Quyet dinh neu tren da duoc Hoi dong Bao an Lien Hiep Quoc (LHQ) thong qua ngay 29-11-1947 (Nghi quyet so 181). The nhung, ngay tu dau, theo hang tin RIA Novosti (Nga), quyet dinh  nay da bi ca cac nha nuoc  A Rap lan cu dan A Rap o Palestine  bac bo. Ve nguyen tac, nguoi A Rap khong chap nhan chuyen nguoi Do Thai tro ve Palestine  va coi lanh tho nay la cua minh.

Nguoi A Rap khong chap nhan Israel

Sau khi Hoi dong Bao an LHQ  bo phieu thong qua, nha nuoc  Israel  da duoc tuyen bo thanh lap ngay 14-5-1948. Ngay sau do, dem 14 rang sang 15-5-1948, may bay Ai Cap  da nem bom Tel-Aviv, khoi dau  cuoc chien tranh  dau tien giua nguoi A Rap va Israel. Cac quoc gia  A Rap da huy dong 30.000 quan tien hanh cac hanh dong  quan su  chong lai nha nuoc  vua moi hinh thanh nay. Vao nhung thang dau tien nam 1949 da dien ra cac cuoc dam phan giua tat ca cac nuoc dang giao tranh. Thang 2-1949, Ai Cap  va Israel  ky thoa thuan dinh chien; sau do, Transjordan (nay la Jordan) cung tham gia. Ngay 20-7, Israel  va Syria dat duoc thoa thuan ve dinh chien.

Theo RIA Novosti, cac nha nuoc  A Rap da lien tuc tu dat minh trong tinh trang chien tranh  voi Israel; chinh su hien huu cua Israel  duoc ho xem la “cuoc xam luoc”.

Su cang thang trong khu vuc  da tang manh vao thang 10-1956 gan lien voi van de tuong lai cua kenh dao Suez da duoc Ai Cap  quoc huu hoa vao ngay 26-7 nam do. Phap va Anh – co phan hun o kenh nay – da chuan bi chien dich  quan su  Ngu lam quan va Israel  dong vai tro la luc luong tan cong  chu chot. Ngay 29-10 cung nam, Israel  bat dau chien dich  quan su  chong lai Ai Cap  tren ban dao Sinai. Hom sau, Anh va Phap nem bom Ai Cap  va mot tuan sau tien vao cang Said. Ca hai cuong quoc My va Lien Xo  deu len an gay gat hanh dong  cua Anh va Phap. Chien tranh  ket thuc ngay 5-11, khi Israel  chiem cang Sharm-ash-Sheik. Ca ban dao Sinai va Gaza thuoc quyen kiem soat cua Israel. Tuy nhien, dau nam 1957, quan doi  Anh – Phap rut khoi khu vuc  kenh Suez va quan doi  Israel  rut khoi ban dao Sinai. Va cac luc luong cua LHQ  trien khai o Sinai doc theo bien gioi Ai Cap  – Israel  va o Sharm-ash-Sheik.

PLO: Nha nuoc  Israel  la bat hop phap

Nam 1964, Phong trao Giai phong Palestine  (PLO) duoc thanh lap theo sang kien cua Tong thong  Ai Cap  Gamal Abdel Nasser. PLO tuyen bo rang viec chia cat vung dat Palestine  va thanh lap o day nha nuoc  cua nguoi Do Thai la bat hop phap. Dong thoi, nhiem vu duoc PLO dat ra la giai phong hoan toan to quoc.

Ngay 5-6-1967 da no ra cuoc chien  sau ngay. Ai Cap, Syria va Jordan  dua quan den bien gioi Israel, duoi luc luong hoa giai cua LHQ  va cam tau be Israel  vao bien Do va kenh Suez. Ve tuong quan luc luong, quan so  nguoi A Rap vuot troi Israel  1,8 lan, xe tang hon 1,7 lan, phao binh hon 2,6 lan, may bay chien dau hon 1,4 lan. Tuy vay, trong mot ngay, theo RIA Novosti, Israel  da tieu diet hoan toan khong quan Ai Cap  va phan lon may bay cua Syria. Ton that 679 binh si, nhung Israel  chiem duoc ca ban dao Sinai, cao nguyen Golan va kiem soat luon ca Judea va Samaria. Ca thanh pho  Jerusalem cung thuoc ve Israel.

