Tuy nhiên, hiện nay docó quá nhiều phòng xét nghiệm tư nhân mọc lên kèm theo những lời đồnđại mà nhiều người tự ý đi thực hiện các xét nghiệm, đặc biệt là cácxét nghiệm không xâm nhập như siêu âm và kể cả X-quang cắt lớp, để rồitừ đó từ bắt bệnh của chính mình. Thực tế các biện pháp chẩn đoán chỉlà những phương pháp thu nhập  các thông tin  về tình hình sức khỏe  vàbệnh lý và những thông tin  này cần phối hợp với các thông tin  từ bệnhsử, tiền sử gia đình, khám lâm sàng mới có thể đi đến những chẩn đoáncuối cùng từ bác sĩ chuyên khoa.

Ngày xưa khi khoa họcchưa phát triển, để chuẩn đoán bệnh thầy thuốc chỉ dựa trên cảm nhậncủa mình thông qua thăm khám trực tiếp  bệnh nhân hoặc với sự hỗ trợ củamột số dụng cụ đơn giản như ống nghe, đèn soi... Đây gọi là hình thứckhám lâm sàng (lâm có nghĩa là đến, sàng là giường bệnh). Tuy nhiên,khi khoa học  phát triển thì người thầy thuốc được hỗ trợ thêm phươngtiện chẩn đoán cận lâm sàng (còn gọi là phi lâm sàng) không trực tiếpvới bệnh nhân bao gồm các xét nghiệm (XN) và các biện pháp chẩn đoánhình ảnh.

XN bao gồm các thửnghiệm về hóa sinh, huyết học, vi sinh và phân tích  mô học vi thể. XNcó thể được thực hiện với bệnh phẩm là máu, nước tiểu, nước bọt, dịchtiết từ tổn thương, dịch não tủy... Mục đích của XN có thể là xác địnhthành phần các chất có trong bệnh phẩm (XN hoá sinh).  Về các biện phápchẩn đoán hình ảnh thì hiện tại có 5 loại phổ biến: Nội soi, X-quang, X-quang cắt lớp điện toán (CTscan), siêu âm, cộng hưởng từ hạt nhân.

Ngoài sự phân loại nhưtrên y học còn phân thành 2 loại: biện pháp chẩn đoán (BPCĐ) xâm nhậpvà không xâm nhập. BPCĐ xâm nhập là những biện pháp có gây tổn thươngcho cơ thể ( đâm, cắt vào da thịt) trong đó bao gồm các xét nghiệm lấybệnh phẩm là máu hoặc mô cơ quan.

BPCĐ không xâm nhập lànhững BPCĐ còn lại, trong đó có các BPCĐ hình ảnh. Tuy nhiên, cũng cầnlưu ý đó là một số BPCĐ hình ảnh  như X- quang thực tế có tác động đếncơ thể do tia X có tính phóng xạ và đặc biệt BPCĐ X-quang cắt lớp điệntoán có lượng tia cao gấp nhiều lần so với X-quang thông thường.

Khi nào cần phải thực hiện các BPCĐ?

Các BPCĐ chỉ được thựchiện theo chỉ định của bác sĩ kể cả các xét nghiệm trong khám sức khỏetổng quát. Tuy nhiên, hiện nay do có nhiều phòng xét nghiệm mọc lên vàdưới tác dụng của những lời đồn đại mà nhiều người tự ý đi thực hiệncác xét nghiệm, đặc biệt là các xét nghiệm không xâm nhập như siêu âmX-quang cắt lớp.

Thực tế mỗi loại BPCĐchỉ là những phương cách thu nhận của thông tin  về tình hình sức khỏevà bệnh lý và những thông tin  này cần phối hớp với các thông tin  từbệnh sử, tiền sử gia đình, khám lâm sàng mới có thể đi đến chẩn đoáncuối cùng. Vì thế ngoại trừ một số xét nghiệm xác định hoặc tầm soátbệnh có thể không cần bác sĩ chỉ định mà chỉ cần có chuyên viên tư vấn- tham vấn để bệnh nhân tự quyết định  thực hiện hay không (xét nghiệmHIV, xét nghiệm nồng độ đường trong máu, xét nghiệm phết tế bào âm đạotầm soát ung thư cổ tử cung, chụp X-quang nhũ ảnh tầm soát ung thưvú.... ).

Lưu ý việc tham vấn làhết sức cần thiết vì ngoài việc để đảm bảo xét nghiệm được thực tế đúngđối tượng và tránh các trường hợp tác dụng phụ hoặc chống chỉ định,tham vấn còn giúp chuẩn bị tâm lý cho đối tượng đón nhận kết quả xấunếu có.

Một ưu tư khác đó lànhiều bệnh nhân được chỉ định nhiều loại xét nghiệm thậm chí có loạichỉ mới được thực hiện nới khám bệnh trước qua nơi khám sau lại phảilàm lại. Thực tế nên hiểu việc này như thế nào? Nếu như trước đây cóxét nghiệm hoặc các loại xét nghiệm mới đắt tiền thì bác sỹ  vẫn tiếnhành chẩn đoán được. Nếu có làm thêm những xét nghiệm đắt tiền thìthường bác sỹ  sẽ có thêm nguồn thông tin  giúp cho việc chẩn đoán chínhxác hơn.

Nếu xét về phương diệnlý tưởng thì càng có nhiều thông tin  càng tốt, tuy nhiên cần phải cânnhắc đến yếu tố kinh tế  khi mà giá cả của nhiều loại xét nghiệm rấtđắt. Trừ những BPCĐ cung cấp các thông tin  quyết định  cho việc chẩnđoán thì buộc phải làm còn lại nếu nó chỉ góp thêm một phần nhỏ thôngtin thì có thể cân nhắc việc thực hiện hay không.

Tóm lại nhờ vào các xétnghiệm này càng đa dạng và hiện đại y học đã có thể chẩn đoán chính xáchơn các bệnh. Tuy nhiên, việc cân nhắc để có một quyết định  đúng trongviệc thực hiện các biện pháp chẩn đoán là hết sức cần thiết để phát huycác ưu điểm của chúng và hạn chế những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Khi nào cần xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Khi nào cần xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh? bạn tại đây.