Thườngvirus cúm chim/gia cầm không lây nhiễm sang người nhưng nhiều trườnghợp người bị nhiễm virus  cúm gia cầm đã xảy ra kể từ năm 1997.

Viruscúm chim/gia cầm khác với virus  cúm ở người như thế nào? Thể virus  cúmchim/gia cầm A còn có nhiều thể phụ; những thể phụ này cũng khác nhauvì có một vài protein trên bề mặt của virus  cúm A (proteinhemagglutinin HA và neuramidase NA).

Viruscúm A có tới 16 thể phụ HA và 9 thể phụ NA; cũng có thể còn có nhiềuphối hợp khác của protein HA và NA nữa, mỗi sự phối hợp tạo ra một thểphụ khác. Mọi thể phụ của virus  cúm A đều có thể tìm thấy ở chim.

Tuynhiên, khi nói về virus  “cúm chim” tức là nói đến các thể phụ của cúm Achủ yếu gập ở chim. Các thể này thường không lây nhiễm cho người nhưngvẫn có khả năng lây. Khi nói về các “virus gây cúm ở người ” là nói vềcác thể phụ xảy ra phổ biến ở người.

Ngườita mới chỉ biết đến 3 thể phụ của virus  gây cúm A ở người (H1N1, H1N2và H3N2), rất có thể một số gien của virus  gây cúm A ở người có nguồngốc từ chim. Virus  gây cúm A thường xuyên thay đổi và có thể thích ứngtheo thời gian  để lây nhiễm và lan  rộng ở người.

Triệuchứng của bệnh cúm gia cầm ở người? Có thể có những triệu chứng giốngnhư cúm điển hình (sốt, ho, đau họng và đau cơ) hay đau mắt, viêm phổi,bệnh hô hấp nghiêm trọng (như bệnh suy hô hấp cấp) và nhiều biến chứngđe dọa sinh mạng khác. Các triệu chứng của cúm gia cầm ở người phụthuộc vào loại virus  nào gây bệnh.

Cúmgia cầm lan  truyền như thế nào ? nước bọt, nước mũi và phân củachim/gia cầm bị nhiễm bệnh đều có chứa virus. Chim và gia cầm bị nhiễmvirus khi tiếp xúc với những chất thải nói trên hay trên các bề mặt bịô nhiễm. Người ta tin rằng hầu hết các trường hợp bị nhiễm virus  cúmgia cầm ở người đều do tiếp xúc với gia cầm nhiễm bệnh hay từ mặt đấtbị ô nhiễm. Sự lan  truyền virus  cúm gia cầm từ người bệnh sang ngườilành vẫn còn hiếm và chưa nhận thấy sự lây truyền đi xa quá một người.

Nguycơ xảy ra đại dịch cúm gia cầm ở người? Virus  H5N1 thường không lâynhiễm cho người. Tuy nhiên, năm 1977 đã có trường hợp đầu tiên truyềnbệnh từ chim sang người trong một đợt bùng phát cúm gia cầm ở HồngKông. Virus  đã gây ra bệnh suy hô hấp nghiêm trọng ở 18 người, 6 trongsố đó đã chết. Từ ngày đó không có thêm trường hợp nào nhiễm H5N1 ởngười.

Nhữngtrường hợp nhiễm H5N1 ở người mới đây đã xảy ra ở Khơ Me, Thái Lan  vàViệt Nam cũng trùng hợp với những đợt bùng phát lớn cúm gia cầm. Tổchức y tế thế giới  cũng đã cho biết những trường hợp nhiễm ở người ởIndonesia. Hầu hết những trường hợp này đều xảy ra với những người cótiếp xúc với gia cầm hay diện tích ô nhiễm, tuy nhiên người ta cho rằngđã có một vài trường hợp lây nhiễm H5N1 từ người sang người. Cho tớinay, sự lây truyền virus  H5N1 từ người sang người vẫn còn hiếm và chưavượt quá 1 người nhưng các virus  gây bệnh cúm đều có khả năng biến đổi.Các nhà khoa học  lo ngại rằng virus  H5N1 một ngày nào đó có thể lâynhiễm cho người và lan  truyền dễ dàng từ người sang người. Vì nhữngvirus này không thường xuyên lây nhiễm cho người nên không hay ít tạora miễn dịch để bảo vệ . Khi virus  H5N1 trở nên dễ lây nhiễm và lantruyền dễ dàng từ người sang người thì đại dịch sẽ bùng phát, vì vậycác chuyên gia  đang theo dõi chặt chẽ diễn biến của dịch cúm gia cầm ởchâu á.

