn. Chúng tôi  cũng mong như thế, thậmchí còn hơn thế nhiều lần", một ông chủ nhà  băng ở Hà Nội tâm sự.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Càng cho vay càng lỗ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Càng cho vay càng lỗ bạn tại đây.