Đoàn thương binh  của Công ty  TNHH Kiêm Dung (Hà Tĩnh) đến chờ đợi ở trụ sở Vinashin để đòi nợ - Ảnh: Công Minh

Đơn kêu cứu tới Thủ tướng

Cuối năm 2007, chủ tịch  HĐQT Vinashin Phạm Thanh Bình đã ký quyết định  cho phép đầu tư  dự án san lấp mặt bằng giai đoạn 1 của Khu kinh tế  Hải Hà, dự kiến biến vùng đất giáp Móng Cái, Quảng Ninh  thành một trung tâm  kinh tế  với các nhà máy  đóng tàu, cán thép... Dự án này được giao cho Công ty  TNHH một thành viên  công nghiệp  tàu thủy Cái Lân, do ông Tô Nguyên làm tổng giám đốc, giữ vai trò chủ đầu tư  với cơ cấu vốn 1.000 tỉ đồng. Công ty cổ phần  kinh doanh  khai thác hạ tầng Vinashin - Hạ Long  (gọi tắt là Vinashin - Hạ Long) là đơn vị trúng thầu.

Theo thông cáo mới nhất của Ngân hàng  quốc tế  Credit Suisse chi nhánh Hong Kong, năm 2007  ngân hàng  này đã cho Vinashin vay nguồn vốn 600 triệu USD. Ngày 16-1-2008, chủ tịch  HĐQT Vinashin Phạm Thanh Bình ký quyết định  số 114/2008 điều chỉnh danh mục sử dụng vốn 600 triệu USD, theo đó sẽ dành cho dự án san lấp mặt bằng Khu kinh tế  Hải Hà và làm đường công vụ Nhà máy  đóng tàu Hải Hà 1.000 tỉ đồng theo quyết định  về việc “điều chỉnh danh mục dự án sử dụng nguồn vốn vay nước ngoài  600 triệu USD  của Công ty  TNHH một thành viên  công nghiệp  tàu thủy Cái Lân.

Theo ông Nguyễn Thanh Cảnh - tổng giám đốc  Vinashin -Hạ Long, lúc đó do có văn bản  và được ông Tô Nguyên khẳng định sẽ khôngthiếu tiền nên ông đã quyết định  thuê thêm chín doanh nghiệp  khác đểtham gia san lấp 5.000ha khu kinh tế. Hơn 3.000 công nhân  đã bắt tayvào việc, tuy nhiên sau khi xong việc đòi mãi không được trả nợ. Trongđơn gửi Thủ tướng, ông Nguyễn Thanh Cảnh phải ngậm ngùi: “Chúng tôi đãbị đẩy đến chân tường, trước nguy cơ trở thành những “người cùng khổ”chỉ vì kiểu làm ăn của Công ty  TNHH một thành viên  công nghiệp  tàu thủyCái Lân và Tập đoàn Vinashin”.

2 năm được đầu tư  hơn 20.000 tỉ đồng

Chínhphủ đã dành 750 triệu USD  vốn phát hành trái phiếu quốc tế  choVinashin, 650 triệu USD  cũng được Vinashin vay của ngân hàng  Thụy Sĩchi nhánh Hong Kong Credit Suisse. Như vậy, ít nhất trên 20.000 tỉ đồngđã được chuyển đến tay Vinashin trong vòng hai năm qua. Như trả lời Tuổi Trẻ về dự án FSO-5, ông Lê Lộc nói: “Nếu được giúp đỡ nữa chắc chắn chúng tôi  sẽ vượt qua khó khăn”.

Tuyvậy, theo ông Nguyễn Đình Cung - viện phó Viện Nghiên cứu  quản lý kinhtế trung ương, Nhà nước  không thể giúp mãi một tập đoàn. “Vì vậy mộtdoanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp  đang gặp khó như Vinashin cầncông khai. Nhà nước  cũng nên tạo điều kiện cho doanh nghiệp  công khai,minh bạch hóa hoạt động  của mình. Các tập đoàn là sở hữu toàn dân nêncác vấn đề của nó cũng không nên cho là bí mật” - ông Cung nói.

Trong đơn gửi Thủ tướng, ông Cảnh nêu rõ dù là một tậpđoàn uy tín nhưng thực tế mười công ty  tham gia dự án cho Vinashin đãphải gửi đến hàng trăm lần công văn đòi nợ, nhiều lần phải lặn lội vềHà Nội “phục kích” để gặp lãnh đạo Vinashin mới được thanh toán 36% giátrị công việc  thực hiện.

Đến cuối tháng 10-2009, trao đổi với phóng viên Tuổi Trẻ,ông Cảnh cho biết Vinashin vẫn còn nợ ông và chín doanh nghiệp  ông thuêsố tiền lên tới 124 tỉ đồng (tính cả tiền lãi do quá hạn hợp đồng nayđã gần 160 tỉ đồng).

Mặc dù Thủ tướng  đã có ý kiến chỉ đạo bằng văn bản  yêucầu Vinashin giải quyết các khoản nợ với mười doanh nghiệp  trong tháng7-2009 nhưng “các lãnh đạo Vinashin chỉ hứa hẹn, không nói rõ bao giờtrả. Quá hạn tôi cố gọi điện nhưng cũng không ai chịu nghe máy” - ôngCảnh nói.

Do phải vay lãi suất ngân hàng  năm 2008  với mức cao,Vinashin không trả nợ, theo ông Cảnh, nhiều doanh nghiệp  đã phải bánnhà, trụ sở để trả nợ.

