Doanh nghiệp bị "quay"

Cácnhân viên phòng nhập khẩu, công ty cổ phần  Lý Bảo Minh (quận 5, TP.HCM)những ngày qua vẫn đang gò lưng rà lại ­những mặt hàng nào trong rấtnhiều mặt hàng nhập khẩu  của công ty  này phải kê khai để áp dụng xincấp giấy phép nhập khẩu  tự động (GPNKTĐ), bởi phạm vi phải kê khai củaquyết định 24 kể trên rất rộng, lên tới gần 90 chủng loại hàng hoá, từrau củ quả, cà phê... đến sắt, thép, xe hơi, đồ gia dụng... Theo trưởngphòng nhập khẩu  Tô Anh Huy, công ty  phải mất nhiều thời gian, nhân lựccho công việc  mới là kê khai, làm thủ tục. Nhưng điều ông Huy lo ngạihơn là những quy định  trong quyết định  24 của bộ Công thương  sẽ gây cảntrở lớn đến hoạt động  nhập khẩu, gây ách tắc hàng hoá rất lớn ở cáccảng, không chỉ của công ty  ông mà cả hàng ngàn doanh nghiệp  khác trongthời gian tới.

“Bởivì sao?”, ông Huy tự nêu câu hỏi  và trả lời với báo Sài Gòn  Tiếp Thị:“Quyết định 24 đưa ra thời hạn 10 ngày để giải quyết xong một hồ sơ yêucầu, nhưng thực tế sẽ rất khó đạt được điều này”. Bằng kinh nghiệm  thựctế của mình, ông Huy phân tích: mười ngày làm việc  nghĩa là khoảng haituần (trừ ngày nghỉ), trong khi đó hồ sơ đưa lên, văn bản  thông báo  trởlại của bộ Công thương  (chưa biết là gửi theo đường thư thường haychuyển phát nhanh), rồi có thể lỗi xảy ra phải bổ sung...  có thể mấtcả tháng!

Trongkhi đó, có những mặt hàng phải đi đăng ký chất lượng  nhà nước  sau nămngày đã đăng ký thì hải quan tạm thời cho lấy hàng về mà chưa làm thủtục thông quan. Trong trường hợp đó, doanh nghiệp  phải gửi tờ khai lênbộ Công thương thì đó là tờ khai của hàng hoá chưa được thông quan.Nhưng quy định  lại yêu cầu là bộ hồ sơ hàng hoá, tờ khai phải được hoànchỉnh không quá năm ngày. Như vậy, sẽ không thể đáp ứng yêu cầu của bộCông thương. “Hay là yêu cầu gửi bản sao L/C thì ngân hàng  có hai bản,một bản là điện phát nhanh, thì ngân hàng  làm ngay gửi cho mình. Cònbản gốc thì hội sở họ gửi lại cho doanh nghiệp. Nhưng thời gian  gửi lạicũng mất hơn hai tuần...”, ông Huy lo lắng.

Theophân tích của một doanh nghiệp  khác, ví dụ những lô hàng nhập khẩu  từcác cảng ở châu Á, khoảng thời gian  tàu về tới Việt Nam  là 2 – 4 ngày,thì thời gian  thụ lý hồ sơ và trả kết quả 10 ngày là không đáp ứngđược. Vì nếu vận đơn từ 1 – 2 ngày sau khi hàng lên tàu, thì với cácthủ tục xin cấp phép thuận lợi, doanh nghiệp  cũng mất 8 – 9 ngày, saukhi hàng về cảng mới có đủ hồ sơ để khai báo hải quan. Đó là chưa kểthời gian gửi hồ sơ và nhận thông báo  kết quả có thể mất một tuần. Chonên thời gian  phát sinh sẽ rất nhiều.

Ai được lợi?

Theoý kiến chung của nhiều doanh nghiệp, việc áp dụng quyết định  24 sẽ làmtăng chi phí về thời gian  và tiền bạc  của họ. Quy định  của luật Hảiquan, doanh nghiệp  được khai báo cho hàng nhập khẩu  trước 15 ngày khihàng về cảng. Nhưng theo quyết định  24, người nhập khẩu  chỉ có thể khaihải quan sau 10 – 12 ngày sau khi hàng về đến cảng. Mà cứ sau năm ngàytàu về cảng, các ngày tiếp theo nếu doanh nghiệp  vẫn chưa nhận hàng thìphí lưu container, tiền lưu bãi được tính là 10 USD/container 20feet/ngày (20 USD  nếu là container 40 feet).

Mứcphí trên còn có thể tăng gấp rưỡi, gấp đôi... nếu số ngày lưu bãi tăngvà các hãng tàu, cảng biển thả sức chặt chém... Mỗi container 20 feet,doanh nghiệp sẽ phải chi thêm 50 – 70 USD  và gấp đôi với loại container40 feet. Có những doanh nghiệp  nhập mỗi lô hàng cả chục container phảichi thêm số tiền không nhỏ. Còn với đường hàng không thì với phí lưukho trên 1,2 triệu đồng/tấn hàng, chi phí cộng thêm quả là rất khó chấpnhận.

Theocách hiểu của nhiều doanh nghiệp, GPNKTĐ thực chất không phải một loạigiấy phép mới vì cấp phép là phải theo quy trình: xin phép – đánh giá  –ra quyết định  cho hay không. Còn với GPNKTĐ, thực chất, các doanhnghiệp đã tiến hành các thủ tục để mua hàng, chỉ chờ hàng về, làm thủtục hải quan để nhận hàng. Còn việc gửi hồ sơ ra bộ Công Thương  chỉ làdạng “đăng ký tự động” để Nhà nước  nắm tình hình, chứ không phải là xincấp phép.

Mụctiêu sâu xa của quyết định  24 là để thống kê, kiểm soát tình hình đểhạn chế nhập siêu. Nhưng cho dù đó là một mục tiêu tốt thì cách làm nhưtrên là rất dở. Nó làm phát sinh những chi phí không đáng có, và cuốicùng người tiêu dùng phải chịu.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Làm đục nước để vỗ béo “cò”? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Làm đục nước để vỗ béo “cò”? bạn tại đây.