Ngoài bệnh lý thoái hóa các khớp bắt đầu xuất hiện và gây ra các triệu chứng đau thì viêm gân mạn tính (VGMT) cũng là nguyên nhân  gây đau ở các khớp. Không chỉ là phụ nữ, nam giới dù có hay không có chơi thể thao  cũng hay bị đau do tình trạng VGMT.

VGMT (tạm dịch từ chữ tendinosis) là tình trạng thoái hóa do thiếu máu nuôi của gân (là nơi vốn dĩ đã ít máu nuôi, do mật độ collagen dày đặc để thực hiện việc chuyển tải lực từ cơ tác động lên khớp). Qua thực tế phòng khám, chúng tôi  thấy nổi bật lên ba nơi hay gây đau đó là khớp vai, khuỷu, vùng gót chân-gan chân.

Đau vùng vai

Câu chuyện bắt đầu bằng một ngày đẹp  trời nào đó, người trung niên cảm thấy khớp vai mình bị đau mà không có nguyên nhân  gì, một số nam giới thì cảm thấy cơn đau xuất hiện khi làm trái tay hay đột ngột nâng vật nặng hoặc với tay lấy vật dụng nào đó. Một số người có thể bị té ngã nhưng không thật sự bị nặng. Cơn đau xuất hiện có thể đau nhức ngay từ đầu hay âm thầm với cường độ ngày càng rõ. Cơn đau thật khó khu trú vị trí vì người bệnh cảm thấy nó ở vùng cổ thấp, vùng vai, lan  xuống cánh tay và đau vùng mặt trước cánh tay hay phía sau vai. Đau khi trời trở lạnh và nhất là ban đêm về sáng. Đau khi nằm nghiêng bên tay bị đau. Cơn đau xuất hiện ngày càng rõ và bắt đầu xuất hiện triệu chứng khác như không thể đưa tay ra sau lưng, các động tác mặc quần áo, cột tóc, lái xe, gãi đầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng làm bệnh nhân cảm thấy bực bội vì cuộc sống  bị ảnh hưởng. Đa phần được chẩn đoán thoái hóa cột sống cổ nhưng chụp hình  lại không thấy gì ở cột sống cổ, hoặc thoái hóa nhẹ không đủ quy kết trách nhiệm về cơn đau. Đây chính là triệu chứng của bệnh lý VGMT chóp xoay vai và nếu để lâu có thể dẫn tới tình trạng rách gân chóp xoay vai, mà hậu quả có thể làm viêm co rút bao khớp khiến khớp vai hạn chế cử động, gân đứt dẫn đến là yếu tay không thể chơi thể thao  hay làm việc  bình thường.

Đau vùng khủyu

Câu chuyện cũng bắt đầu một cách tự nhiên. Người bệnh cảm thấy mặt ngoài khuỷu bị đau. Cơn đau lúc đầu nhẹ nên người bệnh bỏ qua nhưng ngày càng xuất hiện rõ hơn. Bệnh nhân đau không thể cầm chổi quét nhà, cầm ly uống nước cũng đau. Nam giới nhiều khi mô tả cầm ly bia cụng với bạn bè  cũng thấy đau nên phải đổi tay cầm. Chụp hình  không thấy gì cả, bác sĩ khám bệnh ấn vào mặt ngoài khuỷu - chỗ có cục u xương thì cảm thấy đau nhức. Đây chính là biểu hiện của bệnh lý VGMT của gân duỗi cổ tay quay ngắn, đôi khi là VGMT của cả nhóm gân duỗi cổ tay và duỗi chung các ngón hoặc còn gọi dưới tên khác là viêm mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay (là điểm bám của nhóm gân duỗi cổ tay và duỗi chung ngón tay) hay còn gọi khuỷu tay người chơi tennis. Mặc dù theo chúng tôi  thấy, bệnh này hay xảy ra trên những phụ nữ  làm việc  nội trợ và chưa từng bao giờ cầm vợt tennis, có lẽ do cộng đồng  người chơi tennis ít quá chăng (sở dĩ bệnh mang tên “khuỷu tay người chơi tennis” là vì người ta thấy những người chơi tennis hay bị bệnh này do cú đánh rờ ve, làm nhóm gân duỗi bị tổn thương lặp đi lặp lại nhất là gân duỗi cổ tay quay ngắn).

