Bảo Thy (giữa) hát Thiên thần  trong truyện tranh trong chương trình  Night of 9 của nhóm Mây Trắng - Ảnh: Liên Hương

Ðây không phải là lần đầu tiên người yêu  nhạc VN lên tiếng tố giác hành vi "đạo nhạc" của Bảo Thy. Phản ứng trước những cáo giác của công chúng, Bảo Thy luôn cho rằng mình làm đúng luật vì đã xin phép và thanh toán đầy đủ chi phí tác quyền cho các tác giả. Không hài lòng với giải thích này, nhiều người vẫn tiếp tục chỉ trích Bảo Thy. Trên một số diễn đàn  âm nhạc, cô còn bị gọi là "nữ hoàng đạo nhạc".

Tháng 4-2009, ca sĩ  Bảo Thy ủy quyền cho Phương Nam film phát hành đĩa nhạc Bộ sưu tập của Bảo Thy (The collection of Bao Thy) gồm bốn ca khúc  nhạc ngoại do cô viết lời Việt, trong đó ca khúc  Thiên thần trong truyện tranh là phiên bản  tiếng Việt  của bài The show do Lenka sáng tác.

Theo hợp đồng số 347/2009/TTBQAN-PN/BÐ_60 ký ngày 14-4-2009 giữa Trung tâm  Bảo vệ quyền tác giả  âm nhạc  VN - chi nhánh phía Nam (VCPMC) với Phương Nam film, đơn vị này được phép sử dụng các ca khúc  nhạc ngoại nêu trên trong album  Bộ sưu tập của Bảo Thy. Trường hợp Phương Nam film (Bảo Thy) sử dụng tác phẩm  ngoài phạm vi album  thì thông báo  trước cho VCPMC và phải được sự đồng ý bằng văn bản.

The collection of Bao Thy đã không được phát hành vào tháng 6  như dự kiến và ngoài việc biểu diễn  Thiên thần trong truyện tranh trong một số chương trình  ca nhạc, bản ghi âm, ghi hình của tác phẩm  này cũng được tung lên mạng cho nhiều người tìm nghe, download.

Sự việc được đẩy đến mức cao trào khi trong chuyến lưu diễn ghé qua Hà Nội, tác giả  Lenka cho báo giới biết cô rất buồn vì tác phẩm  của mình bị ca sĩ  VN sử dụng mà cô không hề được thông báo. Ngay lập tức trên các diễn đàn  âm nhạc  như Yeuamnhac, GameVN, Zing... xuất hiện hàng ngàn ý kiến phản đối Bảo Thy. Diễn đàn  Yeuamnhac đã tổ chức hẳn một cuộc vận động mọi người ký tên trên PetitionOnline.com (nơi từng thu hút hàng triệu người VN tham gia "Ký tên vì công lý") đề nghị Lenka và những người đại diện pháp lý chống lại hành vi "đạo nhạc" của Bảo Thy.

Trước thắc mắc của người yêu  nhạc rằng VCPMC căn cứ vào đâu để cấp phép sử dụng các tác phẩm  nước ngoài, ông Đinh Trung Cẩn giải thích: “VCPMC là thành viên  chính thức của Liên minh quốc tế  các hiệp hội  bảo vệ quyền tác giả  âm nhạc  và lời thế giới, đồng thời đã ký kết thỏa thuận song  phương với những tổ chức đại diện quyền tập thể của các nước như Hoa Kỳ, Nhật, Anh, Pháp, Đức, Ý, Úc, Hàn Quốc, Trung Quốc...

Theo đó, trung tâm  có quyền đại diện cho phía bạn để thu phí sử dụng các tác phẩm  nước ngoài. Trong trường hợp cụ thể này thì chúng tôi  thông qua Sony/ATV Hoa Kỳ, tức chi nhánh của Sony/ATV Hong Kong, là đơn vị có quyền sử dụng The show để cấp phép phát hành album  cho Phương Nam film”.

