- Xin ông cho biết vì sao Chính phủ  và Ngân hàng  Nhà nước  chủ trương tiếp tục kích thích kinh tế  thông qua hỗ trợ lãi suất?

- Theo đánh giá  của Chính phủ, các cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với khoản vay ngắn hạn, trung và dài hạn ngân hàng  đã đạt được mục tiêu là góp phần duy trì và phát triển sản xuất - kinh doanh, tạo việc làm, ngăn chặn được suy giảm kinh tế  và đảm bảo an toàn  hệ thống  ngân hàng. Nhưng sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, công nghiệp  và xuất khẩu  còn những khó khăn nhất định.

Năm 2010  mục tiêu của nền kinh tế  là tập trung mọi nỗ lực để phục hồi tốc độ tăng trưởng. Vì vậy, Chính phủ  có chủ trương thực hiện các giải pháp kích thích kinh tế  trong năm 2010, trong đó có biện pháp tiếp tục thực hiện cơ chế hỗ trợ lãi suất, chủ yếu là đối với khoản vay trung và dài hạn, nhưng giảm về mức lãi suất hỗ trợ và tập trung vốn cho sản xuất.

- Dự kiến quy mô gói kích thích kinh tế  thứ hai  như thế nào, thưa ông?

- Hiện nay, Chính phủ  có chủ trương kéo dài cơ chế hỗ trợ lãi suất cho các khoản vay ngắn hạn đến hết quý I/2010 và các khoản vay trung, dài hạn 31/12/2010, nhưng tập trung hỗ trợ lãi suất cho lĩnh vực sản xuất và mức hỗ trợ giảm xuống 2% một năm. Ngân hàng  Nhà nước  đang xây dựng  phương án cụ thể về điều chỉnh cơ chế và nguồn tiền hỗ trợ để báo cáo Chính phủ  xem xét quyết định  thực hiện ngay sau khi Thủ tướng  ký nghị quyết.

- Một số đại biểu Quốc hội cho rằng, nên dừng ngay việc hỗ trợ 4% lãi suất ngắn hạn, không kéo dài tới hết quý I năm sau, bởi "thuốc bổ" cũng chỉ nên uống đủ liều. Ông nói sao về đề xuất này?

- Lý do  được các đại biểu đưa ra là nền kinh tế  nước ta cơ bản đã vượt qua thời kỳ khó khăn nhất, trong khi cơ chế hỗ trợ lãi suất đã và đang phát sinh những vấn đề cản trở đối với điều hành chính sách tiền tệ trong việc duy trì, bảo đảm cân đối vĩ mô cho nền kinh tế, nhất là cán cân thanh toán, cung - cầu tiền tệ, ổn định lãi suất và tỷ giá. Chính phủ  đã thảo luận  vấn đề này, nên có chủ trương chỉ kéo dài cơ chế hỗ trợ lãi suất vốn ngắn hạn đến hết quý I/2010, và giảm mức lãi suất hỗ trợ xuống 2%/năm, đồng thời chỉ tập trung vốn cho sản xuất, hỗ trợ cho các doanh nghiệp, hộ sản xuất tăng khối lượng vốn lưu động để giữ đà phát triển sản xuất - kinh doanh.

- Một số chuyên gia  cho rằng, thay vì hỗ trợ lãi suất, Việt Nam  nên thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng, trong đó hạ lãi suất cơ bản, tái cấp vốn cho các ngân hàng  thương mại, chỉ đạo ngân hàng  thương mại  cho vay với lãi suất thấp, đúng mục đích...như nhiều nước vẫn làm. Xin cho biết quan điểm  của ông?

