Ông có một góc làm việc  trên tầng chóp của tòa nhà Condé Nast ở Manhattan. Ông thấp và hơi gù. Đầu to, tai lớn với dái tai dài, đôi mắt nhỏ màu xanh ẩn sau mắt kính kiểu phi công to quá khổ. Giờ thì ông khá gầy, nhưng trong những tháng ngày huy hoàng, ông rất bệ vệ. Ông lụt tụt khi bước đi. Ông đứng sững khi suy nghĩ. Ông lầm bầm khi trò chuyện, và khi ông bước xuống khu sảnh của Skadden, Arps, những cuộc đối thoại chỉ còn là lào phào im lặng.

Flom sinh trưởng tại vùng phụ cận Borough Park của Brooklyn, đúng trong thời kỳ Đại khủng hoảng - bắt đầu từ năm 1929 và kết thúc cuối thập niên 1930. Các sử gia thường lấy mốc đánh dấu khởi đầu  giai đoạn này vào ngày 29/10/1929 - ngày thị trường  chứng khoán  sụp đổ. Cha mẹ ông là dân nhập cư Do Thái đến từ Đông Âu. Cha ông - Isadore vốn là người tổ chức nghiệp đoàn trong ngành may mặc, sau chuyển sang công việc  may đệm vai cho trang phục  nữ. Mẹ ông thì nhận đồ trang trí thủ công về làm thêm tại nhà. Họ nghèo túng thảm thương. Khi Joe  lớn, hầu như năm nào gia đình  ông cũng chuyển nhà, vì thời bấy giờ, theo thông lệ chủ nhà  sẽ cho người thuê mới miễn phí  một tháng tiền nhà, điều rất quan trọng  đối với gia đình  Flom.

Lớn lên, Flom dự tuyển vào trường trung học công lập Townsend Harris danh giá, một trường mà trong bốn mươi năm tồn tại đã sản sinh ra ba người giành giải Nobel, 6 người đoạt giải Pulitzer, một thẩm phán Tòa án  Tối cao Mỹ, chưa kể đến Jonas  Salk, nhà sáng chế vaccine bại liệt. Flom được tuyển vào trường. Ông trải qua hai năm học ca đêm tại Trường City ở khu thượng Manhattan, làm việc  quần quật cả ngày để trang trải cuộc sống, đăng ký gia nhập quân đội, hoàn thành nghĩa vụ rồi ứng tuyển vào Trường Luật Harvard.

"Tôi đã ước mơ được vào ngành luật từ hồi mới sáu tuổi", Flom nói. Chưa có một tấm bằng nào trong bảng thành tích  nhưng trường Harvard vẫn đồng ý nhận ông. "Tại sao ư? Tôi đã viết cho họ một bức thư thuyết phục họ rằng tôi chính là câu trả lời tuyệt hảo". Cách Flom giải thích sự việc, với lối nói vắn tắt đặc trưng đã thuyết phục được Harvard nhận ông vào học, đó là thời điểm cuối những năm 1940. Học tại trường, ông chẳng bao giờ ghi chép. "Năm thứ nhất, chúng tôi  thường áp dụng một phương pháp học bằng cách ghi chép cẩn thận về tình huống trên lớp, tóm tắt lại, rồi ghi lần nữa vào mẩu giấy, dán lên trên đầu mỗi hồ sơ ", Charles  Harr - một bạn cùng lớp với Flom đã nhớ lại. "Đó là cách chúng tôi  học về các vụ xử án. Nhưng Joe  thì không. Anh ấy chẳng làm gì cả. Ở anh ấy có một phẩm chất mà chúng tôi  luôn nghĩ và xếp vào nhóm "tư duy như luật sư'. Anh ấy có năng lực  phán xử tuyệt vời".

