Đội khảo cổ chân trần

Nghề chính là thợ mộc, rảnh rỗi đi soi cá kiếm thêm thức ăn tươi chogia đình nhưng hơn 10 ngày qua, ông Lê Văn Thương (43 tuổi, ở thôn NgọcLãng, xã Bình Ngọc, TP Tuy Hòa) bỗng trở thành một... nhà khảo cổ nổitiếng! Số là khoảng tháng 4.2007, trong một lần đi soi cá, ông Thươngbỗng thấy một vật cứng khá lớn cộm dưới chân. Máu tò mò nổi lên, ôngdùng tay moi rà thêm thì thấy có hình dáng cong dài như chiếc thuyền.Vốn là bộ đội chiến trường Campuchia  (1984-1987), từng thấy người dânbơi thuyền độc mộc nên ông Thương đồ rằng là... đích thị chú mày! Nhưngkhu vực sông này xưa nay làm gì có chuyện... độc mộc; thế là... đồ cổrồi còn gì?

Và bắt đầu từ đấy là những ngày trăn trở mất ăn mất ngủ của ôngThương. Không thể giữ kín mãi một mình, ông đem ra bàn với mấy ngườibạn nhậu về hướng xử lý "món" độc mộc. Sau nhiều lần "hội nghị" khôngcó hướng ra, rồi công ăn việc làm  cứ liên tiếp túi bụi nên chiếc thuyềnđộc mộc vẫn yên vị dưới sông. Thế nhưng trong lòng ông Thương luôn nhưcó lửa đốt, ông dò thăm hỏi han, mua sách báo liên quan đến sử sách,khảo cổ để đọc; hình như ông cũng biết đến cả internet! Càng "nghiêncứu khảo cổ", ông Thương càng nóng ruột, thế là ông lại họp nhóm chiếnhữu để quyết định  phải bắt tay khai quật. Đang mùa khô, nhóm bạn ôngThương thì người làm thợ hồ, người cơ khí, làm rau,... nên công việcluôn dồn dập, đành phải quyết định  nghỉ trọn một ngày để làm... khoahọc. 

Sau khi nhờ thầy coi chọn, ngày "đẹp trời" ấy là 29 tháng 6  (âmlịch), tức 31.7.2008. Âm thầm đến mức vợ con cũng tưởng là đi làm thợnhư ngày bình thường nhưng cả nhóm khoảng mười người tiến ra giữa lòngsông Đà Rằng. Mặc dù là dân sông nước nhưng công việc  "khảo cổ" lần nàykhông hề đơn giản chút nào. Loay hoay đến nửa đêm họ mới đưa được...nửa chiếc thuyền lên bờ.

Căng thẳng "từng tập" 

Chiếc thuyền độc mộc cổ lúc còn ở nhà ông Thương ảnh: Hùng Phiên

Sáng 13.8, đoàn cán bộ Sở VH-TT-DL Phú Yên do Giám đốc  Trần QuangNhất dẫn đầu đã có mặt tại xã Bình Ngọc để bàn vụ chiếc thuyền. Bênchén trà, ông Thương than thở: "Nhiều người đến coi quá, mệt mỏi. Tuicũng hiểu biết "khảo cổ" nên mấy lần định lấy cưa, đục, thử một chỗ đểxem là gỗ gì nhưng lại thôi". Các cán bộ văn hóa đã chân tình cảm ơncông phát hiện, bảo quản của ông Thương và những người bạn; phân tíchnhững thiệt, hơn và vận động tạo điều kiện để Bảo tàng Phú Yên tiếpquản nghiên cứu. Thế nhưng ông Thương một mực từ chối với lý do  số tiềnbồi dưỡng quá ít. 

 Chiều cùng ngày, Sở VH-TT-DL Phú Yên và chính quyền, các đoàn thểxã Bình Ngọc tổ chức họp để tìm hướng thuyết phục người dân  giao nộpchiếc thuyền cho Nhà nước  để phục vụ công tác  nghiên cứu. Đột ngột,đang giữa cuộc họp thì nhận được tin nhóm "khảo cổ" tiếp tục ra hiệntrường để lặn, đào tìm phần còn lại của chiếc thuyền nên cuộc họp đànhphải tạm hoãn.

Đến 18 giờ 30, cuộc họp "thuyền độc mộc" lại tiếp diễn tại UBND  xãvà sau khi hội ý nhanh, lãnh đạo Sở VH-TT-DL Phú Yên đã quyết định  chấpnhận mức hỗ trợ 13 triệu đồng  cho nhóm ông Thương. Và lúc 21 giờ 30cùng ngày, một phần chiếc thuyền đã được chuyển về Bảo tàng Phú Yên. 

13giờ ngày 15.8, nhóm công tác  của Bảo tàng Phú Yên trở lại xã Bình Ngọcvà cùng với nhóm hơn 10 người dân  (phần lớn là "đội khảo cổ" đợt 1)theo bè ra dòng Đà Rằng trong cái nắng chói chang, tiếp tục "tập 2" củacâu chuyện. Sau khi xác định lại vị trí thuyền nằm phía hạ lưu nhịp thứ7 cầu Đà Rằng, cách bờ bắc sông 300m, máy hút cát bắt đầu đưa xuốnghoạt động. Đoạn thuyền còn lại nằm sâu dưới nước nên việc trục vớt cũngkhó khăn không kém "đoạn ban đầu", một thành viên  cho biết. "Đội khảocổ" không chuyên đã phải vừa hút cát, vừa lặn dò moi liên tục, đến gần16 giờ mới đưa được phần thuyền còn lại lên bè. Thế nhưng khi chuyểnvào bờ thì bè lại bị mắc cạn do nước Đà Rằng xuống thấp, những ngườikéo bè đều mệt mỏi rã rời. Loay hoay hàng tiếng đồng hồ  giữa dòng, cuốicùng lãnh đạo Bảo tàng Phú Yên quyết định  neo bè lại, dùng đò máy chởngười và phần thuyền độc mộc vào bờ. 

Phần còn lại của chiếc thuyền này dài 3m, rộng 0,4m. Như vậy, toàn bộ chiếc thuyền dài hơn 11m. 

Bạn có ý kiến gì về bài viết Ly kỳ quanh chiếc thuyền độc mộc gãy này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Ly kỳ quanh chiếc thuyền độc mộc gãy bạn tại đây.