- Ngân hàng  Trung ương các nước phát triển  và nhiềunước khác giảm lãi suất tái cấp vốn xuống mức 0% - 1% một năm. Đây làlãi suất cho các ngân hàng  thương mại  vay, từ đó làm giảm lãi suất liênngân hàng và tác động gián tiếp đến lãi suất cho vay đối với doanhnghiệp. Tuy lãi suất tái cấp vốn ở mức thấp, nhưng các ngân hàng  thươngmại vẫn cho doanh nghiệp  vay với lãi suất khá cao, do rủi ro tín dụngtăng lên. Chẳng hạn ở Mỹ, Cục Dự trữ liên bang Mỹ công bố lãi suất táicấp vốn từ 0% - 0,25% một năm, nhưng lãi suất cho vay của ngân hàngthương mại đối với các doanh nghiệp  từ 6% - 6,6% một năm, cao hơn mứclãi suất trước khi xảy ra khủng hoảng.

Khi đề ra các giải pháp tiền tệ để kích thích nềnkinh tế, Ngân hàng  Nhà nước  đã nghiên cứu  phương án hạ lãi suất cơ bản,tái cấp vốn xuống mức thấp (dưới 7%/năm) để giảm lãi suất cho vay đốivới doanh nghiệp, nhưng không có tính khả thi, vì khi đó lãi suất huyđộng thấp hơn lạm phát  và không phù hợp cung - cầu vốn thị trường.

Đặc điểm của ngân hàng  thương mại  Việt Nam  là hoạtđộng bằng nguồn vốn tự có và huy động tiền gửi (chủ yếu tiền gửi từ dâncư). Ý kiến hạ lãi suất cơ bản, đồng thời hạ lãi suất huy động tiền gửiđể có thể hạ lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp, nghe qua khá hợplý. Tuy nhiên nhìn vào tập quán và thu nhập bình quân  nước ta chưa cao,tuyệt đại bộ phận người dân  và cán bộ tích cóp, tích lũy được chủ yếugửi tiền tiết kiệm  chứ không phải đầu tư  vào cổ phần, cổ phiếu  như cácnước phát triển. Chúng ta phải quan tâm  đến quyền lợi cả người gửi tiềnvà người vay tiền.

Còn tăng khối lượng tiền cung ứng để hỗ trợ các tổchức tín dụng, chúng ta đã có bài học năm 2007  rồi, làm như vậy lượngtiền trong lưu thông tăng đột biến, sẽ làm bất ổn thị trường  tiền tệ vàngoại hối, lãi suất huy động và cho vay giảm đột biến, đẩy giá cả thịtrường tăng lên, kéo theo hiện tượng “bong bóng” giá bất động sản  vàchứng khoán. VND bị mất giá, vòng xoáy lạm phát  cao trong năm 2007,2008 quay lại ngay trong năm 2009  do yếu tố tiền tệ. Thực tiễn cho thấygiải pháp hỗ trợ lãi suất 4% một năm cho các ngân hàng  là hợp lý và cóhiệu quả.

- Theo ông, liệu có xảy ra khả năng ồ ạt xin vayvốn kích cầu trong hai tháng cuối năm nay khi mà mức hỗ trợ của năm tớigiảm còn một nửa?

- Trong những tháng cuối năm nay, nhu cầuvốn tín dụng vẫn tăng lên do nhu cầu vốn phát triển sản xuất - kinhdoanh và tác động của cơ chế hỗ trợ lãi suất 4% một năm, nhưng không cókhả năng ồ ạt xin vay vốn, vì việc hỗ trợ lãi suất được thực hiện theocơ chế cho vay thông thường. Ngân hàng  thương mại  cho vay trên cơ sởnguồn vốn huy động từ nền kinh tế  và nhu cầu vay vốn của khách hàng  đápứng được những điều kiện theo quy định  của pháp luật.

