Đoạn đối thoại trên được ghi lại tại phòng thực hiện thủ thuật phá thai trong một bệnh viện  sản lớn ở Hà Nội.

Nhân vật chính là cô nữ sinh  lớp 11 có khuôn mặt trắng xanh, ánh mặt sợ hãi. Em vốn là học sinh  giỏi ở một trường trung học ở Hà Nội, nhưng đã không giữ nổi mình trước cậu bạn cùng lớp và có bầu được 6 tuần. Em không dám nói sự thật này cho ai biết. Sợ bạn bè  cười chê, lo bố mẹ biết chuyện sẽ thất vọng  và đau khổ, cũng chẳng còn tin vào người yêu  nữa, cô bé  đã một mình đi phá thai. Khi bị bà bác sĩ "đuổi", em đã được cho uống thuốc giảm đau và khử trùng, đang nằm sẵn trên bàn thủ thuật.

Cô bé đã khóc hết nước mắt và nài nỉ nhờ bác sĩ "giải quyết" cho. Sau đó, nhờ mấy đồng nghiệp nói thêm vào, bà bác sĩ cũng đồng ý làm thủ thuật nhưng không quên ném cho em cái nhìn khinh khỉnh và vài câu nói khó nghe.

Chuyện về những thiếu nữ chưa chồng bị nhân viên  y tế nhìn bằng những ánh mắt  xoi mói hay bị phân biệt đối xử khi đi phá thai không phải là hiếm.

Trong một phòng khám sản khác, khi đến lượt một cô gái  trẻ khám thai, bác sĩ nhìn nhanh qua chiếc sổ khám bệnh rồi đọc to: Trang, 19 tuổi. "Thai 5 tuần nhé. Giữ hay bỏ? Chắc lại bỏ chứ gì. Dậy đi". Khi cô gái  vừa bước ra khỏi phòng, vị bác sĩ này lắc đầu nói với một chị trung niên khám tiếp theo: "Chả hiểu bọn này thế nào nữa. Sướng quá sinh hư đấy mà".

Trong một hội thảo mới đây tại Hà Nội về tạo môi trường  ủng hộ  thanh niên  chưa kết hôn  tiếp nhận dịch vụ  tư vấn sau phá thai đầy đủ, thân thiện và chuẩn mực, bác sĩ Phan Bích Thủy, thành viên  tổ chức chăm sóc sức khỏe  sinh sản Foundation cho biết, những năm gần đây, tỉ lệ phá thai tăng ở nhóm thiếu nữ chưa chồng, chiếm khoảng gần 1/3 tổng số ca. Trong đó, rất nhiều bạn phá thai muộn và không an toàn, hơn một nửa số này làm thủ thuật ở ba tháng giữa và gần 1/4 số phụ nữ  phá thai hai lần trở lên là các thanh thiếu niên.

Lý do dẫn đến tình trạng này có nhiều, trong đó một phần do các bạn trẻ có ít cơ hội tiếp cận với thông tin  đúng đắn về sức khỏe  sinh sản, thiếu kiến thức  về tình dục  an toàn cũng như cách tránh thai và phá thai an toàn. Họ cũng khó tiếp cận với các dịch vụ  này.

Hơn nữa, từ trước đến nay ở nước ta, tình dục  trước hôn nhân, có thai và phá thai khi chưa kết hôn  không được chấp nhận. Trong chính sách của Nhà nước, chương trình  kế hoạch  hóa gia đình  cũng chỉ tập trung đến phụ nữ  có gia đình  mà "quên" các bạn gái  trẻ.

Ngoài ra, theo bác sĩ Thủy, chính nhân viên  y tế còn chưa hiểu biết đầy đủ về tâm, sinh lý của vị thành niên, chưa chú trọng đến khâu tư vấn cũng như thiếu kỹ năng tư vấn. Họ không gắn kết dịch vụ  phá thai với tránh thai và đặc biệt là thiếu thân thiện với vị thanh niên.

Về điều này, bác sĩ Hồ Mai Hoa, Trung tâm  chăm sóc sức khỏe  sinh sản thành phố  Hà Nội, cho rằng cần tư vấn và thân thiện với các khách hàng  phá thai, nhất là các cô gái  trẻ. Bởi khi đến các cơ sở y tế, họ thường sợ đau, sự cô đơn cũng như các nguy cơ về nhiễm khuẩn, chảy máu và khả năng vô sinh về sau. Các cô gái  còn hay mang cảm giác tội lỗi, sợ ánh mắt  phán xét của các nhân viên  y tế và lo gặp người quen biết.

Trong khi đó, tại các cơ sở y tế công, quyền riêng tư của khách hàng  chưa được đảm bảo, thái độ  đối xử cũng chưa thân thiện nên nhiều bạn trẻ đã tìm đến các cơ sở y tế tư nhân. Điều đáng lo ngại là các cơ sở này thường lại không đảm bảo an toàn  về vệ sinh, kỹ thuật  cũng như việc chăm sóc và tư vấn sau phá thai. Ngoài ra, không ít thiếu nữ, vì sợ điều tiếng, ngại đến các phòng khám sản mà tự ý dùng thuốc phá thai, dẫn đến những hậu quả khôn lường.

Bà Hoa cho rằng, trách nhiệm của nhân viên  y tế là giúp khách hàng  an lòng, tư vấn để họ lựa chọn phương pháp phá thai phù hợp và biện pháp tránh thai sau đó. Ngoài ra, khi đi phá thai, các bạn trẻ cũng cần được giải thích rõ về quy trình  các bước phá thai để chuẩn bị tâm lý, đồng thời hiểu được những tác dụng phụ để lường trước.

Theo bà, chính thái độ  thân thiện và việc tư vấn kỹ càng của các bác sĩ sẽ giúp giảm tỷ lệ tai biến khi làm thủ thuật do các bạn trẻ đã có hiểu biết. Các bạn trẻ được giải thích cụ thể cũng sẽ có trách nhiệm hơn trước việc làm  của mình.

Tuy nhiên, thực tế, ngay cả tại những phòng khám sản, bệnh viện  lớn nằm trong các dự án về chăm sóc sức khỏe  sinh sản vị thành niên thì cũng còn nhiều bác sĩ, y tá chưa hiểu được điều này.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Vụ sức khỏe  sinh sản, Bộ Y tế cho biết, Bộ đang hoàn thiện Chuẩn về các dịch vụ  chăm sóc sức khỏe  sinh sản, có thể ban hành cuối năm nay. Chuẩn mới này sẽ lần đầu tiên đưa ra những quy định  về phá thai, trong đó yêu cầu thực hiện tư vấn sau phá thai thật đầy đủ và nghiêm túc, đặc biệt chú ý đến nhóm nữ thanh niên  chưa kết hôn.

Minh Thùy

* Tên các nhân vật  trong bài đã được thay đổi

Bạn có ý kiến gì về bài viết Teen bị kỳ thị khi đi phá thai này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Teen bị kỳ thị khi đi phá thai bạn tại đây.