Iran và kế hoạch chuyển thủ đô ra khỏi Tehran - Bản có dấu.
Iran và ké hoạch chuyẻn thủ do ra khỏi Tehran - Bản không dấu.

 

Tehran là thành phố lớn nhất Trung Đông. 

Tehranlà thành phố trải dài dưới chân của dãy núi Alborz, là nơi cưngụ của 12 triệu người và là thành phố lớn nhất Trung Đông.Tehran không chỉ là trung tâm  chính trị, kinh tế của Iran, thànhphố còn mang bầu không khí của thế giới, với những bảo tàng,phòng tranh, công viên  và trường đại học. Tehran là thủ đô củaIran từ tận năm 1795.

 

Nhưng giờ đây, cơquan quyền lực của nhà nước, Hội đồng điều giải, đã phêchuẩn kế hoạch của Thủ lĩnh tối cao Ayatollah Ali Khameneichuyển thủ đô của Iran  ra khỏi Tehran.

 

Tuy nhiên kế hoạchnày không còn mới. Nó là một phần trong chiến lược dài hạncho tới năm 2023 nhằm xem xét di chuyển thủ đô và cần phảiđược nhiều cơ quan  khác của chính phủ chấp nhận trước khiđược thực thi.

 

Trong khi đó cácnhà địa chất học Iran  từ lâu đã cảnh báo Tehran nằm trên ítnhất 100 đường nứt và sẽ không thể “bình an vô sự” được nếuxảy ra một trận động đất lớn.

 

Trận động đất kinhhoàng cướp đi sinh mạng của khoảng 40.000 người ở thành phốBan, đông nam Iran, vào năm 2003 rõ ràng khiến chính phủ Iranphải lưu tâm đến vấn đề này.

 

Thủ đô Iran sẽ về đâu?

 

Nhà địa chất học người Iran, giáo sư Bahram Akasheh cho hay trên tờ Guardian rằng một thủ đô mới cần phải được xây dựng giữa thành phố linh thiêng Qomvà Delijan, ở tỉnh Markazi. Theo ông, đây là vùng không phảitrải qua một trận động đất nào trong suốt 2000 năm qua.

 

Tuy nhiên, theo ôngDominic Dudley, phó tổng biên tập tờ báo kinh tế Trung ĐôngMiddle East Economic Digest có trụ sở tại London, Qon là ngôi nhàlinh thiêng của hệ thống Hồi giáo bảo thủ tại Iran. Chuyểnthủ đô đến gần Qon hơn có thể bị coi như là một dấu hiệurằng giới bảo thủ đang “tiếm” quyền.

 

Nhưng dù thủ đô Irancó chuyển tới đâu và vì lý do gì đi chăng nữa, chính phủnước này cũng sẽ phải xem xét đến những yếu tố quan trọngkhác. Sẽ không có gì khó khăn khi chuyển các tòa nhà chínhphủ, các nhân viên, nhưng thành phố mới sẽ rất dễ “loạngchoạng” nếu không có đời sống văn hóa và nếu kinh tế của nóchỉ do chính phủ thúc đẩy.

  

“Nhìn chung, cácthành phố thủ đô của chúng ta là trung tâm  kinh tế cũng như lànơi tập trung các cơ quan  của chính quyền. Sẽ phải mất mộtthời gian dài để có được điều này”, Andrew Jones, thuộc công tycông trình, kế hoạch và thiết kế kiến trúc AECOM cho hay.

 

“Một thành phốmới thường mất đến 10-20 năm để xây dựng, nhưng phải mất hàngthế kỷ hoặc hơn thế để trưởng thành, để là một thành phốcó sức hấp dẫn và tự lực được”.

 

Ví dụ từ Brazil

 

Thủ đô của Brazil, Brasilia, có thể là một ví dụ thú vị cho giới chức Irannghiên cứu. Nó được xây dựng bởi vị trí ven biển của “chiếcghế quyền lực” cũ Rio de Janeiro được cho là nằm quá xa nhữngvùng đất rộng lớn của nước này.

 

Vì vậy thủ đô mới được chuyển tới một vùng ở miền trung Brazil vào năm 1961.