Flom được vinh danh trong tạp chí  Law Review - một vinh dự dành cho sinh viên  đứng đầu lớp. Trong dịp nghỉ lễ Giáng sinh hồi năm thứ hai, suốt "mùa tuyển dụng", Flom đến New York  để dự phỏng vấn với những hãng luật lớn thời đó. "Tôi là một thằng bé béo bệu lóng ngóng, vụng về. Tôi không thấy thoải mái lắm", Flom nhớ lại. "Đến cuối mùa tuyển dụng, tôi là một trong hai đứa còn lại của lớp không kiếm nổi một công việc. Thế rồi một ngày kia, một trong số các giảng viên nói rằng có mấy người đang khởi sự một hãng luật. Tôi gặp họ và trong suốt buổi gặp, họ nói cho tôi nghe về những mạo hiểm của việc chung tay góp sức với một hãng luật vô danh, chưa có lấy nổi một khách hàng. Họ càng nói, tôi càng thích họ hơn. Thế nên tôi bảo ngay: thì sao chứ, tôi muốn nhận cơ hội này. Tất cả gom góp lại với nhau được ba nghìn sáu trăm đôla một năm, đó cũng là mức lương khởi điểm". Ban đầu, chỉ có Marshall Skadden và Leslie Arps - cả hai đều bị một hãng luật quan trọng  tại Phố Wall  từ chối và John  Slate, vốn làm việc  ở hãng hàng không Pan Am. Flom là cộng sự của họ. Họ có một văn phòng  nhỏ xíu trên tầng chóp của tòa nhà Lehman Brothers ở Phố Wall. "Chúng ta chuyên về lĩnh vực luật nào?", Flom nói rồi cười vang. "Bất cứ vụ nào đến tay”.

Đến năm 1954, Flom đảm nhận vị trí quản lý cho Skadden, và hãng luật của họ bắt đầu phát triển mạnh. Rất nhanh chóng, công ty  có một trăm luật sư. Rồi hai trăm. Khi đạt tới con số ba trăm, một trong số các cộng sự của Flom - Morris Kramer đến gặp Flom và bày tỏ rằng ông cảm thấy rất tội lỗi vì đã tuyển vào những người trẻ tuổi  mới tốt nghiệp từ trường luật. Hãng Skadden phát triển quá mạnh, Kramer nói, đến mức khó lòng tưởng tượng nổi công ty  sẽ phát triển hơn như thế để có thể đề bạt bất cứ ai trong số những nhân viên  ấy. Flom nói với Kramer, "Có sao đâu, chúng ta sẽ tăng lên thành một nghìn nhân viên", Flom chẳng bao giờ thôi tham vọng.

Ngày nay hãng Skadden, Arps đó đã trở thành một trong những hãng luật lớn và quyền lực nhất thế giới, có gần 2.000 luật sư  tại hai mươi ba văn phòng  trên khắp thế giới, và thu về hơn 1 tỷ đô la mỗi năm. Trong văn phòng  của mình, Flom trưng ảnh ông chụp với tổng thống  George  Bush  (cha) và Bill Clinton. Ông sống trong căn hộ rộng thênh thang thuộc một tòa nhà xa hoa ở khu thượng Manhattan. Trong suốt gần 30 năm, nếu một công ty  nào đó nằm trong danh sách Fortune 500 sắp bị thôn tính hay đang định thôn tính ai đó, hoặc đơn giản là một nhân vật  tai to mặt lớn trong lĩnh vực nào đó gặp rắc rối, Joseph Flom ắt hẳn phải là luật sư  còn Skadden, Arps là hãng luật đại diện cho họ - nếu không phải thế, công ty  đó chắc hẳn phải ước giá mà được Skadden, Arps bảo vệ.

Tôi hy vọng bây giờ bạn đang hoài nghi về kiểu câu chuyện thế này. Một đứa trẻ nguồn gốc nhập cư thông minh  vượt qua đói nghèo và Đại khủng hoảng, không thể tìm nổi một công việc  tại những hãng luật cổ hủ hẹp hòi nơi thành thị, tự làm nên nghiệp lớn dựa vào cạnh tranh và năng lực  thực sự. Đó là một câu chuyện từ khốn khó đi lên giàu sang, và tất cả những gì chúng ta học được cho đến lúc này từ các tuyển thủ khúc côn cầu, các tỷ phú phần mềm đều gợi ra một điều: Thành công  không diễn ra theo cách đó. Những người thành đạt không làm nên mọi thứ một mình. Việc họ xuất thân từ đâu là rất quan trọng. Họ không phải là sản phẩm  của những nơi chốn và môi trường  riêng biệt nào đó.

Không nói thêm gì nữa về trí thông minh, tính cách hay tham vọng của Joe  Flom, mặc dù hiển nhiên là ông có thừa ba yếu tố này. Không cần thêm bất cứ lời khen ngợi nào từ các khách hàng  về tài năng thiên bẩm của Flom. Không thêm bất cứ câu chuyện màu mè nào về cái sự nổi như cồn của hãng Skadden, Arps, Slate, Meagher & Flom.

(Trích cuốn "Những kẻ xuất chúng" do Công ty  Alpha  Books phát hành)

Bạn có ý kiến gì về bài viết Hồi ức của thiên tài này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Hồi ức của thiên tài bạn tại đây.