Ông Trần Minh Dũng, Chánh thanh tra Bộ  Khoa học  và Công nghệ  trao đổi với VnExpress.net.

- Ông nhận xét  gì về cách thức các cửa hàng xăng gian lận trong thời gian  gần đây?

- So sánh kết quả thanh tra của năm nay với năm 2003cho thấy, số trường hợp đã giảm đi, nhưng cách thực hiện lại tinh vihơn trước rất nhiều. Năm 2003, trong tổng số trên 4.470 cây xăng đượckiểm tra, thì gần 56% có gian lận. Kết quả kiểm tra tại hơn 1.300 câyxăng tại 48 tỉnh thành mới đây cho thấy, 17% có gian lận.

Trước đây, hiện tượng gắn chip  vào các cột bơm chỉlác đác ở vài nơi, nhiều nhất là ở tỉnh Tây Ninh, thì nay đã lan  ranhiều địa phương khác. Chẳng hạn, Vĩnh Phúc có 8 trong tổng số 23 cơ sởkiểm tra có vi phạm, tại Nghệ An  thì có 9/25 xây xăng gian lận bằngcách lắp IC (mạch tích hợp) để điều khiển.

Có trường hợp tại Long An, một cửa hàng xăng có 4 cộtbơm, thì cả 4 cột đều phát hiện có gắn thêm bo mạch điện tử. Khi đượchỏi, chủ cây xăng nói là thiết bị chống sét, nhưng kiểm tra thì thực tếlà thiết bị gian lận.

Từ năm 2007, cách gian lận xăng dầu trở nên phức tạphơn trước, nhất là trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao. Các gian lậnchủ yếu là về đong đếm khối lượng, về chất lượng  thì ít hơn.

- Gian lận xăng dầu thường xảy ra ở những địa bàn nào?

- Những trường hợp gian lận mới phát hiện thường là ởnhững cây xăng ở xa trung tâm, nhưng có lưu lượng xe cỡ lớn qua lạinhiều. Các trọng điểm trước đây là các thành phố  lớn, nhưng nay lanrộng ra các tỉnh. Mặt khác, trước đây các trường hợp gian lận đều là"cò con", tức là làm bằng các hình thức thông thường, như ngắt dây chìtại cột bơm để điều chỉnh và dán lại... nhưng nay họ trở nên liều lĩnhhơn và sử dụng công nghệ  cao.

Có những địa phương phát hiện nhiều vi phạm, nhưngcũng có nơi không phát hiện trường hợp nào. Đó có thể là do địa phươngđó kiểm soát tốt các cây xăng, nhưng cũng không loại trừ trường hợpthông tin về đợt thanh tra bị rò rỉ và họ đã có sự chuẩn bị.

- Những hình thức gian lận xăng dầu nào hay gặp nhất?

- Gian lận công nghệ  cao phổ biến nhất là sử dụngthiết bị điều chỉnh sai số của máy bơm. Họ dùng IC với mã số bí mậtđược cài đặt sẵn và có thể điều khiển qua bàn phím  cột bơm, khiến cộthiển thị lượng xăng lớn hơn thực tế. Có trường hợp họ lắp bảng vi mạchđiện tử gây sai số, thậm chí đến hơn 9%, như tại Hưng Yên, Nam Định,Phú Thọ. Nghệ An.

Cũng có nơi cột bơm được lắp thêm công tắc chuyểnmạch hoặc thiết bị đóng ngắt cầu dao có mã số. Khi cầu dao được ngắt,dữ liệu về việc đong đếm xăng không đầy đủ sẽ bị xóa hết, và màn hìnhhiển thị trở về trạng thái như khi chưa hề có gian lận. Khi chúng tôiđến kiểm tra, chủ cây xăng chỉ cần cho ngắt cầu dao và nói rằng do mấtđiện, nên hành vi gian lận này rất khó bị phát hiện.

Những gian lận bằng kỹ thuật  cao này đều khó pháthiện bằng quan sát thông thường. Chúng tôi  cũng phải kiểm tra đột xuấtmới phát hiện vi phạm. Nếu báo trước và kiểm tra đồng loạt trên các địabàn, thì các cửa hàng sẽ chuẩn bị để đối phó, và đợt kiểm tra sẽ trởthành việc đi hợp thức hóa là họ không có gian lận.

- Những thiết bị để gian lận xăng dầu mới pháthiện đều là công nghệ  cao. Vậy tại sao nhiều cửa hàng lại có thể sửdụng phổ biến như vậy?

- Những chủ cây xăng bị phát hiện gian lận cho hay,họ mua các thiết bị trôi nổi trên thị trường, thậm chí có những ngườirao bán với giá 1-4 triệu đồng. Họ thử lắp vào máy, hoạt động  tốt mớimua. Chỉ sau vài ngày bán hàng gian lận, cửa hàng có thể lấy lại vốnkhoản "đầu tư" này.

Hiện chúng tôi  chưa lần ra nguồn gốc các thiết bị.Chúng có thể do những người thuộc cơ quan  sản xuất các loại máy móc đonhiên liệu tung ra. Họ biết được mật mã, cách bẻ khóa và cài đặt chươngtrình.

Cũng có thể có những chuyên gia  về công nghệ  thôngtin giúp họ bẻ khóa và thay đổi chương trình  điều khiển, cài lại phầnmềm trong các máy bơm xăng. Tại Nghệ An, chúng tôi  đã đề nghị công ancùng tham gia để tìm ra nguồn gốc các thiết bị gian lận.

- Các ông đề xuất xử lý đối với các trường hợp vi phạm  về xăng dầu ra sao?

- Hình thức xử lý  với các vi phạm  hiện nay mới làphạt hành chính, với mức cao nhất là 20 triệu đồng. Ngoài ra, cácphương tiện để gian lận cũng bị thu giữ và kiểm định trước khi được đưavào sử dụng.

Theo yêu cầu mới đây của Thủ tướng, với những trường hợp vi phạm  nghiêm trọng, sẽ rút giấy phép kinh doanh  và xử lý hính sự

Bạn có ý kiến gì về bài viết Hàng trăm cửa hàng xăng dầu ăn bớt của khách này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Hàng trăm cửa hàng xăng dầu ăn bớt của khách bạn tại đây.