Chúng tôi đã có cuộc nói chuyện với bà Trương ThịXuân Liên, Phó GS-TS-Phó Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh  xungquanh ca XN của chị Nga. Bà cho biết: Theo quy định  chung của WHO thìvới BN XN HIV bao giờ cũng phải làm đủ 3 test: Murex, GenScreen vàDetermine. Và  nếu nhìn trên phiếu XN ngày 15/6/2008 của TTYTDP TP trảlời BV quận 4 là đúng vì đủ cả 3 test trên. Trong đó có 1 testDetermine: Có phản ứng. Còn khi tới với Viện Pasteur chỉ làm 1 test raâm tính thì trả kết quả cho BN và báo là âm tính. Còn nếu kết quả dươngtính thì theo nguyên tắc sẽ phải làm lại 3 sinh phẩm khác nhau, ra kếtquả là dương tính thì mới được kết luận BN dương tính với HIV. Như vậylà TTYTDP làm đúng tuần tự 3 test và kết luận dương tính là đúng. VàViện Pasteur ra âm tính trên 1 mẫu test cũng là đúng. Và nguyên tắc quyđịnh là chỉ làm 1 test.

Theo nhận định của bà Liên, để lý giải XN tại TTYTDPTP sai sót ở khâu nào thì buộc phải có một mẫu máu lưu đầu tiên khithực hiện gửi mẫu máu của BN từ quận 4 lên TTYTDP thì mới chứng minhđược. Sau khi làm lại với mẫu huyết thanh lưu này mà vẫn ra kết quả nhưở các labor trước… thì lúc đó có thể nghĩ tới tình huống như: Có thểgiai đoạn mang thai trong huyết thanh của BN có những yếu tố nào đó vínhư đang mang bệnh có virus  thì cũng khiến gây ra cho kết quả XN sailệch. Và theo bà Liên thì đây là  yếu tố để "làm nhẹ tội" cho TTYTDP TP.

Bà cũng khẳng định TTYTDP TP còn lưu mẫu máu này.Theo đó cũng có nghĩa TTYTDP TP phải có trách nhiệm gửi mẫu đã cho cáckết quả dương tính trước đây cũng như mẫu đã cho kết quả âm sau nàysang Viện Pasteur XN lại để loại trừ khả năng TTYTDP TP có sai sót vềmặt kỹ thuật  hay không. Còn đặt giả thiết nếu có sai sót về mẫu (nhầmlẫn giữa BN Nga  với người khác) thì khó vì không ai có thể giám sátviệc này được.

Mới đây, TS-BS Lê Trường Giang, Phó Giám đốc  Sở Y tế,Phó Chủ tịch  Ủy ban  Phòng chống AIDS TP Hồ Chí Minh  cũng đã có nhữngphát biểu về vấn đề này. Theo ông, cơ địa của chị Nga  rất đặc biệt."Không loại trừ lúc đó trong người bệnh nhân có gì đó làm cho cơ địanhạy cảm với chẩn đoán của test. Đây là trường hợp hiếm gặp".

Tuy nhiên, qua trao đổi về trường hợp BN Nga  trênđây, một BS chuyên về XN cho biết, một XN luôn bao gồm 2 phần: Độ nhạycảm và độ đặc hiệu. Độ nhạy cảm nhằm phát hiện ra cái gì và độ đặc hiệunhằm phát hiện đúng hay sai. Và thường 2 cái đi ngược với nhau. Cái nàycao thì cái kia thấp và ngược lại. XN đầu tiên (test nhanh) gọi là tầmsoát. Với mục đích rà soát được hết BN HIV ngoài cộng đồng  nên phảithực hiện XN đầu tiên. Có độ nhạy cao nhưng dễ bị dương tính giả. Nếukết quả dương tính giả sẽ phải làm thêm XN thứ 2 tức là Western blot(Viện Pasteur, TTYTDP và BV Bệnh nhiệt đới  có thể làm) giống như hìnhthức đưa ra nhiều tiêu chuẩn khác nhau dễ chọn kiểm định chặt chẽ nhấtnhưng giá mắc. Và năm 2000 theo khuyến cáo của WHO không sử dụng XN nàytrong test HIV. Do đó nếu đã XN âm tính rồi thì coi như chắc ăn khôngcó. Còn dương tính thì xảy ra 2 tình huống: Một là bị HIV thật. Hai làkhông bị HIV.

Phải xem lại công tác  tư vấn

Do sự chặt chẽ của việc công bố người bị nhiễm HIVliên quan tới yếu tố tâm lý rất lớn do đó theo Luật Phòng chống HIV quyđịnh: Phải tư vấn kỹ càng trước khi yêu cầu XN HIV, nếu được sự đồng ýmới được XN, không được "tự ý" đem BN đi XN máu. Nếu XN xong mà âm tínhthì không có điều gì để nói. Tư vấn dễ dàng. Nếu dương tính thì theoquy định của Luật Phòng chống HIV, người tư vấn cho BN phải có bằng cấptư vấn được công nhận bởi Ủy ban  Phòng chống AIDS cấp hay Bộ Y tế đểchỉ dẫn cho BN đi làm test thứ 2 tránh xáo trộn tâm lý. Chị Nga  khôngđược tư vấn trước khi lấy mẫu XN. Thậm chí khi kết quả là dương tínhphía BV quận 4 vẫn "vô tư "trao kết quả cho chồng mà không có mặt chịNga nói gì đến chuyện tư vấn.

Sáng 1/8, anh Truyền (chồng chị Nga) lên Toà soạn BáoCAND cho biết tiếp tục gửi đơn ra Thanh tra Bộ  Y tế khiếu nại và chobiết anh cũng đã từng xin XN HIV tại TTYTDP TP nhưng chỉ được báo là âmtính mà không đưa cho anh phiếu kết quả. Tự bản thân  anh cũng XN tạiTrung tâm Y khoa Medic Hòa Hảo cũng cho kết quả âm tính. Anh cho biếtBS Phạm Văn Hưng, Phó khoa XN TTYTDP cũng đã từng nói với anh khi cókết quả ngày 15/6: Chắc chắn là không bị nhiễm rồi nhưng vì có 1 phảnứng dương nên phải theo dõi tiếp.

Qua trao đổi với ông Lê Thanh Hải, Giám đốc  TTYTDP TPngày 1/8 về vụ việc trên ông cho biết, Ban Giám đốc  TTYTDP TP ngay saukhi nhận được đơn khiếu kiện của bệnh nhân đã báo cáo lên Ban Thanh tranhân dân của Trung tâm. Ban Thanh tra sẽ xác minh, báo cáo toàn bộ vụviệc lên Giám đốc  SYT và có trách nhiệm trả lời cho dư luận  khi mọiviệc được tìm hiểu sáng tỏ. Riêng về TS Hoàng Lan, người trực tiếp  làmXN cho chị Nga  cuối tuần này mới từ nước ngoài  về sẽ có giải trình cụthể cho Ban Giám đốc

Bạn có ý kiến gì về bài viết Thai phụ bị nhầm có HIV: Phải xem lại quy trình xét nghiệm này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Thai phụ bị nhầm có HIV: Phải xem lại quy trình xét nghiệm bạn tại đây.