Đứng ngoài thế giới  của con

"Tôithật sự rất buồn khi nhận ra mình đang đứng ngoài thế giới  của con.Chẳng hiểu con đang vui hay buồn, chẳng biết nó đi đâu, làm gì. Hỏi đếnthì nó cáu bẳn, khó chịu... Bữa cơm ăn cùng con cũng hiếm, bởi nó thíchăn với... tivi hơn với cha mẹ”. Chị Nguyễn Thị Thanh, nhân viên  thưviện, thường  tâm sự như thế với bạn bè.

"Thầycô đều bảo cháu tôi thông minh, nhưng nó lại là đứa cá biệt, trong lớpchả ai chơi với nó. Nó hay gây gổ với các bạn, không kiềm chế đượcnhững khi giận dữ, cãi lộn với bạn, hỗn láo với cô giáo...". Đó là nỗilo của bà Lê Thúy Liên (P.25, Q.Bình Thạnh, TPHCM), về đứa cháu ngoạimới lên 10 tuổi. Bà cho biết ba mẹ nó ly hôn khi nó lên hai, mẹ nó buồnnên giao du với rất nhiều bạn bè, ở nhà cũng ôm riết cái máy tính  nhiềuhơn ôm con.

Mộtđứa trẻ ba tháng tuổi, thức dậy lúc nửa đêm và khóc ré lên. Người mẹ bếcon, cho bú, hát ru, âu yếm trò chuyện với con. Đứa bé nhanh chóng chìmvào giấc ngủ. Tình huống tương tự nhưng bà mẹ đang khó ngủ vì bực bộisau khi cãi nhau với chồng thường sẽ nạt con phải im ngay. Trong khicho con bú, bà mẹ nhớ lại cuộc tranh luận, càng bực tức hơn. Đứa bé cảmnhận được sự căng thẳng, nó co người lại, không bú nữa. Bà mẹ khó chịu"không bú thì thôi" và đặt nó trở lại nôi, mặc nó tiếp tục khóc.

Cácnhà tâm lý - giáo dục trẻ chọn hai hình ảnh  này là điển hình cho nhữngthái độ làm nảy sinh ở trẻ tình cảm dành cho bản thân  và cho ngườithân. Đứa trẻ thứ nhất hiểu được nó có thể cậy trông ở người khác,người khác hiểu và đáp ứng nhu cầu của nó. Nó cũng đáp trả lại như thế.Còn đứa trẻ thứ hai, phát hiện ra dù có người cạnh bên nhưng không phảilà chỗ dựa cho nó.

Ngôi trường đầu tiên

Trẻcon rút ra những bài học quyết định  đến cả đời mình chính từ những tìnhhuống trong gia đình. Trong "ngôi trường" đầu tiên này, chúng nhận đượcsự giáo dục xúc cảm, là nền tảng để tạo ra quan điểm  về bản thân, họcđược cách đoán xem người khác sẽ phản ứng như thế nào với cảm xúc củamình, đồng thời học được cách phản ứng hợp lý.

Sựgiáo dục này được thực hiện qua cách đối xử của bố mẹ đối với con cái:khắc nghiệt hay thông cảm, dửng dưng hay yêu thương... Bên cạnh đó,chúng còn thu lượm nhiều bài học từ cách bố mẹ thể hiện tình cảm vớinhau. Từ lúc còn nằm nôi, chúng đã là những học trò cực kỳ nhạy bén vàchịu khó học tập.

Nhànghiên cứu nhi khoa người Pháp Berry Brazelton, đã quan sát thái độ  củanhững đứa trẻ một tuổi đối với cuộc đời, bằng cách đưa cho chúng haihình khối và yêu cầu chúng ghép lại.

Cónhững đứa trẻ vứt đi, ông nhặt lên đưa lại cho chúng, chúng sẽ ghép lạimột cách rất vui vẻ. Đó là những đứa trẻ thường được bố mẹ tán thưởng,khuyến khích và kiên nhẫn. Chúng sẵn sàng vượt qua khó khăn. Trái lại,những đứa trẻ sinh ra trong không khí gia đình  căng thẳng, hờ hững, sẽtừ chối yêu cầu ghép hình khối, vì chúng cảm nhận thất bại đang chờchúng, hoặc nếu như chúng có làm được thì cũng chẳng có ý nghĩa gì.

Hiệntượng bố mẹ "điếc" trước xúc cảm của con cái, được biểu hiện qua cáchình thức: "hoàn toàn không để ý đến những nét vui buồn, thất vọng...trên gương mặt của con, mặc đứa trẻ tự xoay xở với trò chơi quá khó.Biết đứa con "khốn khổ" thế nào nhưng họ không hướng dẫn  cho con. Tỏ rakhông tôn trọng những gì đứa trẻ cảm nhận. Bố mẹ phê phán nghiêm khắcsai lầm của con, không cho phép trẻ biểu lộ sự giận dữ, khó chịu".

Dấuhiệu của một ông bố, bà mẹ biết cách, làm điểm tựa cho con là được concái luôn yêu thương và muốn tiếp xúc. Từ đó, con cái họ sẽ dễ làm chủxúc cảm, tự trấn tĩnh khi gặp chuyện ngoài ý muốn và ít bực mình. Vềmặt sinh học, chúng có tỷ lệ hormone của stress và chỉ số rối nhiễu xúccảm thấp, hứa hẹn sức khỏe  tốt. Về mặt xã hội, chúng được bạn bè, thầycô yêu quý bởi cách ứng xử thông minh, tình cảm.

Cócùng chỉ số IQ, song  những đứa trẻ được bố mẹ quan tâm  và nuôi dưỡngtốt về mặt cảm xúc luôn thành công  hơn về mặt thiết lập các quan hệ xãhội, một trong những yếu tố rất quan trọng, để đạt đến trải nghiệm hạnhphúc.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nuôi dưỡng EQ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nuôi dưỡng EQ bạn tại đây.