Ngày 29/10, Phó thủ tướng  Nguyễn Thiện Nhân đã gửi Chính phủ  báo cáo về sự phát triển của hệ thống  giáo dục đại học, các giải pháp đảm bảo và nâng cao chất lượng  đào tạo.

Theo đó, Bộ GD&ĐT thừa nhận, việc thành lập trường, triển khai thực hiện quy hoạch mạng lưới trường ĐH, CĐ còn bộc lộ nhiều hạn chế. Khoảng 20% trường được thành lập mới hoặc nâng cấp  lên đại học  từ năm 2005 chưa thực hiện đầy đủ cam kết trong đề án khả thi thành lập trường và mở ngành, chưa chuẩn bị đồng bộ về đất đai, giảng viên, vốn đầu tư  và điều kiện đảm bảo chất lượng  khác.

Ngoài ra, hiện chưa có quy định  bắt buộc về kiểm tra thực tế điều kiện cần thiết khi cho phép mở ngành đào tạo  và tuyển sinh; chế tài xử lý các trường không thực hiện đúng cam kết chưa đủ mạnh; chưa có quy định  các trường phải xây dựng  chuẩn năng lực  người tốt nghiệp (chuẩn đầu ra) nên chưa có cơ sở đánh giá  đúng chất lượng  đào tạo. Các trường ĐH, CĐ vẫn tập trung chủ yếu ở 5 thành phố  lớn.

Năm 2009, cả nước tuyển sinh hơn nửa triệu sinh viên, gấp 4 lần năm 1997 và 14 lần năm 1987. Còn về quy mô, tổng số sinh viên  cả nước là 1,7 triệu em trong khi năm 1997 là hơn 700.000 và năm 1987 là 130.000. Năm 1987, một giảng viên đào tạo  bình quân 6,6 sinh viên, năm 2009  một giảng viên đào tạo  tới 28 sinh viên. Sau 22 năm, số sinh viên  tăng 13 lần, số trường tăng 3,7 lần, nhưng số giảng viên chỉ tăng 3 lần. 20 năm qua, số giảng viên có trình độ tiến sĩ chỉ đạt hơn 10%.

Dù đã triển khai các hoạt động  nhằm nâng cao chất lượng  giáo dục đại học  nhưng Bộ GD&ĐT vẫn phải thừa nhận, quản lý chất lượng  giáo dục là khâu yếu nhất hiện nay. Chưa trường nào công bố chuẩn năng lực  sinh viên  tốt nghiệp nên hiện chưa có đủ cơ sở để đánh giá  chất lượng  giáo dục của các trường một cách khách quan, toàn diện.

Theo Phó thủ tướng, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân, nhìn chung chất lượng  đào tạo  còn thấp, chưa có chuyển biến trên diện rộng, chưa tạo được sự đồng hướng về lợi ích, sự quan tâm  đủ mạnh đến chất lượng  giáo dục giữa người học, người dạy, nhà đầu tư  cho giáo dục, người sử dụng  lao động  và xã hội.

"Thực tế, gần 30 năm chúng ta chưa thực sự quản lý được chất lượng  giáo dục đại học  vì chưa có chuẩn đầu ra của các trường; chưa giữ được chuẩn của giáo viên, chương trình, cơ sở vật chất...; chưa có cơ quan  chuyên trách quản lý chất lượng; hằng năm chưa có đánh giá  thực tế và có báo cáo về chất lượng  đào tạo  của các trường và cả hệ thống  giáo dục đại học", người đứng đầu ngành giáo dục nói.

Thêm vào đó, hiện nay việc quản lý và chịu trách nhiệm của cơ quan nhà nước  về các trường đại học, cao đẳng  rất phân tán. Phó thủ tướng  lưu ý, trong tổng số 376 đại học, cao đẳng  trên cả nước, Bộ GD&ĐT chỉ quản lý 54 trường (14%); các Bộ, ngành khác quản lý 116 trường (31%); UBND  các tỉnh, thành phố  là cơ quan  chủ quản của 125 trường (33%); và có 81 trường dân lập, tư thục (22%).

Bộ GD&ĐT là cơ quan  duy nhất được ban hành các văn bản  quy phạm pháp  luật về quản lý giáo dục cấp Bộ nhưng hiện nhiều Bộ, ngành khác cũng như UBND  các tỉnh tự ý ban hành các văn bản  chồng chéo. Ngoài ra, chưa có quy chế phối hợp giữa Bộ GD&ĐT và các Bộ, ngành, UBND  tỉnh, thành phố  về quản lý các trường này.

"Do đó, xét về tổng thể Bộ GD&ĐT chưa thể trả lờiđược 3 câu hỏi: Chất lượng  đào tạo  của các trường thế nào? Các trườngtuân thủ các quy định  pháp luật  liên quan đến đào tạo  thế nào? Hiệu quảđầu tư từ ngân sách cho các trường ĐH, CĐ công lập thế nào?", ông Nhâncho biết thêm.

Báo cáo của Bộ Giáo dục cũng nhấn mạnh, các trườngĐH, CĐ không thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo hàng năm. Kết thúc nămhọc 2008-2009, 46% số trường không gửi báo cáo. Vì vậy, đến nay Bộ vẫnchưa có cơ sở dữ liệu  đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý của cáctrường ĐH, CĐ.

Quản lý nhà nước  về giáo dục đại học  còn nhiều trìtrệ là nguyên nhân  cơ bản của việc chất lượng  giáo dục đại học  không cócải thiện đáng kể và nếu không có giải pháp kiên quyết, có tính độtphá, chất lượng  giáo dục đại học  sẽ ngày càng tụt hậu trước đòi hỏi củaphát triển đất nước.

Để đảm bảo và nâng cao chất lượng  giáo dục đại học  giai đoạn 2009-2012,Bộ GD&ĐT đề xuất tổ chức thảo luận  trong toàn ngành và xã hội  xungquanh chủ đề "Làm gì để đảm bảo và nâng cao chất lượng  đào tạo" nhằmkhông vì tiếp tục phát triển quy mô giáo dục đại học  mà lại buông lỏngquản lý chất lượng.

Đồng thời, đổi mới hệ thống  quản lý bằng cách hoànthiện các văn bản  quy phạm pháp  luật liên quan đến hoạt động  của nhàtrường trước tháng 6/2010; Quy định  về phối hợp và phân cấp quản lýgiữa Bộ GD&ĐT, các Bộ ngành khác và UBND  các tỉnh, thành phố  đốivới các trường ĐH, CĐ trước tháng 3/2010; Các trường phải xây dựngchuẩn đầu ra cho tất cả các ngành đào tạo  trước tháng 12/2010.

Từ năm 2010  mỗi năm cử khoảng 1.000 giảng viên làmtiến sĩ ở trong nước và 1.000 giảng viên làm thạc sĩ, tiến sĩ ở nướcngoài. Từ năm học 2009-2010, thực hiện sinh viên  tham gia đánh giágiảng dạy của 100% giảng viên. Triển khai xây dựng  ký túc xá sinh viên,đảm bảo mục tiêu 60% sinh viên  có chỗ ở tại ký túc xá vào năm 2020.Thực hiện thi và xét tuyển vào đại học  nghiêm túc...

Bạn có ý kiến gì về bài viết 30 năm chất lượng giáo dục đại học bị 'bỏ ngỏ' này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết 30 năm chất lượng giáo dục đại học bị 'bỏ ngỏ' bạn tại đây.