Mùahạ, tiết trời nóng bức, nhu cầu bổ sung nước cho cơ thể rất lớn. Uốngđủ nước tinh khiết đã là tốt, nhưng nếu có được một loại nước giải khátnào đó vừa bảo đảm cung cấp nước và muối vô cơ, lại vừa có tác dụngđiều hòa công năng các tạng phủ, làm mát và bổ dưỡng cơ thể thì tuyệthơn. Trà dược thanh nhiệt giải thử của y học cổ truyền là một trongnhững loại đồ uống có khả năng như vậy.

Trongkho tàng kinh nghiệm  dân gian và các sách thuốc đời xưa, chủng loại tràdược này là hết sức phong phú. Tuy nhiên, điều quan trọng  là phải biếtlựa chọn những công thức đơn giản, dễ kiếm, dễ chế mà vẫn bảo đảm thuđược hiệu quả như mong muốn. Mạch đông lô căn ẩm là một công thức nhưvậy: Mạch đông 120 g, lô căn 150 g, rửa sạch, thái vụn, phơi hoặc sấykhô, trộn đều rồi đựng trong lọ kín. Mỗi lần lấy 30 g hãm với nước sôitrong bình kín, sau chừng 20 phút là có thể dùng được, uống thay tràtrong ngày. Có thể chế thêm một chút đường phèn cho dễ uống.

Côngdụng: Thanh nhiệt giải thử (nắng), dưỡng âm sinh tân, chỉ khát trừphiền, dùng thích hợp trong mùa hè - thu khi thời tiết nóng bức, mấtnhiều mồ hôi, cơ thể mỏi mệt, họng khô miệng khát, đầu nặng mắt hoa,ngực bụng bồn chồn rạo rực không yên. Nó cũng dự phòng tích cực tìnhtrạng say nắng, say nóng và các bệnh lý viêm nhiễm đường hô hấp, viêmđường tiết niệu, viêm da...

Loạitrà dược này có nguồn gốc từ bài thuốc cổ Mạch đông lô căn thang củaTôn Tư Mạo. Trên cơ sở phương thang đó, các y gia đời sau đã phát triểnvà cấu tạo ra nhiều bài thuốc khác có công năng tương tự; chẳng hạn NgôCúc Thông, y gia thuộc trường phái Ôn bệnh đời Thanh, đã chế ra phươngthang Ngũ chấp ẩm gồm nước ép của năm loại củ quả và dược liệu là lê,mã thầy, rễ lau, mạch đông và ngó sen.

Mạchđông có nhiều tên gọi như mạch môn đông, giai tiền thảo, lan  tiên... Dolá giống như lá hẹ, mùa đông vẫn xanh tốt nên nó còn được gọi là nhẫnđông thảo, bất tử thảo. Mạch đông có rễ củ rất mềm, chứa nhiều nước,tính mát, vị ngọt, có công dụng nhuận phế dưỡng âm, ích vị sinh tân,thanh tâm trừ phiền, thanh nhiệt giảm ho. Sách Bản thảo tân biên đãviết: mạch đông có tác dụng làm hết hỏa tà ẩn nấp trong phế, thanh trừnhiệt tà trong vị, bổ tâm khí, cầm máu, chống nôn, ích tinh dưỡng âm,giải khát trừ phiền, làm cho da khỏe và đẹp, có lợi cho nhan sắc, trừhư nhiệt, chữa phế táo và giảm ho. Tô Đông Pha, thi nhân đời Bắc Tống(Trung Quốc) cũng đã tự chế cho mình một phương thuốc có tên là “TôThức mạch môn đông thang”.

Theodược học hiện đại, mạch đông chứa nhiều tinh dầu, glucoside và nhiềuchất khác, trong đó đặc biệt có tới 28 nguyên tố vi lượng rất cần chocơ thể. Kết quả nghiên cứu  dược lý cho thấy, mạch đông có tác dụngkháng khuẩn, trấn tĩnh và chống co giật, tăng cường khả năng chịu đựngcủa cơ thể trong điều kiện thiếu ôxy, cải thiện sức co bóp cơ tim, bảohộ tế bào cơ tim, nâng cao năng lực  miễn dịch của cơ thể, điều hòađường huyết và làm tăng sự vận chuyển thức ăn trong đường tiêu hóa.

Lôcăn là rễ của cây lau, tính lạnh, vị ngọt, có công dụng thanh nhiệtsinh tân, trừ phiền, thường được dùng để chữa các chứng bệnh có sốt gâymất nước phiền khát, nôn do vị nhiệt, viêm hầu họng, viêm loét môimiệng, viêm quanh răng, viêm đường tiết niệu, hoàng đản, sỏi mật và cácchứng viêm nhiệt khác. Theo kinh nghiệm  của người xưa, trong mùa hèthu, dịch chiết lô căn có khả năng bổ sung lượng nước đã mất qua đườngmồ hôi, đồng thời còn kích thích tiêu hóa, tạo ra cảm giác thèm ăn. Nhàdược học vĩ đại Lý Thời Trân đã viết: muốn lợi cho tiêu hóa, nên dùnglô căn, hậu phác. Nghiên cứu  hiện đại cho thấy, lô căn có tác dụng giảinhiệt, trấn tĩnh và giảm đau. Theo kinh nghiệm  của cổ nhân, lô cănthường được phối hợp với mạch đông hoặc ngọc trúc để làm tăng tác dụngthanh nhiệt sinh tân.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Mạch đông lô căn ẩm - loại trà thanh nhiệt độc đáo này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Mạch đông lô căn ẩm - loại trà thanh nhiệt độc đáo bạn tại đây.