Nụ tình... sớm nở - Bản có dấu.
Nu tinh... som no - Bản không dấu.

Khi mùa hoa săng lẻ nở trắng cao nguyên Mộc Châucũng là mùa yêu đương, tìm hiểu của các chàng trai, cô gái  Mông ở xãHang Kia, huyện Mai Châu, tỉnh Hoà Bình. Tiếng khèn Mông dập dìu dướithung lũng nghe thật rộn ràng. Chàng trai chỉ cần kéo được một cô gáivề nhà mình, sau 3 ngày là nên vợ nên chồng. Chuyện hôn nhân  ở đây đơngiản là thế, không cần đủ tuổi, không cần đăng ký kết hôn... mà họ vẫncưới nhau, không ai ngăn cản được.

Những cô dâu có khuôn mặt trẻ thơ

Trời đã xế chiều, trên đường vào Hang Kia, chúng tôigặp anh Vàng A Nhà đi làm nương về. Sau dăm ba câu chuyện, anh Nhà mờibằng được chúng tôi  về nhà anh chơi. Căn nhà  đất thấp thoáng dưới tánvườn đào đã lên khói.

Sau khi giới thiệu  hỏi thăm quê quán, anh Nhà cười lớn: "Tao với mày là đồng niên đấy, cùng cầm tinh con khỉ". Vừa cười anh vừa cầm chai rượu rót đầy 3 chén: "Hômnay đồng niên phải uống say mới về”. Chưa kịp nhấp chén rượu, tôi thấymột cô bé  lúi húi đi từ dưới bếp lên. Trông cô bé  còn rất trẻ. Tôi buộtmiệng hỏi: "Con gái  bạn à?". Thay câu trả lời, ông bạn đồng niên bắttôi uống hết chén rượu trên tay. Rồi bắt uống thêm một chén nữa: "Chén này phạt mày nói sai, vì tội hỏi nhầm". Hoá ra cô bé  đó tên là Khà Y Chứ (SN 1994) là con dâu của Nhà.

Năm nay mới gần 30 tuổi, Nhà đã có mấy mặt con. VàngA Sếnh (SN 1993) là con trai  của Nhà. Tết vừa rồi nó cùng chúng bạn đichơi ở Loóng Luông (Mộc Châu, Sơn La). Sau mấy hôm chơi Tết ở đó mà cucậu đã "kéo" được Chứ về làm vợ. "Thằng cu thế mà giỏi. Ở nhà vẫn thích sờ ti mẹ. Vậy mà đã bắt được vợ",Nhà nói về đứa con trai  đầy tự hào. Từ hôm về làm dâu, Chứ khóc suốt.Nhiều lần Chứ đã định bỏ về nhà, nhưng nghĩ thế nào lại thôi. Vì Chứ đãvề đây ăn ở được 3 ngày là con ma của nhà Sếnh rồi. Nhìn cô bé  lụi hụitrong bếp nấu ăn, trông thật tội...

Sang thăm nhà anh Vàng A Của - hàng xóm của Nhà mộtphen nữa khiến chúng tôi  bị hố. Vừa vào nhà Của, tôi gặp cô bé  mặt trẻmăng địu một đứa nhỏ.

"Đây là em cháu à? Nghe tôi hỏi vậy, cô bé  tên là Khà Y Mái nhìn tôi rất đỗi ngạc nhiên: "Con cháu đấy".Hoá ra Mái lấy chồng cách đây 2 năm. Mái vừa sinh con được mấy tháng.Gặp trưởng bản Hang Kia, Vàng A Chớ, mang chuyện này trao đổi với ông,ông chỉ cười: “Cái chuyện này khó nói lắm cán bộ à. Tôi cũng đi bắtvợ từ năm 15 tuổi đấy chứ. Thanh niên  trong bản cứ theo cái nếp của cáccụ mà làm. Mà người Mông ăn Tết hàng tháng trời. Vào mùa đó trai gáithường dắt díu nhau về nhà là thành vợ thành chồng thôi mà!".

Cắm cúi bên tấm vải thêu, cô gái  Sùng Y Phếnh cốgiấu những giọt lệ tủi buồn. Quê ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La, vừachớm bước sang tuổi 14, cô đã phải chịu dang dở học hành, an phận làmdâu xa xứ. Chồng cô là Khà Y Đàng ở bản Hang Kia. Đến khi cưới nhau,người con trai  này cũng chỉ nhỉnh hơn cô dâu 1 tuổi. 3 năm về ở nhàchồng, đôi chân Phếnh đã đi mòn cả nương ngô, đôi tay thêu miệt màikhông nhớ đã bao lần bị mũi kim đâm rách. Rồi đứa con - kết quả của tảohôn đã sớm chào đời khi Phếnh chưa kịp chuẩn bị vai trò làm mẹ.

Ông, bà tuổi ba mươi...

Khi chúng tôi  vào nhà chị Chứ, gặp 2 cô bé  mặt cònbúng ra sữa đang ngồi may váy. Chị Chứ khoe: "2 cô con dâu tôi đấy". Côgầy gầy là vợ thằng lớn, cô béo là vợ thằng thứ hai. Hai cô bé  đang ởtuổi trăng rằm nghe mẹ chồng giới thiệu  với khách, mặt đỏ bừng. Chị Chứmới ngoài ba mươi tuổi, nhưng đã có tới 2 cô con dâu. Chị luôn hãnhdiện với người dân  trong bản là mình sắp lên bà ngoại. Đứa con trai  lớnlà thằng Khà A Của lấy vợ được hơn một năm rồi. Tính ra năm nay nó mớisắp đủ tuổi lấy vợ. Vậy mà với chị, chuyện đó chẳng ảnh hưởng đến ai.Chị kể lại, năm ngoái thằng cả đi chơi thì dẫn theo một cô về. Chưa kịphưởng hết niềm vui có con dâu, cuối năm thằng thứ hai  mới 16 tuổi cũngđã kéo được một cô gái  nữa về. Thế là trong một năm chị có tới 2 cô condâu...