Đến tận trụ sở đòi nợ

Tại 172 Ngọc Khánh (Hà Nội), trụ sở của Vinashin, mấytháng nay tập đoàn này thường xuyên phải tiếp những phái đoàn đến...đòi nợ. Nhóm ít thì 1-2 người, nhóm nhiều lên đến cả chục người. Đã cónhiều cảnh to tiếng xảy ra, thậm chí nhiều đoàn mời cả người thân làthương binh lên dọa nằm nghỉ ngay tại trụ sở Vinashin đến khi tập đoànnày chịu trả nợ.

Ngày 20-10, sau một ngày chờ đợi tại sảnh trụ sởVinashin nhưng chưa được tiếp, chị Phạm Thị Thanh Tuyết - giám đốc  Côngty TNHH Thắng Tuyết (Hải Phòng) - nói: “Chúng tôi đã lên đây mấy chụclần, lần nào cũng được hẹn sáng tiếp rồi hoãn tới chiều, chiều lại báohoãn đến hôm sau. Xin gặp lãnh đạo tập đoàn thì nhân viên  bảo vệ khôngcho lên, lễ tân báo điện thoại  sếp không liên lạc được”.

Chị Tuyết cho biết theo chủ trương đầu tư  của Vinashintại Khu công nghiệp  Lai Vu (Hải Dương), công ty  của chị đã cấp nhiềuthiết bị xây dựng  nhà xưởng cho công ty  con của Vinashin là Công ty  cổphần xây dựng  Vinashin, sau này trực tiếp  là Công ty cổ phần  xây dựngVinashin số 3.

Từ năm 2008, Công ty  Thắng Tuyết liên tiếp đòi tiềnnhưng không hề nhận được hồi âm. Đến trụ sở công ty  cũng không gặp,“phục kích” cả tháng không thấy giám đốc  lên công ty, chị Tuyết phảilên tập đoàn đòi. Tập đoàn gọi giám đốc  công ty  con lên nhưng cũng phảisau một năm đi lại ròng rã, đến tháng 7-2009 chị Tuyết mới đòi được 300triệu trong tổng số 800 triệu đồng.

Trong nhiều đoàn đến Vinashin có “đoàn quân” của ôngCao Xuân Kiêm, đa số là thương binh. Chính ông Kiêm cũng là thương binhnhưng vẫn phải lặn lội không ít lần từ Hà Tĩnh tới trụ sở Vinashin đểđòi nợ. Theo ông Kiêm, Công ty  TNHH xây dựng  và thương mại  Kiêm Dungcủa ông do trại thương binh  số 4 của Hà Tĩnh lập ra, có nhiều anh emthương binh góp vốn. Khi Vinashin có chủ trương đầu tư, trực tiếp  làCông ty công nghiệp  tàu thủy Nam Triệu, bắt đầu thực hiện dự án nhà máyđóng tàu Nghi Sơn (Thanh Hóa), Công ty  Kiêm Dung ký được hợp đồng sanlấp mặt bằng.

“Chúng tôi không có nhiều tiền, phải gán sổ đỏ, vaymượn để làm cho Vinashin”. Thế nhưng sau khi hoàn thành dự án vào năm2007, đến nay Vinashin vẫn nợ công ty  10 tỉ đồng. Hàng trăm lần lên đòichủ đầu tư, hàng chục lần lên tập đoàn đòi không được. “Vinashin nóikhủng hoảng, khó khăn chung nên không trả được nợ. Chúng tôi  là công tynhỏ, còn khó khăn hơn” - ông Kiêm giãi bày.

Địa phương cũng bức xúc

Chuyện nợ nần của Vinashin đã khiến ít nhất một UBNDtỉnh phải đứng ra giải quyết, tìm cách giảm bớt khó khăn cho doanhnghiệp tỉnh mình. Đó là UBND  tỉnh Quảng Ninh. Ngày 18-6-2009, tại cuộchọp giữa UBND  tỉnh Quảng Ninh  và lãnh đạo Vinashin về việc triển khaidự án Khu kinh tế  Hải Hà, vấn đề “nóng” là Công ty  TNHH một thành viêncông nghiệp tàu thủy Cái Lân thuộc Vinashin dây dưa nợ 150 tỉ đồng, đẩyhàng ngàn lao động  và mười doanh nghiệp  ở Quảng Ninh  vào cảnh lao đao.

Tại đây, theo ông Lê Lộc - tổng giám đốc  đầu tưVinashin, giải pháp tốt nhất hiện nay là các nhà thầu cần “tạo điềukiện” cho các đoàn của tập đoàn tiến hành thanh tra, kiểm tra lại dự ánsan lấp mặt bằng. Ông Nguyễn Thanh Cảnh rất bức xúc trước cách đề xuấtnày: “Sau 17 tháng đòi nợ không thành, 14 lần gửi công văn tới lãnh đạotập đoàn nhưng không được trả nợ, giờ tập đoàn đòi thanh tra một dự ánđã nghiệm thu là vô lý, đây chỉ là “thủ đoạn” tiếp tục dây dưa nợ”.

Trao đổi với PV Tuổi Trẻ, một lãnh đạo caonhất của tỉnh Quảng Ninh  đã cho biết tỉnh ủy đã yêu cầu UBND  tỉnh vàocuộc. Vinashin đã công nhận nợ thì phải tính toán để trả nợ, không nênđưa thêm các thủ tục phiền hà. Nếu Vinashin tiếp tục dây dưa thì đưa vụviệc ra tòa.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Vinashin nợ dây dưa này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Vinashin nợ dây dưa bạn tại đây.