Công nghiệp phụ trợ tạo giá trị gia tăng  cho ngành sản xuất công nghiệp, góp phần phát triển năng lực  sản xuất, giải quyết việc làm  cho người lao động. Tuy nhiên, hiện nay 70-80% sản phẩm  phụ trợ của các doanh nghiệp  sản xuất lắp ráp vẫn phải nhập khẩu. Trong buổi hội thảo quốc tế  Phát triển công nghiệp  hỗ trợ kinh nghiệm  của Nhật Bản  và một số nước châu Á  diễn ra chiều 30/10, nhiều chuyên gia  nhận định, ngành công nghiệp  phụ trợ Việt Nam  đang bị rỗng hóa, vừa thiếu vừa yếu về nhiều mặt.

Câu chuyện về ngành công nghiệp  phụ trợ trong nước đã được đưa ra bàn bạc, tìm cách tháo gỡ trong hơn chục năm nhưng đến nay vẫn chỉ là bộ phim  dài tập chưa đến hồi kết. Đại sứ Nhật Bản  Mitsuo Sakaba bắt đầu quan tâm  đến công nghiệp  phụ trợ khi nhậm chức vào đầu năm 2008. Ông Sakaba đã “sốc mạnh” khi biết thực trạng ngành công nghiệp  phụ trợ nội địa đã cản trở doanh nghiệp  Nhật đầu tư  vào đất nước  ông sắp làm đại sứ. "Tôi đã sốc khi phát hiện tỷ lệ cung ứng hàng hóa tại Việt Nam  cho các doanh nghiệp  Nhật trong quy trình  chế tạo còn rất thấp, phần lớn các linh kiện đều phải nhập ngoại. Vấn đề phát triển công nghiệp  phụ trợ của Việt Nam  có quá nhiều việc phải làm”, ông Sakaba chia sẻ.

Tiến sĩ Nguyễn Đắc Hưng, Ngân hàng  Nhà nước  Việt Nam  cho rằng, các mặt hàng công nghiệp  phụ trợ do doanh nghiệp  nội địa sản xuất có giá trị  thấp, sản phẩm  chủ yếu là bao bì đóng gói, phụ tùng và linh kiện đơn giản. Ông Hưng đưa ra minh họa, một doanh nghiệp  Nhật sản xuất rượu tại Việt Nam  đã dở khóc dở cười bởi trong số các sản phẩm  do doanh nghiệp  Việt sản xuất, phía công ty  chỉ dùng được thùng carton. Tất cả các sản phẩm  khác, thậm chí đến vỏ chai rượu cũng phải nhập do sản phẩm  nội địa không đáp ứng được yêu cầu chất lượng  lẫn độ phối màu cần thiết.

Việt Nam được biết đến với lợi thế so sánh là nguồn nhân lực có chi phí thấp. Tuy nhiên, vấn đề nổi cộm là khi nào Việt Nam  có được nguồn nhân lực chất lượng? Công nghiệp  hóa Việt Nam  còn thiếu và yếu ở nguồn nhân lực, trình độ tay nghề cũng như chuyên môn. Ông Hưng đưa ra ví dụ, trước đó, Tập đoàn Intel  của Mỹ đầu tư  cơ sở sản xuất nên cần nguồn nhân lực rất lớn. Đến thị trường  Việt Nam, tập đoàn này đã phải ngã ngửa vì thất vọng  khi hàng nghìn người thi tuyển, chỉ lấy được vài chục người. Đây là một điều chưa từng xảy ra đối với tập đoàn Intel  ở các nước Đông Nam Á.

Phía doanh nghiệp  Nhật cho rằng, các công ty  Việt vẫn còn thụ động trong quá trình làm việc. Ông Sachio Kageyama, Giám đốc  Canon Việt Nam  bộc bạch, hãng Canon thâm nhập vào thị trường  Việt Nam  từ năm 2001 với 7 công ty  Việt đối tác. Đến nay, hãng đã có mối quan hệ  làm ăn với khoảng 100 doanh nghiệp  Việt Nam. Tuy nhiên tất cả các mối làm ăn đều do phía công ty  Canon phải chủ động đi lùng từ... danh bạ điện thoại. "Canon Việt Nam  đã phải lật tìm từng địa chỉ trong danh bạ điện thoại  để đặt quan hệ với các doanh nghiệp  nội địa. Từ năm 2001 đến nay, chưa có một nhà cung cấp  Việt nào chủ động đến đặt quan hệ làm ăn với chúng tôi", ông Sachio Kageyama nói.

Ông Trần Quang Hùng, Tổng thư ký  Hiệp hội  Điện tử  Việt Nam, cho rằng, doanh nghiệp  điện tử  trong nước chủ yếu là doanh nghiệp  nhỏ và rất khó tiếp cận được với công ty  ngoại. Khi đã tiếp cận được, đơn đặt hàng của đối tác Nhật lại đòi hỏi quá nhiều sản phẩm  không chuyên biệt khiến các doanh nghiệp  Việt lúng túng. “Nếu được các doanh nghiệp  Nhật Bản  hỗ trợ công nghệ, đầu ra cũng như có đơn đặt hàng cụ thể, chuyên biệt thì sự hợp tác làm ăn sẽ thuận lợi hơn rất nhiều”, ông Hùng chia sẻ.

Nhiều chuyên gia  nhận định, công nghiệp  phụ trợ đilên chậm chạp do nguyên nhân  cơ bản thiếu vốn. Ông Hưng phân tích, đểphát triển ngành công nghiệp  phụ trợ, doanh nghiệp  cần vốn trung và dàihạn trong khi đó, ngân hàng  chỉ cho doanh nghiệp  vay ngắn hạn. Doanhnghiệp vừa và nhỏ không có tài sản  thế chấp nên càng tiếp cận vốn vayhơn. Ngoài ra, tính từ đầu năm đến nay, tỷ giá VND/USD đã tăng 9,02 lầnso với cùng kỳ năm 2008. Theo ông Hưng, tỷ giá ngoại tệ  giữa VND/USDbiến động mạnh gây không ít khó khăn cho các doanh nghiệp  hoạt độngtrong lĩnh vực phụ trợ bởi các doanh nghiệp  này phải nhập nguyên liệucho đầu vào sản xuất.

Thiếu vốn, yếu nhân lực, ngành công nghiệp  phụ trợcủa Việt Nam  vẫn chỉ ở dạng sản xuất giản đơn dưới sự hướng dẫn  củangười nước ngoài. Ông Keinichi Ono, Viện nghiên cứu  chính sách quốc giaNhật Bản cho rằng, khi Việt Nam  tham gia AFTA, WTO, FTAs, các luồng sảnphẩm của các nước ASEAN  tràn vào có thể phá hủy nền tảng công nghiệpcủa Việt Nam. "Trong khi các ngành phụ trợ còn đang yếu, doanh nghiệpViệt Nam có nguy cơ mất các cơ sở chế tạo và chỉ giữ lại các đại lý bánhàng", ông Keinichi Ono lo ngại.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Công nghiệp phụ trợ Việt vẫn như bộ phim dài tập này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Công nghiệp phụ trợ Việt vẫn như bộ phim dài tập bạn tại đây.