Í a chạy đua cùng hip hop - Bản có dấu.
I a chay dua cung hip hop - Bản không dấu.

Hát cho nhau nghe 365 ngày/năm

Anh hai quan họ ngẫu hứng La rằng bên ấm trà.“Gọi là câu lạc bộ  cho có tính tổ chức, quy củ. Chứ thành viên  đều là các liền anh, liền chị hàng xóm láng giềng” - Bà chủ nhiệm Nguyễn Kim Quýnh bắt đầu nói về câu lạc bộ  bằng một cái chặc lưỡi giản dị.
 
Theo đúng quy tắc, ngoài những dịp lễ hội hát chiếu, hát thuyền hoặc biểu diễn  sân khấu, thì cứ 3 tháng toàn bộ anh hai chị hai đều phải tụ họp một lần. Nhưng thực ra, hội viên cứ ngẫu hứng là hát cho nhau nghe, chẳng cần đợi dịp. Có khi qua nhà liền chị uống chén nước chè, ngẫu hứng cho nhau xin đôi câu để thêm nồng câu chuyện. “Ngày nào cũng có cuộc vui, thế nên câu lạc bộ  sinh hoạt 365 ngày/năm”.

Việc hát tặng nhau vào thời điểm bất kì đã trở thành lối sinh hoạt rất duyên của dân làng Đặng Xá. Đó cũng là lúc “quan họ” đang dạy nhau học, bổ sung cho nhau những kĩ thuật, làn điệu còn khuyết.
 
Ba bốn nghệ nhân tuổi xưa nay hiếm ngồi thành một nhóm, các cháu nhỏ cũng chia thành nhóm để học tập chia sẻ. Mỗi người có một vốn riêng, coi như là “của độc” để mang ra thi thố. Đến nay, kho tàng vốn liếng cũng đã được hơn 150 bài quan họ cổ.
 
Thành lập từ năm 1992 với chỉ 12 người tham gia, sau thời gian  ngắn câu lạc bộ  đã duy trì được số lượng  40 thành viên  sinh hoạt đều đặn. Trong đó hai nghệ nhân lớn tuổi nhất là Đặng Thị Sáu (87 tuổi), Đặng Thị Nghĩa (86 tuổi) cùng vun đắp cho hàng chục cháu thiếu niên tất cả những vốn cổ của mình.

Những liền anh liền chị làng Đặng còn đảm nhiệm cả việc chạy sô dạy quan họ khắp nơi trong tỉnh. Mỗi khóa học kéo dài từ 10 ngày đến 1 tháng, họ phải khăn gói ở luôn địa phương để truyền dạy. Lương Tài, Gia Bình, Từ Sơn… không nơi đâu còn thiếu dấu chân quan họ Đặng Xá.

“Cũng mong việc hát quan họ đúng cách, đúng lề lối thành thói quen ở nhiều nơi trong tỉnh để chúng tôi  có chốn mà đối đáp, giao duyên” - chị Quýnh tâm sự.
 
 Thầy già con hát trẻ í a...

Với câu lạc bộ  quan họ bây giờ, việc mở các lớp dạy quan họ cho lớp trẻ, lớp kế cận để gìn giữ đúng những lời cổ, đúng cung cách hát quan họ là khẩn thiết nhất .
 
Cuối tháng 7, bà Quýnh cùng các nghệ nhân đã dạy xong một lớp cho 15 cháu thiếu niên. Khóa học chỉ trong vòng 3 tháng để các cháu có thể hát nhuần nhuyễn được khoảng 20 bài sơ đẳng nhất như Khách đến chơi nhà, Mười nhớ… 
 
“Để học đủ 150 làn điệu, để có chất giọng vang, rền, nền, nảy thì phải học hàng chục năm, có khi mất cả cuộc đời. Cho nên phải dạy các cháu những cái thật nhẹ nhàng, cháu nào có tâm huyết, có tư chất mới tiếp tục học cái khó, lề luật”. 

Bà Quýnh dạy cháu 6 tuổi làn điệu Mười nhớ

 Cái khó nhất của dạy hát lối cổ bây giờ là các học viên bị phân tán bởi rất nhiều dòng nhạc. Anh hai Lưu Hải Ninh, người trực tiếp  giảng dạy, cho biết: “Đang hát quan họ được một thời gian, có cháu lại tham gia thêm các nhóm hát nhạc trẻ ở trường. Ngay lập tức giọng quan họ bị biến tấu, các cụ gọi là lạc giọng. Đúng là điệu í a quan họ đang toát mồ hôi chạy cùng hip hop, pop và các dòng nhạc hỗn độn khác”.

Những lần như vậy, các nghệ nhân lại phải huấn luyện liên tục để các cháu lấy lại giọng. Cũng không cấm các cháu theo dòng nhạc mới, nhưng các cụ phải rất mất công giúp các cháu nắm được âm vực của mình mà chỉnh cho phù hợp.

Lớp học sắp khai giảng ở lò làng Đặng sẽ kéo dài trong 6 tháng, bà Quýnh và các nghệ nhân sẽ truyền thụ cho các cháu hơn 30 làn điệu khác nhau. Các học viên sẽ chia thành một bọn quan họ nam, một bọn quan họ nữ. “Các nghệ nhân cũng chia thành 3 cặp hát (mỗi cặp 1 người hát chính, 1 người hát luồn) hát mẫu cho các cháu chép lời và học theo. Về phương pháp vẫn theo lối cổ là truyền khẩu”.

“Phải truyền cho các cháu đúng các lời, kỹ thuật  hát theo lối cổ và ngay cả cách ứng xử giao tiếp của người quan họ củng phải theo truyền thống. Chứ một số nơi quan họ đã bị pha tạp, biến thái đi nhiều rồi!”.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Í a chạy đua cùng hip hop!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Í a chạy đua cùng hip hop này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Í a chạy đua cùng hip hop bạn tại đây.