 

Claudio de Magalhaes,giảng viên cấp cao về kế hoạch và cải tạo thành phố ở Đạihọc London  (University College of London) cho hay vị trí này phùhợp với một chính phủ quân sự, chính phủ lên nắm quyền ba nămsau đó. 

 

Các nước chuyển thủ đô

Brazil: Brasilia, 1961

Tanzania: Dodoma, 1973

Bờ Biển Ngà: Yamoussoukro, 1983

Nigeria: Abuja, 1991

Kazakhstan: Astana, 1997

Burma: Naypyidaw, 2005

“Mộtthủ đô mới thường có xu hướng bảo vệ chính phủ khỏi nhữngáp lực và ảnh hưởng của thành phố lớn”, ông nói. “Chính phủquân sự cảm thấy rất thuận tiện khi giới chính trị tách xa rakhỏi thành phố. Bạn không có cuộc biểu tình nào trên ngưỡngcửa nhà bạn. Thật dễ khi đóng cửa sân bay và vào thành phốbất kỳ khi nào bạn muốn”.

 

Mới đầu, Brasiliagồm phần đa những người sống phụ thuộc vào chính phủ. Nămtháng trôi qua, thành phố phát triển, phát triển dần, làm tiêutan mong đợi của những người đã lên kế hoạch ra nó.

 

“Điều mà không ai có thể đoán được đó là sự phát triển ở những vùng vệ tinh quanh thành phố Brasilia.Đây là nơi ở của những công nhân  xây dựng, những người dọn dẹpvệ sinh trong các tòa nhà chính phủ, những thợ máy sửa chữaxe cho các nhân viên  chính phủ”, Magalhaes cho hay.

 

Trong những ngàyđầu, đất đai ở miền trung Brasilia, nay là một địa điểm đượcUnesco công nhận là di sản thế giới, bắt buộc phải mua vàđược giao cho các bộ của chính phủ. Các bộ khi đó phải muanhà cho các nhân viên  của mình. Nhưng khi những tài sản nàyđược bán đi, chúng tạo ra những món hời khổng lồ cho ngườimua bởi ngày càng nhiều người muốn chuyển đến thành phố sinhsống. “Nó đã bóp méo thị trường. Và bạn gặp phải tìnhhuống rất lạ lùng là những ngôi nhà rộng lớn có bể bơi ởbên ngoài Brasilia lại rẻ hơn rất nhiều một căn hộ nhỏ ở trungtâm”, ông cho hay.

 

“Tự tái tạo mình”

 

Magalaes tin rằng tổng chi phí cho việc chuyển thủ đô Brazil từ Rio tới Brasilia lớnđến nỗi không thể tính toán hết được. Thậm chí 20 năm sau khiBrasilia được tạo nên, chính phủ vẫn đang phải chi tiền để mọingười chuyển tới đó.

 

Mất danh hiệu là thủ đô của Brazil,Rio cũng bị ảnh hưởng rất lớn. “Nền chính trị địa phương trởvề mức rất thấp và bị thống trị bởi mối quan hệ với cáctay trùm ma túy”, Magalaes nhận xét.

 

Andrew Jones, thuộc AECOM, cũng tin rằng Tehran cũng sẽ phải trải qua giai đoạn điều chỉnh rất khó khăn nếu cũng “chịu chung” số phận như Rio.

 

“Mặc dù đặc điểmcơ bản của thành phố vẫn thế, nhưng nó sẽ mất đi những ưutiên thêm khi là nhà của cơ quan  chính phủ. Nó cũng sẽ bắtđầu mất đi các cơ quan  văn hóa và một số nhân tố khác làm chonó là vùng đất mạnh”, ông nói.

 

“Nhưng tôi nghĩ Tehran sẽ “sống sót”. Nó đã là một thành phố lớn hàng ngàn năm nay, vì vậy nó sẽ phục hồi và tự tái tạo mình”.

 

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Iran và kế hoạch chuyển thủ đô ra khỏi Tehran!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Iran và kế hoạch chuyển thủ đô ra khỏi Tehran này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Iran và kế hoạch chuyển thủ đô ra khỏi Tehran bạn tại đây.