Cả một thập niên thai nghén, giờ công trình vốn được cả nước quan tâm  này sắp được “đặt viên đá đầu tiên”. Nguyên chủ tịch  UBND  tỉnh Khánh Hòa Phạm Văn Chi nhận xét: “Chúng ta chậm quá. Phải nhanh nữa, nếu không cơ hội bỏ lỡ hết”.

“Chất xúc tác” Vinalines

"So với các cảng ở Singapore và Hong Kong, Vân Phong có lợi thế là một vịnh kín gió đặc biệt, khả năng tránh bão và gió mùa rất tốt. Độ sâu luồng vào cảng đạt trên 22m, có điểm lên đến gần 40m. Đây là cảng nước sâu số 1 khu vực. Theo tính toán, xây dựng  cảng Vân Phong có thể tiết kiệm  được hàng tỉ USD  nhờ độ sâu có sẵn từ thiên nhiên"

Ông DOÃN MẠNH DŨNG

Tổng vốn đầu tư  cho hai gói công trình này hơn 4.000 tỉ đồng. “Cầu tàu thứ nhất sẽ được hoàn tất trong 18 tháng. Công suất thiết kế  là 9.000 TEU nhưng hoàn toàn có thể tiếp nhận tàu container có công suất đến 11.000 TEU” - ông Dũng nói. Theo ông Dũng, khu “hậu phương” cho hai bến cảng khởi động này sẽ được tiến hành ngay. Tại đây sẽ xuất hiện khu kho bãi container tiêu chuẩn quốc tế  cũng như các khu dịch vụ  liên quan khác.

Phải có nhà đầu tư  ngoại

Theo kỹ sư Doãn Mạnh Dũng - tổng thư ký  Hội Khoa học  kỹ thuật  biển TP.HCM - người có kinh nghiệm  nhiều năm gắn bó với đề án xây dựng  cảng Vân Phong, cần phải đầu tư  ít nhất 4-5 tỉ USD  mới có được một cảng hiện đại tầm cỡ quốc tế. Một mình Vinalines làm sẽ không xuể. “Từ những năm cuối thập niên 1990 và cả gần đây, khi trình bày về tiềm năng của vịnh Vân Phong, nhiều nhà đầu tư  nước ngoài  đã khẳng định đây là một dự án lớn, tầm cỡ quốc tế, cần phải thu hút vốn đầu tư  từ nhiều nguồn khác nhau” -  ông Doãn Mạnh Dũng khẳng định. Ông Nguyễn Trọng Hòa, trưởng ban quản lý Khu kinh tế  vịnh Vân Phong, cũng cho rằng Vinalines chỉ hợp với đầu tư  giai đoạn khởi động, tức hai cầu tàu đầu tiên.

Lo ngại một mình Vinalines “ôm” hết Vân Phong sẽ khó cất cánh, nhiều nhà tư vấn cho rằng cần phải có sự tham gia của các nhà đầu tư  nước ngoài  để tận dụng kinh nghiệm, kiến thức  quản lý và cả nguồn vốn cũng như mối quan hệ  làm ăn. Ông Phạm Anh Tuấn, giám đốc  dự án Công ty cổ phần  Tư vấn thiết kế  cảng - kỹ thuật  biển (Portcoast), đề nghị hay nhất là kéo một số hãng tàu nằm trong top 12 hãng tàu lớn nhất thế giới  tham gia đầu tư, xây dựng  hệ thống  logistic. Như vậy vừa thu hút được đầu tư  nước ngoài, vừa kéo được các hãng tàu này vào khai thác cảng.

“Muốn xây dựng  một cảng trung chuyển container quốc tế  thành công, nhất thiết phải có sự kết nối chặt chẽ với các hãng tàu. Phải làm sao để các hãng tàu cảm thấy vào đây đầu tư, khai thác là có lợi nhất thì họ mới vào. Ví dụ, phải đưa hẳn ra chủ trương khi họ vào sẽ ưu đãi cho họ về phí, lệ phí hàng hải, cước phí xếp dỡ...” - ông Tuấn  nhấn mạnh.

Bắt đầu từ hạ tầng

“Trước đây, khi nghe về quy hoạch phát triển Khu kinh tế  Vân Phong, nhiều nhà đầu tư  từ Mỹ, Nhật, châu Âu, Trung Đông... đến ngó rồi đi. Có lẽ thấy chúng ta chưa có dấu hiệu gì rõ rệt cả, nhất là đầu tư  cho cơ sở hạ tầng” - ông Phạm Văn Chi kể.

