Mạng lưới xã hội  hay các cộng đồng  trực tuyến  đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống  hôm nay. Sự phổ biến của các trang web  mạng xã hội  như: MySpace, Facebook, Twitter và những trang khác đã mở rộng và phát triển lớn mạnh trong những năm gần đây. Các trang web  này giờ đây không chỉ phổ biến đối với thanh thiếu niên, mà còn phổ biến ngay cả với người lớn.

Thế nào là các mạng xã hội?

Mạng xã hội  hay gọi là mạng xã hội  ảo (Social Network) là dịch vụ  kết nối các thành viên  cùng sở thích trên Internet  lại với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt không gian và thời gian.

Mạng xã hội  bao gồm các cá nhân  cụ thể cùng nhau tạo thành các nhóm, thường xuyên như một cộng đồng  nhỏ hoặc một khu phố.

Mạng xã hội  cung cấp những tính năng như chat, e-mail, phim  ảnh, voice chat, chia sẻ  tệp tin, blog  và xã luận. Mạng đổi mới hoàn toàn cách mọi người liên kết với nhau và trở thành một phần tất yếu của mỗi ngày cho hàng trăm triệu thành viên  khắp thế giới.

Các dịch vụ  này có nhiều phương cách để các thành viên  tìm kiếm  bạn bè, đối tác: dựa theo nhóm, dựa trên thông tin  cá nhân, hoặc dựa trên sở thích cá nhân, lĩnh vực quan tâm: kinh doanh, mua bán. Tại Việt Nam  phổ biến nhất phải kể đến là Yahoo!360 tiếp đến là MySpace  và Facebook.

Mối nguy hiểm từ mạng xã hội

Giới bảo mật  cho biết chính tính chất mở và tương đối thân thiện của mạng xã hội  ảo khiến người dùng  dịch vụ  trực tuyến  này phải đối diện với rất nhiều nguy cơ tấn công.

Xã hội ảo đang phát triển  mạng lưới các trang web, khối lượng người sử dụng  cũng như các thông tin  cá nhân  được đăng lên ngày càng nhiều. Những thông tin  mà người dùng  đăng bài trực tuyến  có thể được sử dụng để thực hiện các hoạt động  lừa đảo  hay đánh cắp những thông tin, để truy cập  vào tài khoản của các mạng khác. Bản thân  mạng xã hội  ảo còn ăn cắp luôn thông tin  của các thành viên  của chính mình.

Web xã hội  - “Thế giới của những kẻ tò mò”: Trong đời sống thực, bạn sẽ bị coi là kẻ tọc mạch nếu "hóng hớt" đời tư của người khác, Còn trên Internet, chuyện này lại được hoan nghênh. Qua Facebook  hay MySpace, người ta có thể biết tường tận chuyện cuộc sống, sinh hoạt riêng tư của một con người. Những bức ảnh, đoạn video  kỉ niệm được đăng trên mạng này sẽ trở thành 'tài sản công cộng' và bạn không thể biết được ai đã xem video  đó.

Nội dung người lớn: Ngày nay nhiều cộng đồng  trực tuyến, người dùng  đãđăng bài tài liệu  mà không phải là thích hợp cho trẻ em. Điều này cóthể bao gồm các ngôn ngữ  khiêu dâm, bạo lực hay các bài báo văn bản,hình ảnh, và một loạt các nội dung  tình dục  vi phạm  đạo đức xã hội.

Tin tặc đe dọa mạng xã hội: Các trang web  mạng xã hội  không chỉ thu hútnhững người lướt web  bình thường mà còn thu hút cả những tên tội phạmcông nghệ cao. Sự phát triển ồ ạt các mạng xã hội  ảo, trong khi đó chưacó quy định  nào về việc quản lý của các cơ quan  chức năng khiến cho vấnđề bảo mật  thông tin  của các thành viên  của những mạng xã hội  ảo nàyxem nhẹ.

Các công ty  an ninh mạng  khuyến cáo bản chất  tưởng chừng như thân thiệncủa những trang này có thể khiến mọi người dễ dàng chia sẻ  thông tin  vàtừ đó biến họ thành đối tượng của các cuộc tấn công. Thông tin  chi tiếtthu được từ các trang này khiến cho việc gửi spam và lừa đảo  trực tuyếntrở nên dễ dàng hơn.

Năm 2009, mạng xã hội  và người dùng  dịch vụ  này sẽ trở thành đối tượngtấn công của những nhóm tội phạm công nghệ  đứng đằng sau phần lớn nhữngvụ án trực tuyến.

Việc chuyển hướng tấn công  sang các trang xã hội  sẽ là một bước tiếnmới so với việc tấn công  vào các lỗ hổng  trong HĐH Windows  để chiếm máytính và đánh cắp dữ liệu. Tấn công  website  chia sẻ  video  trực tuyến  nổitiếng cũng bắt đầu trở nên phổ biến hơn.

