Trong10 thế hệ kéo dài gần một năm, tỉ lệ những con bướm đực loài Hypolimnasbolina ở đảo Savaii - Nam Thái Bình Dương  – từ quần thể chỉ vỏn vẹn có1% nhảy vọt lên đến khoảng 39%. Các nghiên cứu  gia cho đây là một sựtrở lại tuyệt vời và tin rằng có sự gia tăng của một loại gien tiêudiệt có thể ngăn chặn vi khuẩn Wolbachia, mà vi khuẩn này được truyềnxuống từ bướm mẹ và giết đi chỉ những con bướm đực trước khi chúng kịpnở.

SylvainCharlat, tác giả  chính của cuộc nghiên cứu  và là nhà nghiên cứu  có họcvị sau tiến sĩ, được đồng bổ nhiệm tại trường Đại học  California,Berkeley, và trường Đại Học  Tổng Hợp Luân Đôn nói: “Theo như tôi biết,đây là một sự thay đổi tiến hóa nhanh nhất mà chúng tôi  đã từng chứngkiến”. “Cuộc nghiên cứu  này cho thấy rằng khi một quần thể trải quanhững áp lực chọn lọc quá khắc nghiệt, cũng như tỉ lệ giới tính quáchênh lệch nhau, thì sự tiến hóa có thể diễn ra rất nhanh.”

Charlatđã lưu ý rằng, không giống như những sự đột biến để quyết định  các đặcđiểm như màu sắc của cánh hay độ dài của râu, sự thay đổi về mặt ditruyền tác động đến tỉ lệ giới tính của một quần thể có một ảnh hưởngrất rộng đối với các loài về mặt sinh học.

Cũngchưa hẳn là gien tiêu diệt vi khuẩn có từ một sự đột biến ngẫu nhiêntrong phạm vi quần thể cục bộ, hay là nó có mặt là do sự di trú của cácloài bướm vùng Đông Nam Á, mà trong đó sự đột biến của chúng đã đượchình thành sẳn.

“Cóthể trong 3 năm nữa chúng tôi  sẽ biết rõ hơn khi vị trí chính xác  củagien tiêu diệt được xác định,” Charlat nói. “Bất kể gien tiêu diệt cóđúng là xuất phát từ hai nguồn đó hay không, nhưng sự chọn lọc tự nhiênsẽ là bước kế tiếp. Gien tiêu diệt cho phép những con bướm cái bị nhiễmsinh ra những con đực, những con đực này sẽ giao phối với nhiều, rấtnhiều con cái, và vì thế gien tiêu diệt vi khuẩn càng ngày càng cónhiều trong từng con bướm qua nhiều thế hệ.”

Charlatlàm việc cùng với Gregory Hurst, một phó giáo sư nghành di truyền họctiến hóa trường Đại Học  Tổng Hợp Luân Đôn và là tác giả  cuối của tờbáo. Những sự miêu tả về tất cả các lứa bướm cái loài H. bolina có từsau thập niên 1920, nhưng mãi cho đến năm 2002 Hurst và các đồng nghiệplần đầu tiên mới xác định được vi khuẩn Wolbachia chính là thủ phạmđằng sau sự chênh lệch tỉ lệ giới tính  này.

“Chúngtôi thường cho rằng sự chọn lọc tự nhiên  diễn ra từ từ, suốt hàng trămhay hàng ngàn năm,” Hurst nói. “Nhưng ví dụ trong cuộc nghiên cứu  nàyđã xảy ra trong nháy mắt, dưới dạng tiến hóa, và đó là một điều khácthường đáng để quan sát.”

Cácnhà nghiên cứu  đã lưu ý rằng, vi khuẩn giết chết bướm con đực có chọnlọc được phát hiện trong một số loài động vật chân đốt, vì thế mà nhữngđiều ta thấy được trong cuộc nghiên cứu  này có lẽ không có gì là bấtthường cả, dù sự thật là trước đây trong tài liệu  về khoa học  điều nàychưa từng được mô tả như vậy bao giờ. Cuộc nghiên cứu  trước đã pháthiện ra một số cách thích nghi khác thường ở loài côn trùng đối vớinhững áp lực vốn có khi hầu hết tất cả các thành viên  của nó là cùngmột giống.

Notably,Charlat và Hurst đã báo cáo trong một cuộc nghiên cứu  trước đó rằng,nhờ có vi khuẩn Wolbachia, khi những con đực loài H. bolina, thườngđược biết với cái tên là Blue Moon  hay bướm Great Eggfly,trở nên hiếmhoi, thì số kỳ giao phối cho cả hai đực và cái tăng vọt lên, có thểđược xem là một sự cố gắng  để duy trì quần thể, bất chấp sự chênh lệchnào.

Charlatnói thêm rằng quan hệ giữa vi khuẩn Wolbachia và bướm Blue Moon  là điểnhình của cái gọi là Nguyên tắc Red Queen (Nữ Hoàng Đỏ), là một thời kỳtiến hóa được đặt tên theo một cảnh trong quyển sách nổi tiếng LewisCarroll, “Through the Looking-Glass” (Qua ánh gương soi), trong đó nhânvật Alice và the Red Queen chạy càng lúc càng nhanh lên đỉnh đồi, chỉđể muốn biết rằng họ vẫn còn ở cùng một nơi.

“Điềucốt lõi ở đây là, các loài sinh vật phải tiến hóa hoặc thay đổi để đượcở lại cùng một vị trí, dù đó là mối quan hệ  của một con mồi và thú ănthịt, hoặc là sự tương tác lẫn nhau giữa ký sinh trùng và ký sinh vật,”Charlat nói: “Trong trường hợp của loài bướm H. bolina, chúng tôi  đangchứng kiến một cuộc chạy đua vũ trang về sự tiến hóa giữa ký sinh trùngvà ký sinh vật. Điều này càng củng cố thêm quan điểm  rằng những ký sinhtrùng có thể là những bánh xe phát động chính yếu trong sự tiến hóa.”

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nghiên cứu về sự chọn lọc tự nhiên của loài bướm này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nghiên cứu về sự chọn lọc tự nhiên của loài bướm bạn tại đây.