Tàu vũ trụ Nhật Bản  Kaguya vừa chụp được những tấm ảnh về những lỗ đen kì lạ có thể là “giếng trời” – lối vào của một ống dung nham rộng lớn bên dưới lòng mặt trăng.

Một “giếng trời” vừa được tàu vũ trụ Kaguya của Nhật phát hiện.

Junichi Haruyama của cơ quan  Hàng không Vũ trụ Nhật Bản  (JAXA) cho biết từ lâu các nhà khoa học  đã tìm cách tiếp cận các ống dung nham trên mặt trăng bởi vì đó là những hang động hứa hẹn một nơi cư trú tự nhiên  trên mặt trăng.

Những ống dung nham có thể là một nơi trú ẩn an toàn trước môi trường  khắc nghiệt ở mặt trăng: những cuộc oanh tạc của thiên thạch, bức xạ vũ trụ và những thay đổi lớn về nhiệt độ trong suốt một ngày ở mặt trăng.

Đi xuống lòng đất

Ở Trái đất, các ống dung nham hình thành sau sự phun trào của núi lửa, khi đó các dòng dung nham ngầm tuôn chảy và để lại dấu vết những lòng máng. Nếu một phần phía trên ống dung nham bị xói mòn hoặc sụp đổ sẽ tạo ra các “giếng trời”; đây sẽ là lối vào ống dung nham.

Tàu vũ trụ Kaguya trên quỹ đạo.

Các nhà khoa học  tin rằng những núi lửa của mặt trăng đã từng hoạt động  cách đây khoảng 3 tỉ năm. Các nhà khoa học  dự đoán rằng có những ống dung nham tồn tại trong lòng mặt trăng. Tuy nhiên các nhà khoa học  vẫn chưa tìm được “giếng trời” nào bởi vì nhìn từ mặt trăng, rất khó phân biệt chúng với các miệng núi lửa.

Từ 12/2007 đến 6/2009, tàu vũ trụ Kaguya đã chụp những bức ảnh  toàn bộ mặt trăng với độ phân giải  cao. Những bức ảnh  được chụp vào 5/2008 cho thấy một “giếng trời” ở khu vực  núi lửa Marius Hills của mặt trăng.

Nhóm nghiên cứu  của JAXA đã phân tích  một vài bức ảnh  về những đốm tối được chụp cùng lần trong ngày và dựa vào những thay đổi về độ tối để tính toán độ sâu của những đốm tối vừa phát hiện.

Haruyama và các đồng nghiệp, trong phát biểu trên tạp chí  Geophysical Research Letters, cho biết có một lỗ sâu khoảng 88m – lỗ này quá sâu nên không thể là một miệng núi lửa. Tương tự, có một lỗ sâu 65m ở giữa dấu vết quanh co trên mặt trăng.

Những dấu vết này là có thể chứng minh sự tồn tại của những lòng máng ngầm nơi từng có các dòng dung nham tuôn chảy và bây giờ là những ống rỗng. Theo các nhà khoa học, hang động phải rộng ít nhất 370m.

Sự bảo vệ tự nhiên

Andrew Daga đã từng nghiên cứu  tính khả thi của việc sử dụng ống dung nham để đặt các trung tâm  điều phối ở mặt trăng.

Ống dung nham Thurston tại công viên  quốc gia  Hawaii Vocalnoes của Mĩ.

Ông cho biết việc lắp đặt các cơ sở trên bề mặt mặttrăng, dù là cố định hay di động đều rất phức tạp và đắt đỏ. Thêm vàođó, không một công trình nào được xây dựng  trên bề mặt đủ chắc chắn đểbảo vệ chúng ta tốt hơn bên trong một ống dung nham. Những ống dungnham còn có thể được sử dụng về lâu dài.

Dựa trên tổng số các miệng núi lửa gần đó, nhóm nghiên cứu  của Haruyamaước lượng rằng giếng trời của ống dung nham được tạo cách đây hơn 3.5tỉ năm. Điều đó có nghĩa là bất cứ vùng nào của ống dung nham đang duytrì một điều kiện tốt không thể đổ sập.

Mục tiêu hạ cánh mặt trăng

Bước tiếp theo sau sự phát hiện những “giếng trời” là gửi một robot đểthực hiện các đo lường then chốt như độ dày của lớp đá núi lửa phíatrên hang động mặt trăng. Nếu ý tưởng về nơi trú ẩn dưới lòng mặt trăngcó cơ sở, những vị trí của ống dung nham có thể được liên kết với nhữngnguồn nước tiềm năng và các nhân tố khác tạo cơ sở cho con người  cưtrú.

Trên thực tế, vùng Marius Hills từng được đề xuất là điểm hạ cánh trongsuốt thời kì của Apollo. Hiện nay, điểm hạ cánh này cũng được xem xétcho chương trình  nghiên cứu  chòm sao của NASA.

Haruyama cho biết những vùng núi lửa như Marius Hills là địa điểm  tốtđể tìm các tài nguyên  trên mặt trăng. Bởi vì sự phun trào núi lửa trênmặt trăng tạo ra loại đá núi lửa đen bóng, có thể khai thác các loạikim loại đất hiếm, silic và oxy. Và bây giờ, các nhà khoa học  còn nghĩvề việc đặt các trung tâm  điều phối trong các hang động tại vùng này.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Ống dung nham – nơi cư trú trên mặt trăng này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Ống dung nham – nơi cư trú trên mặt trăng bạn tại đây.