Mỗi buổi chiều, khi nhìn những làn khói trắng mỏngmanh tỏa lan  phía bếp, chị em tôi lại tò mò đoán xem nội sẽ "thết đãi"lũ cháu nhỏ món gì? Cá rô kho khế ngòn ngọt chua chua, hay tép rang vớilá quất thơm lừng, thêm vào bát canh giắt dìu dịu là đủ để chúng tôi  từgiã những cánh diều đang no gió, những củ khoai nướng chưa kịp chín,nhanh chóng về nhà giúp nội xếp mâm. Bây giờ, dù đèn điện đã giăng mắclàng trên xóm dưới, nhưng nội vẫn giữ thói quen trải chiếu ăn cơm trướchiên nhà. Không gian bữa cơm mở rộng ra; mùi của cây, của lá trong vườnnhư thứ gia vị yên lành, bình dị được nêm vào món ăn. Vẫn là những thứthức ăn nền nã ấy đặt trong phòng bếp sáng choang ánh điện, hương vịbỗng như nhạt đi. Mỗi món ăn chỉ thực sự tỏa hết hương thơm và mùi vịkhi được đặt trong không gian riêng thuộc về nó. Chính những bữa cơmchiều nơi hiên nhà với ngan ngát cỏ cây, hoa lá đã "dạy" tôi nguyên vẹnđiều đó.

Vườn nhiều loại cây, nhưng nội luôn ưu ái và dànhtình cảm đặc biệt cho mấy cây chanh be bé nhưng lúc nào cũng lúc lắcquả ở góc vườn. Nội không chỉ dùng quả để pha những cốc nước mát rượi,mà còn lựa những chiếc lá xanh non, mỡ màng để bát canh mang mùi vị đặcbiệt. Lá chanh xắt mỏng sợi cho vào nước luộc hến, giắt hay ngao để bátcanh thêm trong lành, mát dịu. Những con cua, con hến gần gũi, nhữngcon ngao, con giắt quen thuộc bỗng mang một thứ sắc màu, giai điệu khácnhờ vào vài chiếc lá chanh non. Thay đổi một gia vị đủ khơi gợi nhữngniềm cảm hứng mới với lũ cháu nhỏ luôn ham chơi, đó là cách mà nội đãchinh phục chúng tôi  suốt thời thơ ấu.

Ngay cả món nước chè xanh, nội cũng làm cho nó mangcả tình riêng, không trộn lẫn, để đến bây giờ thi thoảng trở về quê tôivẫn háo hức uống từng ngụm, từng ngụm... với bao nhiêu nỗi niềm thươngvà nhớ. Chỉ cần cho thêm một vài lát gừng và lượng đường vừa phải vàobát nước chè xanh thì cái mùi vị quen thuộc thuở nào bỗng chốc trở nênđậm đà. Và cảm giác ngọt mát đọng mãi trên đầu lưỡi khi vị ấm nóng củagừng lan  tỏa trong cái hiền lành, có phần dễ tính của chè xanh và ngònngọt của đường đem lại. Thức uống bình dị ấy giúp chị em tôi đi quasuốt bao mùa hè thời nhỏ dại mà không vướng bận một con rôm ửng đỏ nào.

Nội có nhiều cách để bát canh luôn hấp dẫn. Những bíquyết ấy nhỏ thôi nhưng đòi hỏi nhiều sự tận tâm, chăm chút. Khi câychanh chưa kịp trổ những lá non, chị em tôi biết ý, thế nào cũng ravườn lựa những chiếc lá tốt đẹp nhất về. Nhìn những chiếc lá xanh ươmkhông tì vết, nội cười xòa. Để có bát canh ngon, lá được chọn phảikhoác vẻ sần sùi và già cả. Những chiếc lá tốt non chưa kịp có mùihương thơm ngái đặc trưng. Phải qua mưa và gió, qua giao chuyển ngày vàđêm, cái vị khó quên ấy mới ngấm dần, thấm sâu trong từng thớ lá. "Không phải thứ gì đẹp cũng ngon",nội vừa chép miệng giải thích vừa sắp lá non gọn ghẽ rồi thái nhỏ. Nếulá chanh chỉ được cho vào bát canh như gia vị để điểm xuyết thì lá lốtngược lại, phải cho nhiều. Vị nồng của lá khi cho vào nước luộc giắtbỗng dịu lại, nhẹ đi và thoang thoảng mùi thơm thanh dịu. Chị em tôivừa ăn, vừa bảo nhau lần sau nhớ chọn những chiếc lá lốt giả. Nhưng rồilại thấy mấy chiếc lá ấy xấu xí quá. Trẻ con, lúc nào cũng thích nhữngđiều đẹp đẽ và hào nhoáng thì phải.

Lớn lên, biết lựa từng loại lá cho mỗi món canh, tôivẫn không hiểu sao mình chẳng thể làm ngon như nội. Món ăn phải chăngcũng như người có tuổi, phải đi nhiều, nếm nhiều để lắng nghe  và thấuhiểu đủ mùi, đủ vị rồi mới có thể nêm nếm, gia giảm.

Chị em tôi đã đi qua biết bao nhiêu mùa hè nơi vùngquê yên ả. Nơi những bát canh hiền lành cũng ẩn chứa nhiều tình yêuthương ngọt ngào của nội. Để ban công nhà, bây giờ, vẫn có góc nhỏ chocây chanh be bé đang bắt đầu cựa mình trổ những lá non. Để nơi khoảngkhông gian nhỏ hẹp ấy những chiếc lá lốt bắt đầu cố vươn dậy đón nắng,gió và mưa.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Mùa hè trong những bát canh này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Mùa hè trong những bát canh bạn tại đây.