Đau vùng gót chân – gan chân

Một sáng đẹp trời, người bệnh của chúng ta ngủ dậy bước xuống giường tự nhiên  cảm thấy gót chân hay gan chân đau nhói, tuy nhiên khi bước đi vài bước lại thấy cơn đau biến mất. Tình trạng này cứ lặp đi lặp lại và cường độ đau ngày càng mạnh lên, thời gian  để cơn đau mất đi ngày càng dài ra và đôi khi càng đi càng đau. Để lâu 1 thời gian  đi chụp phim  gót chân được bác sĩ chỉ cho thấy một cái gai vùng xương gót. Đây là tình trạng VGMT gân gót nếu cơn đau xuất hiện ở vùng sau gót. Nếu cơn đau ở vùng gan chân đó chính là tình trạng viêm cân gan chân. Cả ba bệnh lý trên đều có một cơ chế bệnh lý chung là do tình trạng VGMT, mà nguyên nhân  gây VGMT đó là tình trạng chấn thương vi thể (chấn thương nho nhỏ) lặp đi lặp lại nhiều lần và như đã nói ở trên kèm theo tình trạng thiếu máu nuôi gân. Có thể hiểu nôm na như việc chúng ta bẻ cọng dây thép, bẻ một lần dây thép không đứt nhưng nếu cứ bẻ qua bẻ lại nhiều lần sợi dây thép sẽ bị đứt. Gân trong trường hợp này cũng gần như thế, với biểu hiện bằng việc các sợi collagen sắp xếp lộn xộn hỗn độn, mạch máu nuôi gân giảm thiểu.

VGMT làm rách gân gót chân.

Việc điều trị luôn luôn là sự phối hợp giữa thuốc, tập vật lý trị liệu làm căng giãn gân, cân và các dụng cụ giúp giảm thiểu tình trạng chấn thương nho nhỏ gân như đế lót giày, băng khuỷu hay thậm chí bất động bằng nẹp. Mạnh hơn nữa là phương pháp chích corticoide tại chỗ đau có thể làm giảm cơn đau. Những biện pháp khác khi hai phương pháp đầu thất bại là dùng sóng ngắn, sóng ngoài cơ thể điều trị vùng gân viêm mạn. Hiện phương pháp này chưa có tại Việt Nam. Một phương pháp có phần xâm lấn hơn, đòi hỏi phải qua phẫu thuật (dù không lớn) là dùng radiofrequency kích thích vào điểm bám của gân, với hy vọng kích thích sự tăng sinh mạch máu nhằm giải quyết triệt để nguyên nhân  gây đau. Phương pháp này đã triển khai hơn 1 năm tại Việt Nam  và những báo cáo đầu tiên của Bệnh viện  Đại học  Y Dược TP. HCM  cho kết quả giảm đau lên đến 94%, cho những trường hợp mà các biện pháp uống thuốc hay chích thuốc đã thất bại.

VGMT là một trong số nguyên nhân  hay gây đau ở người lớn và hay xảy ra ở các vùng khớp như: vai, khuỷu, vùng gót-gan chân. Bệnh không nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại gây khó chịu vì đau và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Bệnh để lâu có thể tiến triển đến rách gân làm mất chức năng khớp như vùng khớp vai, làm giảm chất lượng  sống của bệnh nhân. Làm người lớn chúng ta cảm thấy mất bớt phần phong độ và tự tin. Chơi thể thao  cũng khó mà ăn ngủ cũng không ngon. Những phương tiện điều trị mới tiên tiến như nội soi khớp, radiofrequency cũng đã có mặt tại Việt Nam. Những báo cáo đầu tiên đã cho thấy kết quả khá tốt (dĩ nhiên là không thể có con số trong mơ 100%). Chữa càng sớm kết quả càng khả quan.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nguyên nhân gây đau thường gặp ở tuổi trung niên này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nguyên nhân gây đau thường gặp ở tuổi trung niên bạn tại đây.