Cac xacuop nay co nguon goc tu nen van hoa ban dia Chinchorro. Di chi cua nenvan hoa nay duoc phat hien vao nhung nam 20 cua the ky  XX tai vungArica, cuc Bac Chi-le doc bo bien Thai Binh Duong, noi toc nguoi nguyenthuy nay song bang nghe san bat, danh ca va hai luom rong bien.  

"Trienlam nham de nguoi Chi-le thay dat nuoc  minh co nhung xac uop co nhatthe gioi, dieu nay duoc cong dong  khao co quoc te  cong nhan" - chuyengia khao co Hermann Mondaca cho AFP  biet.

Nhung xac uop nay deomat na, toc co mau den, do, con nguyen kich thuoc  co the. Dieu naychung to ky thuat  bao quan het suc dac biet, du xuat hien truoc kythuat uop xac cua nguoi Ai Cap  ca 2000 nam.

"Nguoi ta da catroi chan tay khoi xac nguoi, bo noi tang, loc xuong va phoi da. Sau do,ghep cac khuc xuong lai voi nhau vao dung vi tri, dung bun trat len,roi deo mat na len mat" - ong Mondaca giai thich.

Ong cung sosanh nhung xac uop nay voi nhung tac pham  nghe thuat thuc su. "Ta thayco nhung xac uop mau den. So di xac co mau nay la do duoc bao phuboi mot lop bun tron voi ma-gie. Mau nay khien xac uop mang ve chetchoc an tuong".

Nhungxac uop mau do ra doi muon hon, cach day khoang 4.600 nam. De uop duoccac xac mau do, nguoi ta da cat bo het noi tang cua nguoi chet, nhoi dachim bien vao bung.

"TruongDH Tarapaca tai Arica con bao quan duoc hon 1.000 xac uop nhu the nay.Chung duoc bao quan tot nhu vay la nho gio bien, mot hien tuong docnhat tren the gioi" - ong Mondaca noi.

"So luong lon cac xac uopchung to nguoi Chinchorro khong phan biet doi tuong duoc uop xac, dieunay khac van hoa Ai Cap  (chi cho phep uop xac cac vua Pharaon va giaosi)" - Mondaca nhan manh. "Trong so cac xac uop co 3 hien vat, 2 nguoilon va 1 tre nho, da duoc chuyen toi thu do  Chi-le de trien lam".

Trienlam co ten "Arica - nen van hoa ngan nam". Cac hien vat duoc trung baytu thu 4 (27/8) trong Cung Van hoa Cung dien Moneda.

"Nguoi ta da phai thiet ke  mot phong dac biet trong toa nha: nhiet do dao dong giua 20 - 25^o,do am luon duoc giu o muc 30%", Catalina Guerrero - huong dan  vien cuatrien lam cho biet. Cac quan chuc Chi-le da cho biet ho du dinh de nghiUNESCO dua cac xac uop nay vao danh sach Di san The gioi  vao nam 2009.

Ban co y kien gi ve bai viet Trien lam xac uop co nhat the gioi nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Trien lam xac uop co nhat the gioi ban tai day.