Dựa trên những hợp đồng đã ký kết giữa các đơn vị tổ chức biểu diễn, phát hành băng đĩa và VCPMC quanh vụ việc, điều có thể xác định là ca sĩ  Bảo Thy đã chi trả phí tác quyền và đương nhiên có quyền sử dụng ca khúc  The show.

Song cũng theo nội dung  các bản hợp đồng thì điểm vướng víu nằm trong điều khoản cho phép Bảo Thy được viết lời Việt cho các tác phẩm, "nhưng nội dung  của lời Việt phải phù hợp với nội dung  của tác phẩm  nguyên gốc", đồng thời tác giả  đặt lời mới phải tự chịu trách nhiệm cho phần lời mới này. Ca từ trong phiên bản  tiếng Việt  Thiên thần trong truyện tranh không tương đồng với nội dung  nguyên bản tiếng Anh  của The show qua bản dịch của Công ty  dịch thuật Nhật Phúc.

Trả lời Tuổi Trẻ, Bảo Thy cho biết cô đã viết lời Việt bài hát  này trước khi ủy quyền cho Phương Nam film xin cấp phép phát hành và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả phí tác quyền. Về hướng xử lý vụ việc, VCPMC cho biết sẽ mời ca sĩ  Bảo Thy đến làm việc  để có báo cáo với các đối tác nước ngoài  và tùy theo phản hồi của phía bạn mà VCPMC sẽ có những hành động  thích hợp.

Ông Ðinh Trung Cẩn, giám đốc  VCPMC phía Nam, xác nhận với Tuổi Trẻ về việc tự ý đặt lời Việt: "Ðúng là theo quy trình  cấp phép chuyển ngữ các tác phẩm  nhạc nước ngoài  thì chúng ta sẽ phải dịch ca khúc  nước ngoài  ra tiếng Việt, sau đó căn cứ trên bản dịch để viết lời mới phù hợp. Phần lời mới này sau đó phải được dịch sang tiếng Anh  và chuyển cho phía bạn để họ xem xét. Khi và chỉ khi phía bạn có văn bản  đồng ý với nội dung  đã được chuyển ngữ thì chúng ta mới cấp phép". Trước thắc mắc việc cấp phép cho Bảo Thy có tuân thủ quy trình, ông Cẩn nói: "Chúng tôi chỉ mới được biết về quy trình  này vào tháng 6-2009 khi lãnh đạo VCPMC đi họp với Liên minh quốc tế  các hiệp hội  bảo vệ quyền tác giả  âm nhạc  và lời thế giới, trong khi việc cấp phép đã được thực hiện từ tháng 4".

Cũng theo VCPMC: "Theo tinh thần nghị định 100/2006/NÐ-CP của Chính phủ  VN cũng như luật pháp của nhiều nước thì khi không biết  tác giả  là ai, các tổ chức đại diện quyền tập thể được phép thu hộ phí tác quyền và có trách nhiệm tìm tác giả  để chi trả".

Bất chấp những lời giải thích, dư luận  người yêu  nhạc vẫn bức xúc vì cho rằng không thể có chuyện "tiền trảm hậu tấu" - lấy tác phẩm  của người khác rồi viết lời mới, biểu diễn  mà tác giả  lại không được biết.

Tình trạng đạo nhạc đã gây nhiều bức xúc trong công chúng, làm mất niềm tin  của khán giả  vào nền âm nhạc  VN. Từng sự việc chưa được giải quyết rốt ráo, những thắc mắc chưa được giải đáp thỏa đáng đã đẩy họ đến động tác cầu viện nước ngoài  kiện người nhà. Hành động  này như một hồi chuông báo động cho các cơ quan  chức năng và cả chính những nghệ sĩ  trong việc quản lý, cấp phép, sử dụng tác phẩm  nước ngoài  và cả tác phẩm  trong nước.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Quyền tác giả nhìn từ “vụ” Bảo Thy này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Quyền tác giả nhìn từ “vụ” Bảo Thy bạn tại đây.