Làng săn cò độc nhất vô nhị - Bản có dấu.
Lang san co doc nhat vo nhi - Bản không dấu.

Sựtự tin hùng hồn của ông có lí do của nó, và để chứng minh, đúng 2 rưỡichiều ông dẫn chúng tôi  ra chợ đầu làng. Ở đấy, không biết  cơ man nàolà cò, là vạc...


Chợ cò đệ nhất

Chợ nằm đầu làng Nhật Tân, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, cũng giống như chợở các làng quê khác, hơn chục lều quán dựng  bằng cọc tre, gỗ, mái tônhay tấm lợp xi măng. Buổi sáng chợ họp bình thường với những mặt hàngthiết yếu phục vụ cuộc sống  hàng ngày của người dân. Hơn hai giờ chiều,chợ cò bắt đầu hoạt động. Trên con đường  làng chạy ngang mặt chợ, hàngtrăm lồng nhốt cò bày kín hai lối đi. Những người phụ nữ  trong làng mỗitay xách một chùm khoảng chục con cò buộc túm, liên tục mời gọi khithấy chúng tôi  đi vào, kẻ mua người bán tấp nập... Thoạt nhìn, nơi đâychen chúc mua bán  giống như một chợ gia cầm đầu mối.


Theolời ông Hai, “đánh cò” là nghề cha truyền con nối ở làng, bản thân  ôngcũng theo cha đánh cò từ thủa nhỏ. Cái tên Hai "tít" cũng bắt đầu từcái nghề săn cò của ông, thưởng phải nheo tít mắt để phát hiện đàn còtừ xa. Lâu ngày, phản xạ nghề nghiệp khiến ông luôn nheo tít mắt lại.

NhậtTân hiện nay có khoảng 400 người làm nghề này, chủ yếu là thanh niên,tập trung nhiều nhất ở xóm 14. Tính trung bình, chỉ cần một ngày mỗitay săn cò bắt được khoảng hơn chục con cò thì số lượng  cò bán ở chợđầu mối này đã lên tới cả ngàn con. Có đủ các loại cò từ cò bợ, còtrắng, cò thìa, cò ruồi đến vạc, diệc, cả chim ri và sẻ đồng. Nhiềunhất và rẻ nhất là cò bợ, vì loại cò này tạp ăn, dễ đánh, số lượngnhiều. Những con cò bợ lông bụng trắng muốt, lưng phớt màu xám caongẳng được buộc thành từng chùm.

Ngườiphụ nữ bán cò ngay đầu chợ cho biết, trước kia cò chủ yếu để phục vụdân trong làng và các vùng lân cận. Nhưng hiện nay giá cò lên cao,người dân làng không ăn mà chủ yếu là khách lạ. Rất nhiều người từ xa,nghe tiếng đặc sản "đất cò" đến đây mua về để thưởng thức. Nhiều nhàhàng cũng làm các thực đơn đặc sản từ cò đến đây mua với số lượng  lớn.Vì vậy cò “đánh” được bao nhiêu cũng tiêu thụ hết trong ngày. Ngay khikhách chọn xong, những con cò tội nghiệp sẽ bị vặt lông ngay tại chỗmột cách phũ phàng, người không quen không khỏi cảm giác xót xa. Cuốibuổi chiều, chợ tan, lông cò bay trắng xoá.

Theolời ông Hai, thịt cò có thể chế biến thành nhiều món như cò quay, cònướng sả ớt, cò xào lăn, cò xáo măng, cò nấu canh rau ngót... Thịt còmàu nâu đậm, chắc, ngọt và giàu đạm làm các món nhậu rất hấp dẫn, dânnhậu rất nghiền vì thế nhu cầu thịt cò ngày càng cao, càng khát!

Giámỗi con cò bợ từ khoảng 8 đến 10 nghìn đồng, cò trắng là 15 nghìn, nếulà vạc hay diệc thì giá phải vài chục ngàn đồng một con. Vì vậy mộtđêm, chỉ cần đánh được chục con, mỗi tay săn cò cũng có hơn trăm nghìnđồng. Đây là khoản thu nhập  không nhỏ đối với người dân  nông thôn, nêncàng ngày càng có nhiều người gia nhập đội quân săn cò đông đảo.