Điềutrị bệnh cúm gà ở người như thế nào? Virus  H5N1 hiện đang phát triển  ởchâu á đã gây ra bệnh và tử vong ở người đã kháng với amantadine vàrimantadine, 2 thứ thuốc kháng virus  thường được dùng để trị cúm. Hailoại thuốc chống virus  khác là oseltamir và zanamavir sẽ có thể có tácdụng để chữa cúm do H5N1 gây ra nhưng còn cần nghiên cứu  thêm về hiệuquả của các thuốc này.

Tamiflulà biệt dược của Oseltamir, đóng gói dưới dạng viên nang 75mg màuxanh/vàng nhạt trong vỏ gelatin cứng hay dạng nhũ tương màu trắng cómùi thơm hoa quả đang là thuốc chống bệnh cúm gia cầm được nói đếnnhiều. Thuốc chống virus, ngăn chặn các tác động của virus  trong cơthể; để chữa bệnh do virus  cúm gây ra ở những bệnh nhân mới có triệuchứng; cũng dùng để phòng nhiễm virus  cúm; ngoài ra còn dùng vì nhữngmục đích khác.

Nếubị bệnh thận, gan, các bệnh mãn tính hay bệnh nghiêm trọng khác thìkhông nên dùng thuốc hay nếu có dùng thì phải điều chỉnh liều lượng,phải theo dõi đặc biệt. Tamiflu theo phân loại của FDA là thuộc bảng Cnghĩa là không rõ thuốc có hại cho thai không, do đó nếu đang có thaithì không dùng thuốc nếu không nói cho thầy thuốc biết. Cũng không rõTamiflu có tiết qua sữa và có hại cho trẻ bú mẹ không do đó không dùngthuốc nếu cho con bú. Sự an toàn và hiệu quả của Tamiflu chưa được xácđịnh với người dưới 18 tuổi trong điều trị virus  cúm và trẻ em  dưới 13tuổi để phòng ngừa nhiễm virus  cúm

Cáctác dụng phụ có thể gập của tamiflu là biểu hiện dị ứng (khó thở, cohẹp họng, phù nề môi, lưỡi hay mặt hay phát ban). Các tác dụng phụ kémnghiêm trọng hơn, có thể tiếp tục dùng và nói với thầy thuốc nếu có cácdấu hiệu và triệu chứng sau: buồn nôn, nôn hay tiêu chảy; đau bụng;nhức đầu; chóng mặt; mỏi mệt hay mọi bất thường đặc biệt khó chịu Mấtngủ hay ho hay các triệu chứng về hô hấp khác.

Nỗilo Tamiflu chưa đủ sức mạnh để chống lại một đại dịch H5N1 vẫn được đặtra. Chủng virus  kháng Tamiflu vẫn có thể nhậy cảm với thuốc chống viruskhác như Relenza (zanavir). Cho nên rất cần dự trữ cả Tamflu và Relenzađể đề phòng đại dịch xảy ra. Virus  có thể biến dị cho nên không nêndùng quá nhiều Tamiflu; một số người được điều trị đã tạo ra chủngvirus biến dị. Những virus  biến dị hình như ít có khả năng lây nhiễmhơn so với chủng virus  hoang dã do đó hi vọng những virus  này không dễlan truyền. Trong khi chủng virus  biến dị nhậy cảm với thuốc Relenzanhưng không có gì bảo đảm Relenza sẽ có hiệu quả chống lại cúm gia cầm.

Cóvắcxin bảo vệ người chống bị nhiễm H5N1 không? Hiện nay chưa có vắc xinnào có thể bảo vệ được người chống lại virus  H5N1. Tuy nhiên, những cốgắng tạo ra vắc xin này mới chỉ đang bắt đầu. Những thử nghiệm  về vắcxin đã tiến hành vào tháng 4  năm 2005 và đang còn tiếp diễn.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Một số hiểu biết về cúm gia cầm và thuốc Tamiflu này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Một số hiểu biết về cúm gia cầm và thuốc Tamiflu bạn tại đây.