Bên cạnh các lỗ hổng bảo mật  trong mạng xã hội  ảo thì những dữ liệu  màngười dùng đưa lên mạng xã hội  ảo cũng là một nguyên nhân  thu hút sựchú ý của tin tặc. Những thông tin  đó có thể giúp tin tặc  biết được chitiết về một nhân viên, mô hình tổ chức hoặc những thông tin  cần thiếtcó thể giúp chúng chiếm được niềm tin  của nhân viên  trong công ty. Hìnhthức tấn công  chủ yếu vẫn là chèn các liên kết chứa các mã độc hại vàotrong các trang web  trình chiếu video.

Sai lầm từ phía người sử dụng  và cơ quan  chức năng

Chưa có nhận thức đúng đắn: Người dùng  thoải mái đưa thông tin  chi tiếtvề bản thân  cuộc sống, tình bạn, tình yêu, nghề nghiệp và sở thích lênmạng xã hội  ảo mà không hề có chút nhận thức nào về mối nguy hiểm họ cóthể gặp phải. Họ không hề hay biết rằng mạng xã hội  bên cạnh chức nănglà cầu nối kết bạn còn là một “kẻ vận chuyển” thông tin  cá nhân  của họđến tay tin tặc.

Các lỗ hổng  về mặt phát triển website: do sở hở của đội ngũ phát triểnwebsite, hệ thống  có thể tồn tại những lỗi về SQL Injection, Cross SiteScripting (XSS),..., khiến hacker  có thể lợi dụng để tấn công  kiểm soátnội dung cơ sở dữ liệu  hoặc chiếm quyền kiểm soát toàn bộ máy chủ.Chuyện các mạng xã hội  ảo có thể bị tấn công  bất cứ lúc nào là điềuhoàn toàn không thể tránh khỏi nếu như những người quản trị  không địnhkỳ rà soát lại an ninh cho website  của mình và đầu tư  vào nó một cáchcó bài bản. Vấn đề này thực tế hiện nay rất ít được những người quảntrị quan tâm  bởi nó quá tốn kém

Tình hình quản lý của các mạng xã hội  ảo hiện nay còn lỏng lẻo: Các cơquan chức năng chưa coi trọng việc quản lý nội dung  của trang web  vìchỉ nghĩ đó là blog  của cá nhân. Các blog  tạo ra các chủ đề hot  và gắncác đường link có mã độc vào, đưa các đoạn video  và nhạc chia sẻ, sẽ làmột nguy cơ tiềm ẩn trong việc bảo mật  thông tin  của các thành viêntham gia trong các website  này.

Bạn có thể làm gì để bảo vệ chính mình?

CMC Infosec khuyến cáo người dùng  khi đăng ký tham gia làm thành viêncủa các website  này cách tốt nhất là mọi người nên biết tự bảo vệ cácthông tin cá nhân  của mình. Luôn đặt vấn đề an toàn thông tin  cho mìnhtrước khi tham gia vào bất cứ chủ đề hay website  nào.

Hãy chắc chắn rằng máy tính  của bạn được bảo vệ trước khi truy cập  vàocác trang web: đảm bảo rằng hệ thống  tường lửa, phần mềm antivirus vàhệ điều hành trên máy tính  đã được cập nhật phiên bản  mới nhất.

Khôn ngoan, thận trọng khi bấm vào những link liên kết hoặc những hình ảnh.

Hãy nhớ rằng càng có nhiều thông tin  mà bạn đăng bài thì càng dễ dàngcho người tấn công  sử dụng để ăn cắp thông tin  nhận dạng của bạn hoặctruy cập lấy cắp dữ liệu.

Bảo vệ thông tin  cá nhân  trên mạng xã hội

Cân nhắc thông tin  cung cấp: Đa số các "mạng xã hội" như MySpace,Facebook, Friendster... không có chính sách cung cấp thông tin  cá nhâncủa bạn cho các "máy tìm kiếm" trên Internet. Nhưng các thành viên  kháccùng "mạng xã hội" đều có khả năng tìm ra các thông tin  về bạn nếu nhưhọ cố ý làm điều đó. Vì vậy, đừng nên và hãy loại bỏ ngay các thông tinquá riêng tư, có tính chất nhạy cảm liên quan đến phạm trù tôn giáo,đạo đức hay phong tục tập quán... Nếu không, một ngày nào đó, chínhnhững thông tin  như vậy sẽ gây ảnh hưởng xấu cho bạn.

Hãy luôn ẩn mình: các "mạng xã hội" đều cung cấp một số chức năng chophép người dùng  kiểm soát những ai được phép tham khảo những thông tincủa họ đã đưa lên mạng.

Thách thức lớn nhất với người dùng  cá nhân  và doanh nghiệp  trong nămnay là phải nhận diện được các nguy cơ đe dọa đến bản thân  họ khi lướtweb và sử dụng các dịch vụ  trực tuyến.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Mạng xã hội: Làm thế nào để giữ an toàn? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Mạng xã hội: Làm thế nào để giữ an toàn? bạn tại đây.