Hiện nay, ngân hàng  thương mại  gặp khó khăn về huyđộng vốn và tăng cường việc thanh tra, giám sát cho vay hỗ trợ lãi suấttheo quy định  của pháp luật. Nhiều doanh nghiệp  có tồn kho hàng hóa,sản phẩm ở mức cao, không có nhu cầu vay vốn hoặc không đủ điều kiệnvay. Ngân hàng  Nhà nước  điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động,linh hoạt và thận trọng, đảm bảo khả năng an toàn thanh toán hệ thống.Vì vậy, tăng trưởng tín dụng ở mức thấp so với những tháng trước và vốntín dụng sẽ tập trung vốn cho khu vực  nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩuvà các hoạt động  sản xuất - kinh doanh.

- Theo đánh giá  của Ngân hàng  Nhà nước, tăngtrưởng tín dụng trong những tháng cuối năm sẽ như thế nào, khi mà tỷ lệcủa 10 tháng đầu năm đã vượt 30%?

- Theo chủ trương ngăn chặn suy giảm kinh tế, Ngânhàng Nhà nước  đã thực thi chính sách tiền tệ nới lỏng mà theo đó tốc độtăng trưởng tín dụng năm 2009  khoảng 30%. 9 tháng đầu năm tốc độ tăngtrưởng tín dụng là 29,3%, dự kiến cả năm có thể vượt quá 30%, nhưngkhông lớn, vì Ngân hàng  Nhà nước  chủ động điều hành các công cụ chínhsách tiền tệ một cách linh hoạt và thận trọng. Mặt khác, khả năng huyđộng vốn từ nền kinh tế  có giới hạn và tăng chậm, các ngân hàng  thươngmại không thể có nguồn vốn dồi dào để tăng trưởng tín dụng cao nhưnhững tháng đầu năm.

- Qua việc triển khai gói kích cầu thứ nhất, ngành ngân hàng  rút ra những bài học gì để có thể triển khai gói thứ hai?

- Cơ chế hỗ trợ lãi suất được thực hiện trong năm2009 đã hoàn thành nhiệm vụ là góp phần ngăn chặn suy giảm kinh tế  vàphòng ngừa tái lạm phát, tốc độ tăng trưởng kinh tế  đạt khá, bảo đảm ổnđịnh kinh tế  vĩ mô. Chính phủ  đã trình Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 6về nhiệm vụ trong năm 2010, trong đó, tăng trưởng kinh tế  khoảng 6,5%và chỉ số giá tiêu dùng khoảng 7%, nâng cao chất lượng  tăng trưởng,tăng cường sự ổn định kinh tế vĩ mô  và ngăn ngừa lạm phát  cao quay trởlại.

Theo đó, các giải pháp kích thích kinh tế  được thựchiện trong năm 2010  cần có liều lượng hợp lý, tập trung cho các ngànhvà lĩnh vực thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu đầu tư  và cơ cấu nền kinh tếtheo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranhcủa sản phẩm, doanh nghiệp  và của cả nền kinh tế. Ngân hàng  Nhà nướctiếp tục triển khai cơ chế hỗ trợ lãi suất thông qua việc thông tin  kịpthời, đầy đủ và minh bạch các nội dung  của cơ chế hỗ trợ lãi suất chocộng đồng doanh nghiệp  và dân cư. Ngân hàng  Nhà nước  cũng chỉ đạo vàgiám sát các ngân hàng  thương mại  thực hiện đúng quy định  của pháp luậtvề cơ chế cho vay thông thường và hỗ trợ lãi suất, nâng cao chất lượngviệc thẩm định các khoản vay, không hạ thấp điều kiện tín dụng. Chínhsách tiền tệ được điều hành một cách chủ động, linh hoạt và thận trọng,để ổn định thị trường  tiền tệ, tập trung vốn cho vay hỗ trợ lãi suấtđối với khu vực  nông nghiệp  và nông thôn, xuất khẩu  và các hoạt độngsản xuất - kinh doanh.

Bạn có ý kiến gì về bài viết 'Điều kiện hiện nay chưa thể hạ lãi suất cơ bản' này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết 'Điều kiện hiện nay chưa thể hạ lãi suất cơ bản' bạn tại đây.