Nhiều chuyên gia  đã ví vịnh Vân Phong như cô gái  đẹp nhưng dường như quá tự kiêu với vẻ đẹp  của mình để các chàng trai đến rồi lại đi.

Nhiều cơ hội bị bỏ lỡ

Ông Phạm Anh Tuấn, giám đốc  dự án Công ty cổ phần  Tư vấn thiết kế  cảng - kỹ thuật  biển (Portcoast), nhớ lại: ngay từ khi mới phát hiện tiềm năng và hình thành dự án cảng trung chuyển container quốc tế  Vân Phong, đã có rất nhiều nhà đầu tư  nước ngoài  quan tâm  đặc biệt về tiềm năng của Vân Phong và liên hệ với Portcoast để tìm hiểu cơ hội”. Theo ông Tuấn, hầu hết nhà đầu tư  nước ngoài  đang đầu tư  vào khu vực  Cái Mép - Thị Vải đều đã từng khảo sát Vân Phong.

“Nhưng rất tiếc do quy hoạch quá chậm, đến năm 2006 Bộ Giao thông vận tải mới có phê duyệt quy hoạch chi tiết, nên các nhà đầu tư  đó đã không dừng chân lại” - ông Tuấn nói.

Nguyên chủ tịch  UBND  tỉnh Khánh Hòa Phạm Văn Chi cũng thừa nhận có rất nhiều nhà đầu tư  nước ngoài  đến tiếp xúc, tìm hiểu rồi không hồi âm, số khác đăng ký đầu tư  nhưng phần lớn dự án vẫn chưa triển khai. “Năm 2004 mọi chuyện mới nhúc nhích được một tí. Năm 2005 tỉnh đánh giá  tình hình đã chín mùi nên mới lập Công ty cổ phần  Phát triển vịnh Vân Phong. Nhưng tiếc là sau đó lại trục trặc đến nay”.

Ông Phạm Anh Tuấn  cho rằng nhiều cơ hội kinh doanh  đã bị bỏ lỡ. Một dự án kéo dài gần hai thập niên thì lãng phí về thời gian  khai thác, cơ hội đầu tư... “Năm 2003 Portcoast từng có kiến nghị khởi động ngay dự án xây dựng  cảng trung chuyển container quốc tế  để năm 2005 có thể bắt đầu khai thác”, ông Tuấn nói.

Tại cuộc họp ngày 8-4-2003 ở tỉnh Khánh Hòa về quy hoạch phát triển khu vực  vịnh Cam Ranh và vịnh Vân Phong, nhiều người khi đó rất mừng khi văn phòng  Chính phủ  thông báo  ý kiến kết luận của phó thủ tướng  thường trực Chính phủ  Nguyễn Tấn Dũng, trong đó có đoạn nêu rõ là “Trước mắt tập trung xây dựng  hai cầu cảng để đưa vào khai thác đầu năm 2005...”.

“Năm 2005 là thời điểm nhiều hãng tàu lớn trên thế giới  đang ồ ạt vào tìm vị trí dừng chân. Khi ấy có cảng chắc chắn lôi kéo được không ít hãng tàu vào Vân Phong. Đến nay, nhiều hãng tàu đã đầu tư  xây dựng  hệ thống  logistic tại những nơi khác”, nhà tư vấn nhiều kinh nghiệm  này nhận định.

Tương tự, kỹ sư Doãn Mạnh Dũng, tổng thư ký  Hội Khoa học  kỹ thuật  biển TP.HCM, kể lại: năm 1998, một tập đoàn của Mỹ từng khảo sát Vân Phong, sau đó họp với Viện Chiến lược Bộ Giao thông vận tải và tỏ ý muốn đầu tư. “Tiếc là khi đó chính sách của ta không rõ ràng trong việc mời đầu tư  nước ngoài  vào khu vực  này nên câu chuyện rồi cũng dần lãng quên” - ông Dũng tiếc rẻ.

Ông Chu Quang Thứ, nguyên quyền cục trưởng Cục Hàng hải VN, cho biết một câu chuyện khác: “Hãng tàu Maersk Sealand đã có thời kỳ bỏ tiền ra cùng với Cục Hàng hải nghiên cứu  về Vân Phong. Họ cũng có gặp lãnh đạo Chính phủ  để sẵn sàng đầu tư, nhưng sau đó do nhiều lý do  nên họ không tiếp tục đầu tư  vào Vân Phong”.