Tôi đi săn cò!

Tháng3 và tháng 8  âm lịch là hai mùa cò chính trong năm, trong đó tháng 8đánh được nhiều cò nhất vì thời điểm này có nhiều cò non. Mỗi tay săncò đều nuôi ít nhất 3 con cò vỉ (cò mồi). Đó là những con cò già, dùngchỉ khâu mắt và buộc dây vào đuôi, khi đặt lên chiếc que nhỏ và giậtdây thì không ngã, mà vỗ tung cánh để dụ đồng loại là đạt chuẩn. Bẫy còchính là những que tre phết nhựa dính dài khoảng 40 phân, một đầu cắmxuống đất.  Bẫy trên đồng và những chú cò mồi
Trướcđây, dân Nhật Tân chỉ săn cò ở ven làng hay các cánh đồng trong vùngnhưng cò cứ thưa vắng dần, nên càng ngày họ càng phải đi xa. Thời điểmsăn cò vào sáng sớm nhưng từ 1, 2 giờ sáng thanh niên  trong làng đã lụctục trở dậy mang đồ nghề lên đường. Họ tràn đến cả cánh đồng ở Ý Yên,Vụ Bản, đầm Xuân Thuỷ (Nam Định), cánh đồng Tam Cốc Bích Động, đầm VânLong (Ninh Bình), vùng Thanh Oai, Ứng Hoà (Hà Nội), vùng Thanh Liêm,Bình Lục (Hà Nam)... Tính ra diện hoạt động  của đội quân này có đườngkính lên tới hàng trăm km, cứ ở đâu có nhiều cò là họ tìm tới.


Tôitheo Nguyễn Văn Bình, một người có thâm niên 20 năm trong nghề đi đánhcò trong đêm. Mục tiêu của chúng tôi  là khu đồng gần vườn Quốc gia  CúcPhương, nơi mà Bình mới phát hiện rất nhiều cò. Vừa đi Bình vừa giảnggiải, quan trọng  nhất trong nghề là biết chọn được điểm mà cò bay ngangqua nhiều. Như thế đã đảm bảo thắng đậm chín mươi phần trăm. Cánh đồngphía dưới lúa phải không đổ, vì nếu lúa đổ cò sẽ đậu xuống lúa chứkhông đậu lên bờ có cắm que dính. Hai con cò mồi được cắm hai bên ruộnglúa, một con ở giữa bãi que. Điểm giữa của tam giác 3 con cò mồi chínhlà bãi que dính nhựa. Dòng dây buộc từ đuôi 3 chú cò mồi ra xa khoảng150 mét, chúng tôi  hồi hộp nằm chờ trên bờ mương.

Trờimới tang tảng sáng, khi tôi căng mắt trên nền trời vẫn chưa phát hiệnra đàn cò nào thì Bình đã giật dây liên hồi. Ba con cò mồi vỗ tung cánhnhảy lên nhảy xuống, cánh trắng chấp chới trong ánh sáng lờ mờ. Quảnhiên, chỉ một lát sau một đàn cò bay tới, chúng lượn quanh một vòng,thấy "tín hiệu" của đồng loại vỗ cánh ở dưới nên "yên tâm" sà xuống.Trong phút chốc, chân và cánh chúng dính bết vào các que nhựa, đàn còvỗ cánh táo tác, nhưng càng vỗ cánh lại càng dính chặt. Từ chỗ nấp,Bình lao ra gỡ từng con rồi cẩn thận cho chúng vào lồng. Chưa đầy mườiphút, đàn cò đang bay trên trời đã nằm gọn trong lồng. Bình cắm lại quevà trở về chỗ nấp, chốc chốc lại giật dây liên hồi. Xem ra, việc "thuphục" đàn cò thật đơn giản với những tay săn chuyên nghiệp  như Bình.

8hsáng, chúng tôi  rời cánh đồng với chiến lợi phẩm là hơn năm chục concò. Và chiều nay, vợ Bình sẽ mang chúng ra chợ đầu làng Nhật Tân, KimBảng.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Làng săn cò độc nhất vô nhị!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Làng săn cò độc nhất vô nhị này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Làng săn cò độc nhất vô nhị bạn tại đây.