Cuoc chien nam 1969-1970 do Ai Cap  khoi xuong voi muc tieu gianh lai ban dao Sinai. Cuoi cung, cac ben ky ket thoa thuan ngung ban va khong thay doi ve lanh tho.

Ngay 6-10-1973 la ngay Yom Kippur (ngay den toi, mot ngay le thanh) cua nguoi Do Thai, Ai Cap  tan cong  vao Sinai, con Syria tan cong  vao Golan. Ket qua la quan doi  cua Syria va Ai Cap  deu bi Israel  day lui, sau do cac ben tro ve vi tri cu. Con so tu vong trong cuoc chien  nay la hon 8.500 nguoi A Rap va hon 2.800 nguoi Israel. Ngay 23-10, cac ben da dat duoc thoa thuan ngung ban. Thang 1-1974, quan Israel  rut khoi bo Tay kenh Suez va El-Kuneitra, the nhung van duy tri su kiem soat cao nguyen Golan. Thang 3-1979, hoa uoc giua Ai Cap  va Israel  co hieu luc. Israel  roi khoi Sinai va chi con kiem soat Dai Gaza. Israel nam canh cac quoc gia  A Rap trong vung Can Dong. Anh: MERRIAM-WEBSTER

Cuoc chien tranh  thu sau  vao nam 1982 giua nguoi A Rap va nguoi Do Thai duoc goi ten la Hoa binh  cho Galilea. Israel  dat ra nhiem vu diet tru bon khung bo  dat can cu o Nam Lebanon thuong xuyen quay pha Galilea. Va ho co co de khoi binh khi vi dai su  Israel  o London  bi giet ngay 3-6-1982. Israel  bat dau tan cong  vao ngay 5-6, dung vao dip ky niem 15 nam cuoc chien  sau ngay. Quan doi  Israel  da chiem duoc thanh pho  Sidon cach Beirut 48 km ve phia Nam va tien vao thu do  Beirut. Trong cuoc chien  nay, 600 binh si Israel  thiet mang nhung muc dich do Israel  dat ra la tieu diet PLO thi khong dat duoc. Sau khi Israel  chiem duoc Beirut, mot nguoi do Israel  dua len duoc chon lam tong thong  nhung chang bao lau sau ong nay bi giet chet.

Nam 1985, Israel  rut quan ra khoi phan lon lanh tho Lebanon, ngoai tru vung dem con nam duoi su kiem soat cua Israel  den nam 2000. Nam 1993, o Oslo, da dat duoc mot thoa thuan ve su cong nhan qua lai giua PLO va Israel  la cac doi tac dam phan. Nam 1994, ky ket thoa thuan ve giai doan dau xac lap hinh thuc tu tri tren phan lanh tho Palestine. Nam 1995, ky ket thoa thuan ve cac nguyen tac tu tri o Dai Gaza va o bo Tay song Jordan  va ve viec rut quan Israel  ra khoi mot so thanh pho  cua nguoi Palestine. Nam 1999, nha nuoc  tu tri Palestine  duoc thanh lap tren lanh tho bo Tay song Jordan  va Dai Gaza va nguoi Palestine  duoc quyen kiem soat hoan toan mot phan.

Nam 2005, Israel  rut quan ra khoi Dai Gaza va pha huy tat ca moi khu dan cu cua nguoi Do Thai. Bon khu dan cu o phia Bac Samaria cung bi pha huy. Va the la phong trao Hamas  cua nguoi Palestine  nam quyen ben trong khu vuc  nay.

Ban co y kien gi ve bai viet Chien tranh lien mien nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Chien tranh lien mien ban tai day.