Hiện hệ thống  cơ sở hạ tầng tại Vân Phong vẫn còn hết sức nghèo nàn. Con đường  dẫn vào Khu kinh tế  Vân Phong dài 20km hiện nay chỉ chịu được xe tải trọng 13 tấn, trong khi để phục vụ cảng Vân Phong đường phải chịu được xe tải trọng 30 tấn. “Chưa kể cần phải có đường sắt hiện đại, sân bay quốc tế, hệ thống  tài chính  hỗ trợ cảng như ngân hàng, bảo hiểm... Tất cả những thứ này đều chưa có ở Vân Phong” - kỹ sư Doãn Mạnh Dũng nhấn mạnh.

Ông Phạm Văn Chi nhận định để có cơ sở hạ tầng đồng bộ phát triển cả khu kinh tế  này, cần đầu tư  khoảng 100 triệu USD. Theo ông Chi, Chính phủ  cần mạnh dạn cho phép Khánh Hòa áp dụng khu bảo thuế trong vòng 15 năm để có vốn xây dựng  hạ tầng phát triển đồng bộ ở Vân Phong. “Chúng ta không đủ lực làm và cần đến nhà đầu tư  nước ngoài. Nhưng muốn họ vào thì hệ thống  hạ tầng phải hoàn thiện trước. Đừng để tình trạng cầu xong, cảng xong nhưng không có đường vào như nơi khác” - ông Chi nói.

Không chỉ Khánh Hòa hưởng lợi

Trao đổi với Tuổi Trẻ về việc chuẩn bị khởi công hai cầu cảng đầu tiên, ông Nguyễn Chiến Thắng - phó chủ tịch  thường trực UBND  tỉnh Khánh Hòa - cho biết:

- Hiện mặt bằng giải tỏa đã xong, nhưng chưa hoàn thành thủ tục giao đất cho Vinalines. Trong cuộc họp đầu tiên mới đây của ban chỉ đạo, các ban ngành hữu quan đã được giao khẩn trương hoàn thành. Điện lưới quốc gia  phục vụ sinh hoạt đã có. Nhà thầu đảm bảo đủ điện thi công. Nguồn nước ở đây khan hiếm, phải sử dụng nước ngầm, nếu thiếu phải chuyên chở bổ sung.

* Việc xây dựng  hai cầu cảng khởi động có đồng bộ với các cơ sở hạ tầng liên quan không, thưa ông?

- Việc xây dựng  hai cầu cảng được tiến hành đồng bộ với các công trình phụ trợ nằm trong quy hoạch Khu kinh tế  Vân Phong cho phép khai thác ngay sau khi hoàn thành. Để sớm hoàn thành, Chính phủ  cho phép Vinalines chỉ định thầu. Nhà thầu là một liên doanh với Hàn Quốc. Dự kiến gói thầu số 1 sẽ hoàn thành trong 36 tháng hoặc có thể sớm hơn.

Để “đồng hành” cùng cảng, tỉnh vừa quyết định  cho Khu kinh tế  Vân Phong “mượn” số tiền đấu giá  quyền sử dụng đất ở khu Bãi Dài (huyện Cam Lâm). Sắp tới sẽ phát hành trái phiếu địa phương cho Khu kinh tế  Vân Phong. Con đường  xen giữa cảng và khu phi thuế quan đã được tỉnh phê duyệt phương án tuyến, đang lập thiết kế  thi công, cuối năm hoặc đầu năm tới đấu thầu thi công. Ban quản lý Khu kinh tế  Vân Phong đang xúc tiến thủ tục kéo lưới điện ra Đầm Môn. Đã lên phương án tuyến đường sắt nối cảng với đường sắt Bắc - Nam và tuyến đường bộ mới rộng 120m) nối Đầm Môn với quốc lộ 1A.

Khi có cảng Vân Phong, không chỉ Khánh Hòa hưởng lợi mà các tỉnh Nam Trung bộ và Tây nguyên cũng có điều kiện thu hút đầu tư  vào sản xuất và dịch vụ. Mấy năm qua, chỉ riêng hoạt động  trung chuyển dầu ở Vân Phong cũng mang lại khoảng 1.500 tỉ đồng/năm. Từ trước đến nay, do không có cảng trung chuyển, phần lớn hàng hóa xuất khẩu  của ta đều phải qua Singapore, Hong Kong, Malaysia, Cao Hùng (Đài Loan)... Tình trạng trên làm tăng chi phí, chậm trễ khiến hàng hóa VN khó cạnh tranh.

Xây dựng tốt và khai thác hiệu quả cảng trung chuyển quốc tế  Vân Phong sẽ là cú hích quan trọng  thúc đẩy nền kinh tế  - xã hội  của cả nước.

V.V.TẠO - L.N.MINH - B.HOÀN

Bạn có ý kiến gì về bài viết Khởi động cảng trung chuyển Vân Phong này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Khởi động cảng trung chuyển Vân Phong bạn tại đây.