Dàn âm thanh 7.1 của Anh Tuấn  (Q.Phú Nhuận, TP.HCM) được bố trí gồm: loa center nằm ngang dưới sàn, loa kèn ngay phía trên được mắc song song  với loa center, hai bên loa kèn là ampli đèn và pre đèn, bên trái loa center là ampli chính, bên phải là HTPC, hai loa cột trung tâm  hai bên, loa subwoofer hình vuông bên trái... - Ảnh: Gia Tiến

Quá trình chọn loa thường được bắt đầu từ... căn phòng dùng làm rạp hát tại gia, rồi mới đến gu nhạc của mỗi người. Từ đó có thể khoanh vùng loại loa thích hợp và chọn mua theo túi tiền.

Loa vi tính hay loa dàn

Loa vi tính đang được sử dụng phổ biến bởi đơn giản: giá rẻ  và dễ dàng kết nối với các thiết bị khác. Người mua dễ tìm thấy loa vi tính ở cửa hàng linh kiện máy tính  với đầy đủ loại từ 2.0, 2.1 trở lên. Tuy nhiên, loại loa 5.1 là xu hướng trong các rạp hát tại gia.

Anh Sự, chuyên kinh doanh  loa vi tính ở chợ Nhật Tảo, cho biết: “Trước khi mua loại loa này cần chú ý xem máy tính  của mình xuất tín hiệu âm thanh ra dạng số hay analog. Các loại máy mới có thể xuất cả hai loại tín hiệu này. Còn các đầu HD Media  Player  chỉ xuất âm thanh dạng số. Khi đó loa phải có bộ giải mã  bên trong. Tuy nhiên, loại loa số trên thị trường  hiện nay không nhiều. Còn đa số loa được bán ở các tiệm máy tính  chỉ là loa analog, không có bộ giải mã. Loa số có cổng nhận tín hiệu digital  in/coaxial/optical”.

Trong khi đó, loa dàn gồm một ampli và bộ loa dàn bên ngoài hoặc dạng tất cả trong một (gồm bộ loa và đầu DVD  có chức năng như ampli). Admin Việt Anh  của diễn đàn  HDVietnam nhận xét: “Dàn tất cả trong một thường có giá rẻ  và kiểu dáng  đẹp. Tuy nhiên khi mua loại dàn này cần chú ý xem có cổng optical hay analog. Nếu dùng cổng analog  thì âm thanh xuất ra cũng chỉ là 2.0 mặc dù dùng bộ loa đến 5.1.

Khi có cổng optical phải xem xét tiếp bộ giải mã  của loa có chịu giải mã  tín hiệu DTS (tín hiệu số 5.1) không”. Còn với loa dàn rời thì tất cả đều nằm ở ampli. Một số ampli đời cũ cũng không giải mã  tín hiệu DTS.

Kinh nghiệm từ những người chơi loa là cần xác định diện tích căn phòngđặt dàn loa trước rồi từ đó mới tính toán chọn dàn âm thanh có côngsuất phù hợp. Chẳng hạn phòng có diện tích 3x4m chỉ cần dùng loa vitính là đủ, nhưng nếu diện tích lên 4x6m thì ít loa vi tính nào đáp ứngđược. Khi đó phải dùng loa dàn. Nếu chơi HD thì loa tối thiểu phải 5.1mới thưởng thức được hết âm thanh. Hiện nay dàn loa rời trung bìnhkhoảng 1.000 USD, còn loa vi tính chỉ cần đầu tư  khoảng 50% so với dànrời.

Bố trí loa đúng cách

Chọn được dàn loa ưng ý đã khó, đặt vị trí các loa lại còn đau đầu hơn.Bên cạnh yêu cầu thẩm mỹ, hài hòa, việc bố trí loa khoa học  mới giúpngười dùng thưởng thức đúng âm thanh. Theo kinh nghiệm  từ nhiều ngườidùng, trong dàn loa 5.1, các loa trung tâm  gồm loa center và hai loachính thường được đặt thành hàng ngang bên cạnh màn hình. Loa center ởgiữa ngay trước mặt phía dưới hoặc phía trên màn hình. Hai loa chínhđặt ở hai bên, khoảng cách giữa hai loa này thường 2-3m tùy không gianphòng.

Cả ba loa này phải đặt thẳng hàng, tránh sự chênh lệch. Độ cao của cảba loa so với nền cũng phải thích hợp, tốt nhất là ngang với tai ngườinghe. Các loa vệ tinh  nên đặt đối xứng ở hai bên tai người nghe, thườngở hai góc phòng và cách nhau 3-4m. Tuy nhiên, vị trí loa vệ tinh  khôngđược lùi quá xa vị trí ngồi nghe và phải cao hơn vị trí tai người nghe.Nhiều người dùng  giải pháp đặt loa vệ tinh  trên các kệ cao khoảng 1mhoặc treo tường khoảng 1,5m.

Riêng loa trầm (subwoofer) là loa không định hướng nên người dùng  cóthể đặt giấu kín ở một nơi nào đó trong phòng nhằm tăng thẩm mỹ. Dâyloa cũng cần chọn loại tốt để không bị suy giảm nhiều tín hiệu.

Tùy nhạc chọn loa

Âm thanh về cơ bản được chia thành ba dải tần: âm thấp, âm trung và âmcao. Mỗi loa (unit) chỉ có thể đáp ứng tốt trong một khoảng tần số nhấtđịnh. Vì thế, sự kết hợp các loa đơn lẻ với kích thước  khác nhau thànhmột loa hệ thống  thông qua mạch phân tầm (crossover network) là cầnthiết. Một loa hệ thống  hay cần phải được kết hợp từ các loa unit hoànhảo.

Kích thước và vật liệu thùng loa cũng ảnh hưởng rất nhiều đến chấtlượng âm thanh. Độ hay của loa thường quyết định  bởi hai yếu tố: độtrung thực của âm thanh tái tạo trên cả ba dải và công suất loa.

Tuy nhiên tùy vào đối tượng nghe để chọn loa phù hợp. Khi mua loa cầnxuất phát từ việc nghe loại nhạc gì để chọn loa phù hợp. Hệ thống  loaxem phim  và nghe nhạc có khác nhau, cũng như loa dùng để nghe rock  vàjazz cũng khác nhau.

Anh Huỳnh Văn Mai (kỹ sư nghiên cứu  và thiết kế  loa Công ty  ESTec VN)

Bạn có ý kiến gì về bài viết Chọn loa không dễ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Chọn loa không dễ bạn tại đây.