Thời cơ quyết định

Theo Ban quản lý khu kinh tế  Vân Phong, hiện nay vẫn có không ít nhà đầu tư  nước ngoài  đang ngấp nghé vào Vân Phong để làm cảng. Không tiết lộ tên nhà đầu tư  nhưng ông Nguyễn Trọng Hòa, trưởng Ban quản lý khu kinh tế  Vân Phong, cho biết đang có bốn nhà đầu tư  rất lớn tìm hiểu đầu tư  vào cảng Vân Phong. Các nhà đầu tư  này đến từ Mỹ, Nga, Nhật với nguồn vốn khá lớn. “Cách đây ít ngày, họ vừa liên lạc với tôi để tìm hiểu kỹ về dự án cảng trung chuyển container quốc tế. Các nhà đầu tư  này đều có ý định đầu tư  nghiêm túc” - ông Hòa nói.

Trong khi đó ông Dương Chí Dũng, tổng giám đốc  Vinalines, khẳng định đã ký với Tập đoàn Maersk (Đan Mạch) để đầu tư  cảng, logistic và vận tải biển, ký hợp tác chiến lược với SSA Marine (Mỹ) và thỏa thuận hợp tác với một số hãng vận tải biển lớn như MYK, K-lines, MOL...

Về câu hỏi  vì sao Sumitomo, một tập đoàn lớn của Nhật, đã đeo đuổi dự án này từ rất lâu nhưng chưa được “gật đầu”, ông Dũng giải thích: “Chúng ta phải phát triển cảng trung chuyển quốc tế. Đây là tâm điểm. Trong khi đó, mục tiêu của Sumitomo khác với mục tiêu của Chính phủ  và Vinalines. Sumitomo không làm cảng, làm vận tải mà chỉ đầu tư  tài chính  và làm khu công nghiệp. Họ tập trung vào khu kinh tế  và KCN  nhưng lại muốn lấy hết cả khu vịnh, làm tất cả, sau đó gọi nhà đầu tư  vào làm cảng”. Theo ông Dũng, Sumitomo không chuyên về cảng nên sẽ được mời tham gia đầu tư  vào các lĩnh vực phát triển khu kinh tế, khu công nghiệp, khu phi thuế quan...

Trước nhận xét  của giới chuyên gia  khoa học  và doanh nghiệp  rằng việc triển khai xây dựng  cảng trung chuyển quốc tế  quá chậm, ông Dũng cho rằng: “Vì là cảng trung chuyển quốc tế  đầu tiên của VN nên nó phải có tính đặc thù. Quá trình nghiên cứu  thiết kế  phải hết sức thận trọng. Vì vậy, việc nghiên cứu, triển khai có chậm hơn các cảng khác, nhưng sự chậm chạp này là cần thiết, chậm tích cực” - ông Dũng nói.

Trong khi đó, theo các chuyên gia, nếu không có đầu mối đủ quyền quyết định  và giải quyết những vấn đề mang tính tổng thể cho Vân Phong thì việc triển khai sắp tới sẽ tiếp tục ì ạch. “Để có thể triển khai đồng bộ và nhanh chóng giữa việc xây cảng, đường sắt, đường bộ, khu kinh tế... thì ban quản lý cần đủ mạnh để làm việc  với các bộ, ngành và địa phương. Chúng tôi  từng kiến nghị ban này trực thuộc Chính phủ  và được giao quyền đến nơi đến chốn”, ông Phạm Văn Chi thẳng thắn.

Ông Chu Quang Thứ cũng đề nghị: phải gom việc quản lý khu kinh tế  này về một mối mà “nhạc trưởng” phải trực thuộc Chính phủ, do một phó thủ tướng  phụ trách trực tiếp. Nếu cứ để như hiện nay thì có rất nhiều cấp mà lại không cấp nào có quyền quyết định, rồi lại lên Thủ tướng, ảnh hưởng tới sự thu hút đầu tư.

Đã có quyết định  giao đất

Chiều 20-10, ông Lê Mộng Điệp - giám đốc  Sở TN-MT tỉnh Khánh Hòa, cho biết UBND  tỉnh Khánh Hòa đã có quyết định  giao cho Tổng công ty  Hàng hải VN (Vinalines) thuê 422.162m² đất tại thôn Đầm Môn, xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, thời gian  thuê là 50 năm, để thực hiện dự án cảng trung chuyển quốc tế  Vân Phong (giai đoạn khởi động).

Ngày 19-10, ông Điệp đã thông báo  cho một lãnh đạo Vinalines (đang có mặt tại Nha Trang), nhưng hôm nay vẫn chưa thấy đại diện Vinalines đến nhận quyết định.

V.V.TẠO

LÊ NGUYÊN MINH - BẠCH HOÀN

"Phải phát triển Vân Phong theo hướng khu kinh tế  mở để tạo sự hấp dẫn đặc biệt cho các nhà đầu tư  trong và ngoài nước tham gia xây dựng  cảng, khu kinh tế"

Bạn có ý kiến gì về bài viết Khởi động cảng trung chuyển Vân Phong - Kỳ 2: Tăng tốc cho Vân Phong này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Khởi động cảng trung chuyển Vân Phong - Kỳ 2: Tăng tốc cho Vân Phong bạn tại đây.