Hàng trăm tỷ đồng  chuẩn bị cho hệ thống  cơ sở vật chất, đầu tư  công nghệ  và cả tuyển dụng  nhân lực giờ biết xử lý ra sao? Đồng vốn bỏ vào các tài khoản phong tỏa cũng làm lỡ dở bao kế hoạch  kinh doanh, trong khi nền kinh tế  đang "khát" vốn.

Đã có nhiều ý kiến của cả NĐT và chuyên gia  lên tiếng ủng hộ  việc tạm ngưng thành lập ngân hàng  với lý luận: số lượng  ngân hàng  hiện tại thừa sức thỏa mãn nhu cầu của nền kinh tế  và quan trọng  là cần tập trung vào chất lượng  của những ngân hàng  đang hoạt động. Năm 1990, các tổ chức tín dụng được thành lập ồ ạt, khó kiểm soát, dẫn đến đổ vỡ, để lại hậu quả xấu cho xã hội. Nay, nếu để một ngân hàng  đổ vỡ, hệ quả dây chuyền  sẽ khó lường.

Tuy nhiên, hậu quả của việc tạm dừng cấp giấy phép, cũng như việc các tổ chức, cá nhân  hoặc từ bỏ hoặc tiếp tục chờ đợi chính sách để theo đuổi kế hoạch  thành lập ngân hàng  được đánh giá  là rất nặng nề. Theo số liệu từ Ngân hàng  Nhà nước  (NHNN), hiện có 8 ngân hàng  đã được chấp thuận về mặt nguyên tắc thành lập. Để được cấp giấy phép chính thức, những ngân hàng  này phải chuẩn bị không ít nhân lực, vật lực. Trưởng ban trù bị một ngân hàng  cho hay, chi phí các cổ đông  bỏ ra rất lớn, gồm tiền lương, chi phí thuê văn phòng, triển khai hệ thống  công nghệ  thông tin, mua máy móc thiết bị, đặc biệt là trả lương cho đội ngũ cán bộ khung. Theo quy định  của NHNN, chức danh trưởng phòng  cũng phải báo cáo, vì vậy ngân hàng  đã tuyển dụng  và trả lương không kém các ngân hàng  đang hoạt động  để hoàn thiện bộ máy.

Đơn cử như Ngân hàng  Hồng Việt, khoản chi phí đã đầu tư  ước tính hàng trăm tỷ đồng  và đội ngũ nhân sự đã tuyển dụng  là gần 150 người. Đề cập đến việc giải quyết các vấn đề sau khi Ngân hàng  không còn "vẹn nong, vẹn nia", ông Nguyễn Hồng Sự, Phó tổng giám đốc  Petro Vietnam  cho biết, toàn bộ khoản đầu tư  của Petro Vietnam  vào việc thành lập Ngân hàng  Hồng Việt và cả con người  đều được chuyển sang thực hiện tái cấu trúc Ngân hàng  Dầu khí Toàn cầu  (GP Bank); chi phí đã bỏ ra sẽ tính toán và chia đều theo tỷ lệ vốn góp của các cổ đông, điều này có nghĩa là, cổ đông  xin rút vốn không thể nhận được số tiền bỏ ra ban đầu.

Trường hợp của Hồng Việt còn may ở chỗ, Petro Vietnam  có một địa chỉ khác là GP Bank để chuyển khoản đầu tư  sang, còn những ngân hàng  khác xử lý ra sao với hệ thống  công nghệ, trụ sở? Chả nhẽ lại bán rẻ (mà chưa chắc đã có người mua)? Có thể nói, đây là khoản lãng phí không nhỏ. Vấn đề nhân sự cũng là một câu chuyện khó giải quyết. Trưởng ban trù bị một ngân hàng  (vốn là tổng giám đốc  một ngân hàng  TMCP đang hoạt động) cho biết, ông đang đứng trước hai sự lựa chọn: thứ nhất là đồng hành cùng các cổ đông  khi họ tiếp tục theo đuổi kế hoạch  thành lập ngân hàng  mới; thứ hai  là ra đi tìm một chốn khác. Với ông, tìm vị trí và chỗ đứng là chuyện nhỏ, song  với gần trăm nhân sự khác thì không hề đơn giản. Quan trọng  hơn, nếu tiếp tục theo đuổi kế hoạch, do tiêu chí thành lập ngân hàng  mới còn đang được nghiên cứu, nên những cam kết với người lao động  khó rõ ràng, điều này tối kỵ với những người lãnh đạo  và có thể gây ra tâm lý nặng nề cho chính những lao động  này.

Một mớ bòng bong khác là tiền của các cổ đông  và những NĐT mua lại cổ phần  "trên giấy" của những ngân hàng  đã được chấp thuận về nguyên tắc thành lập sẽ giải quyết ra sao? Hồng Việt có tới 18 pháp nhân sáng lập và hơn 42.000 cổ đông  cá nhân; Bảo Việt có vài nghìn cổ đông, trong đó có cả cán bộ, công nhân  viên; tương tự là những ngân hàng  khác. Về nguyên tắc, nếu ngân hàng  không được thành lập, cổ đông  sẽ được trả lại tiền, sau khi trừ chi phí. Nhưng do chuyển nhượng lòng vòng (theo thông tin  ĐTCK có được, không chỉ cá nhân, mà có cả cổ đông  pháp nhân cũng chuyển nhượng vốn góp), việc xử lý quyền lợi, trách nhiệm không đơn giản và việc trả lại tiền chỉ được thực hiện với chính NĐT có tên trong danh sách cổ đông.

Hỏi ban trù bị các ngân hàng  về việc quyết định  dừng hay tiếp tục theo đuổi kế hoạch  thành lập ngân hàng, câu trả lời không dễ nhận được, bởi họ chỉ là người hiện thực hóa công tác  chuẩn bị, còn quyết định  chính nằm trong tay các cổ đông  lớn. Với các cổ đông  này, nhất là những tập đoàn, tổng công ty, ra một quyết định  có thể tiêu tốn hàng chục tỷ đồng  sẽ khó quyết định  trong ngày một, ngày hai. Do đó, chừng nào chưa có câu trả lời, lãng phí có thể tiếp tục nhân lên.

Câu chuyện này một lần nữa cho thấy, việc ồ ạt đổ vốn vào những lĩnh vực nóng theo phong trào đang phải trả giá, song  cũng đặt ra câu hỏi: bao giờ thì có thể hạn chế tối đa rủi ro chính sách mà các NĐT phải chấp nhận? Một chuyên gia  kinh tế  nêu vấn đề: nếu như tháng 6/2007, NHNN không "bật đèn xanh" cho những bộ hồ sơ xin thành lập ngân hàng  mới, liệu nguồn lực có lãng phí và khó giải quyết như hiện nay? Sự ổn định của chính sách đang là mong muốn của NĐT. Trước mắt, NHNN cần sớm hoàn thiện các tiêu chí kỹ thuật  một cách rõ ràng và sẵn sàng cấp phép trong trường hợp hồ sơ đáp ứng được yêu cầu.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Lối nào cho những kế hoạch dang dở? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Lối nào cho những kế hoạch dang dở? bạn tại đây.