Chúng tôi vượt hơn 100km theotỉnh lộ 1 để vào xã Ea Rốk, huyện Ea Súp, một trong những vùng đangphải hứng chịu cơn đại hạn hiếm thấy ở Tây Nguyên. Lão nông Phan VănHài ở thôn 5, bứt một nắm lúa cháy khô vàng bệch đưa cho chúng tôi  coi,giọng ngậm ngùi: "Các anh coi, lúa mà như vậy thì giờ ông trời có mưanước thần xuống cũng không cứu nổi".

Ông Hài cho biết, năm nay chacon ông tiếp tục đầu tư  vào 8ha lúa cạn để vớt vát lại vụ thu đông nămngoái bị lũ cuốn trôi. Theo tính toán của ông Hài, chưa kể công sức tựbỏ ra thì cho đến thời điểm này ông đã đổ vào 8ha lúa này hơn 40 triệuđồng tiền đầu tư  phân bón, giống má. Nếu như vụ hè thu năm ngoái, 8halúa cạn này cho thu hoạch hơn 30 tấn thì năm nay coi như mất trắng vìhạn.

Một phần diện tích lúa đã ngậmđòng nhưng gặp đại hạn ông Hài đã cày bỏ để chuyển sang trồng đậu xanhkhi có mưa xuống với mong muốn vớt vát lại chút vốn liếng đã đổ vào 8halúa cạn. Nhưng đây lại là "canh bạc" cuối cùng của cha con ông Hài vớiông trời, bởi chưa biết khi nào thì mưa lũ lại ập xuống để cướp trắngluôn niềm hi vọng cuối cùng này.

Chúng tôi theo chân anh LươngHuấn Trúc, cán bộ địa chính - nông nghiệp  xã Ea Rốk, băng qua nhữngcánh đồng lúa cạn cháy khô, trải dài một màu vàng nhức mắt, dưới cáinắng rực lửa mà theo lời anh là cái nắng quái đản chưa từng gặp ở vùngđất này.

Cây lúa cạn và các loại hoamàu như đậu xanh, bắp lai… năm nay tất cả diện tích các loại cây trồngnày của xã đều bị thiệt hại nặng nề vì cơn đại hạn trái mùa. Gần 500halúa cạn bị mất trắng; cây bắp lai bị giảm hơn 50% năng suất; cây đậuxanh chỉ đạt năng suất bình quân 8 - 9 tạ/ha, trong đó có hàng trămhécta bị mất trắng…

Đó là những con số thiệt hại mới thống kê  ban đầu, còn trên thực tế thiệt hại còn khủng khiếp hơn nhiều.

Tại xã Ia R'wê, ông Lê ThanhHải, Chủ tịch  UBND  xã đang ngồi trên đống lửa. Cây trồng trọng điểm củaxã là điều cao sản với hơn 6.000ha thì đã vào thời kỳ kinh doanh  nhiềunăm qua nhưng không cho trái, nguồn sống của nhân dân trong xã chủ yếudựa vào cây lúa cạn và các loại hoa màu trồng xen dưới tán điều.

Năm nay gặp cơn đại hạn taiquái giữa mùa mưa, cho đến hiện tại dù chưa có thống kê  đầy đủ nhưng đãcó ít nhất hàng nghìn hécta lúa cạn, hoa màu của Ia R'wê đã bị mấttrắng. Nhiều diện tích lúa bị cháy, nông dân  cày bỏ và gieo đậu xanhxuống, nhưng cây đậu vừa nhú lá, gặp hạn hán nên ngọn khô queo lại, lávàng bệch, không thể sinh trưởng.

Không còn con đường  nào khác,người dân ở Ia R'wê đành phải đổ xô vào rừng kiếm sống qua ngày. Điềuđó có nghĩa là cuộc chiến  giữ rừng và bảo vệ rừng đã nóng bỏng  lại càngnóng bỏng hơn đối với chính quyền  địa phương. 

Hết cách cứu chữa    

Trao đổi với chúng tôi, ôngNguyễn Đình Toản, Trưởng phòng  Nông nghiệp  và Phát triển nông thônhuyện Ea Súp cho biết: Chưa có số liệu điều tra cuối cùng, nhưng theothống kê chưa đầy đủ thì hiện nay toàn huyện đã có ít nhất hơn 3.000halúa cạn gần như bị mất trắng; hơn 1.000ha bắp lại bị mất trắng hoặc chonăng suất rất thấp; 200ha đậu xanh bị mất trắng...

Cơn đại hạn hoành hành dữ dộitrên một vùng rộng lớn trải dài của huyện, gồm các xã: Ea Rốk, Ia R’wê,Ia Lốp, Ia J'lơi, Cư Bang… Cũng theo ông Toản, đây là lần đầu tiên ôngchứng kiến cơn đại hạn kỳ quái giữa mùa mưa như vậy. Và nghịch lý thay,cứ mỗi mùa mưa về, Ea Súp lại phải gồng mình chống lũ.

Hiện Ea Súp có 2 công trìnhthủy lợi lớn là Ea Súp Thượng và Ea Súp Hạ, nhưng diện tích lúa, hoamàu được 2 công trình này tưới chỉ khoảng 1.700ha. Ea Súp Thượng đượcbiết đến là công trình thuỷ lợi lớn nhất của Đắk Lắk cho đến thời điểmhiện nay với năng lực  tưới theo thiết kế  hơn 9.000ha.

Tuy nhiên, cho đến thời điểmnày, dù đã thực hiện việc tích nước được 4 năm nhưng nó vẫn chưa pháthuy tác dụng được bao nhiêu vì hệ thống  kênh mương chưa hoàn chỉnh.Theo ông Toản, dù có hoàn chỉnh hệ thống  kênh mương thì Ea Súp Thượngcũng chỉ đảm bảo nước tưới tối đa là 5.000ha lúa chứ không thể là hơn9.000ha như thiết kế.

Ngay như ở Ea Rốk, dự án thủylợi Ea Khanh đã được "thai nghén" từ lâu, nhưng cho đến nay nó vẫn nằmtrên giấy (?!). Giá như công trình này đã được đầu tư  thì không nhữngchống được hạn cho hàng trăm hécta lúa 1 vụ ở Ea Rốk mà còn biến diệntích này thành ruộng lúa 2 vụ chắc ăn.

Ea Súp là địa phương khó khănnhất của tỉnh Đắk Lắk khi hộ đói nghèo còn chiếm 38%, và sau cơn đạihạn này, tỷ lệ hộ đói nghèo của Ea Súp chắc chắn sẽ tăng

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nơi “rốn lũ”, đại hạn giữa mùa mưa này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nơi “rốn lũ”, đại hạn giữa mùa mưa bạn tại đây.