Chị Chứ chỉ là một trong vô số những bà ngoại tuổibăm ở Hang Kia. Dường như ở đây con cái lấy vợ sớm như là một thước đohạnh phúc trong gia đình  họ. Chẳng thế mà phần lớn những đôi trai gáilấy nhau khi đang ở độ tuổi trăng rằm. Lạ hơn là các gia đình  ở đây đềuủng hộ. Như anh Khà A Tủa mới ngoài ba mươi mà sắp có cháu nội. Từ hômbiết tin cô con dâu Giàng Y Náng có bầu, anh mừng hết nỗi. Mùa đào tớilà anh có cháu bế rồi. Tủa tâm sự rất thật: "Mấy ông hàng xóm có cháu bế rồi mình chưa có thấy thiếu thiếu cái gì ấy!".

Cũng giống như chị Chứ, anh Tủa, những ông bố bà mẹnơi đây đều mong muốn có con dâu, có cháu để bế. Nhà nào con cái ở độtuổi 20 mà chưa dựng vợ, gả chồng quả là nỗi lo. Vì thế các cô gái  vừaqua tuổi thiếu nữ, những chàng trai nói chưa vỡ hết tiếng đã "tý toáy"chuyện yêu. Khi họ "kéo vợ" được về nhà là hoàn thành một "nghĩa vụ"rất lớn lao đối với gia đình.

“Thích thì về ở với nhau thôi”

Có lẽ đến giờ các cán bộ ở phòng tư pháp huyện MaiChâu vẫn thầm trách những đôi vợ chồng trẻ ở Hang Kia, vì họ mà phòngmất thi đua nhiều năm liền. Thực trạng tảo hôn ở Hang Kia thì năm nàocũng xảy ra, nhưng từ đầu năm 2008  diễn ra nhiều hơn. Để ngăn chặn tìnhtrạng này cán bộ, xã, huyện đều vào cuộc. Cụ thể xã cũng đã đi vận độngrồi xử phạt hành chính đối với những trường hợp tảo hôn. Còn phòng tưpháp dịch các văn bản  liên quan đến vấn đề hôn nhân  gia đình  để phổbiến đến từng hộ. Vậy mà tình trạng này không giảm. Ông Giàng A Chống -Bí thư xã kể một câu chuyện vui mà ai nghe cũng ngán ngẩm cái "lý" củangười Mông: "Thời ông bà chúng cũng lấy nhau rất trẻ. Rồi họ sinhcon, đẻ cái, đời nọ nối tiếp đời kia sống theo cái tục bắt vợ sớm cósao đâu. Còn việc đăng ký thích thì đi mà không thích cũng chẳng sao!".

Những thanh niên  trong bản lấy vợ sớm đã đành, ngaycả con cán bộ xã cũng không thực hiện. Như con của ông Phó Bí thư xãHang Kia cũng lấy vợ khi chưa đủ tuổi. Xã họp phê bình thì ông này đưara cái "lý" riêng của mình: "Người ta có cháu bế, trong khi đó tôichưa có thì phải để cho chúng lấy nhau thì tôi mới có cháu bế chứ. Phạtchứ gì, tôi xin nhận!". Thế là ban lãnh đạo  xã "bó tay".

Khó khăn đâu dừng lại ở đó, việc đưa những văn bảnpháp luật tới người dân  quả là gian nan. Người dân  biết lấy vợ lấychồng sớm khi chưa đủ tuổi là vi phạm luật  hôn nhân. Tuy nhiên, ở đâycái lệ người con trai  khi kéo được một người con gái  về nhà đã trởthành con dâu của gia đình  đó rồi. Nhiều cô gái  còn rất trẻ, khi về nhàchồng vẫn còn khóc rưng rức vì nhớ bố mẹ đẻ. Lúc đó muốn về cũng khôngđược. Anh Nguyễn Trung Khánh - cán bộ phòng Tư pháp huyện than thở: "Hang Kia là nơi khó vận động nhất. Mặc dù chúng tôi  đã cố gắng  rất nhiều, song  mọi chuyện vẫn vậy”.

Những đôi vợ chồng trẻ con cứ thế về ở với nhau. Chỉđến khi con cái của họ đến tuổi đi học, nhà trường yêu cầu giấy khaisinh thì các cặp vợ chồng mới dắt díu nhau xuống xã. Đến đây họ vừa làmgiấy khai sinh cho con, vừa làm thủ tục đăng ký kết hôn  luôn. Giỏi lắmthì xã phạt hành chính 200 nghìn vì tảo hôn. Điều đó với họ chẳng sao,vì mình đã có nhau rồi. Và cứ thế, sau mỗi mùa hoa săng lẻ nở, câuchuyện tảo hôn ở Hang Kia vẫn tiếp tục diễn ra.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Nụ tình... sớm nở!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nụ tình... sớm nở này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nụ tình... sớm nở bạn tại đây.