“Điều kỳ diệu Việt Nam” - Bản có dấu.
“Dieu ky dieu Viet Nam” - Bản không dấu.

Chị em Dung Van Nguyen - Ảnh: Westrich/ Deutschland Magazine

Ông hiệu trưởng  Detlef Schmidt - Ihnen của Trường cấp III Barnim ở Đông Berlin rất hài lòng về kết quả trong kỳ thi Olympic  toán. Sáu học sinh  của ông đã đạt điều kiện để tham gia vòng tiếp theo cấp khu vực. Thành tích  này không hẳn là đặc biệt đối với Trường cấp III Barnim ở Đông Berlin vì trường này luôn chú trọng tới các môn khoa học  tự nhiên. Nhưng vấn đề nảy sinh là phải phát âm đúng tên của những học sinh  đoạt giải như thế nào.

Cô bé học lớp 7 là Tran Phuong Duyen hay Duyen Tran Phuong? Tương tự như Duc Dao Minh, cậu học trò lớp 10. Ông Detlef Schmidt-Ihnen thường xuyên vấp phải khó khăn này vì 17% học sinh  của ông đến từ các gia đình  Việt Nam, con số ở lớp nhỏ tuổi hơn là trên 30%. “Nhiều em học rất tốt, đặc biệt là môn khoa học  và toán” - ông hiệu trưởng  nhấn mạnh. Học sinh  giỏi toán nhất trường cũng là người gốc Việt Nam.

Giỏi hơn cả người Đức

Không có nhóm dân di cư nào đến nước Đức học tập tốt hơn dân Việt Nam: khoảng 50% con cái họ đậu vào các trường trung học, tức là theo tỉ lệ sẽ có nhiều học sinh  đỗ vào trường đại học  hơn người Đức. “Sức học của các em học sinh  Việt Nam  đối lập với những em nhỏ có nguồn gốc di cư khác. Điều kỳ diệu thường diễn ra ở Mỹ, nay đang lặp lại ở Đức” - Karin Weiss, chủ tịch  Ủy ban  Các vấn đề nước ngoài  ở Brandenburg, hồ hởi.

Dung Van Nguyen cùng gia đình  sống ở nhà dành cho người tị nạn  trong nhiều năm. Em không có những kỷ niệm tồi tệ về thời thơ ấu, ít ra quanh em cũng có nhiều bạn để chơi, còn cha mẹ em thì ngược lại. Họ bị ám ảnh bởi cái bếp tập thể, sự chật chội và những trận cãi vã giữa những người khác chủng tộc cùng khu nhà. Dù vậy, có một nơi mà họ không bao giờ để thiếu: đó là góc học tập của con cái mình.

Hầu hết người Việt  Nam sống ở Đức kinh doanh  buôn bán nhỏ. Rào cản ngôn ngữ  khiến họ khó tìm được việc thông thường. Vì vậy, họ phải làm việc  60 giờ/tuần, làm các việc như thợ nề, bán hàng hoa hay bán hàng ngoài chợ nên con cái họ thường phải giúp cha mẹ.

Như hầu hết các bậc cha mẹ người Việt  Nam khác, họ cho con đến lớp mẫu giáo sớm để học tiếng Đức. Bây giờ, Dung học Trường cấp III ở Potsdam, là một trong những học sinh  giỏi nhất của lớp với điểm trung bình là 1,5 (xét thang điểm từ 1-6, điểm 6 là trượt). Mùa hè năm ngoái, quỹ hỗ trợ các học sinh  nhập cư có năng khiếu mang tên Start Foundation đã tặng học bổng cho cô bé  14 tuổi này. Khoảng 30% số học sinh  được chọn ở Đông Đức  là người Việt  Nam. Chị em của Dung cũng đều học rất giỏi.

Dù học giỏi vậy nhưng phòng của các em không đầy sách, cũng chẳng có những trò chơi điện tử  hỗ trợ học hành. Một tivi màn hình  phẳng lớn trong phòng khách đối diện với bàn thờ, lúc nào cũng hương khói nhớ về tổ tiên. Phòng ở chật chội chất đầy thùng cactông chứa chai nước ngọt để cha mẹ bán hàng.

Người cha nói thứ tiếng Đức khó nghe. Vì vậy các congái của ông dịch giúp câu chuyện về gia đình  họ. Ông Nguyễn đi lao độngxuất khẩu ở Liên Xô  và nộp đơn xin cư trú ở Đức sau khi liên bang nàytan rã. Nhiều năm sống trong tâm trạng lo lắng, cuối cùng họ được phépở lại nếu chứng minh có đủ tiền để trang trải cuộc sống. Vậy là ông vàvợ phải làm việc  cật lực từ sáng sớm tới 22g đêm, đứng sau quầy bánhàng ăn. Suốt nhiều năm, Dung phải chăm em vì cha mẹ đi làm từ sáng sớmtới tối mịt mới về. Dù vậy, các con của ông Nguyễn vẫn học tốt và đemnhững điểm cao về khoe cha mẹ.

Chúng tôi muốn con mình học giỏi

Sao con ông học giỏi vậy, ông Nguyễn? Lần đầu tiênngười đàn ông có dáng vất vả này mỉm cười. Ông có vẻ thích thú với chủđề này. Câu trả lời đơn giản đến bất ngờ: “Vì tất cả cha mẹ Việt Namđều muốn con mình học giỏi”.

“Giáo dục là tài sản  có giá trị  nhất đối với các giađình Việt Nam” - bà Karin Weiss lý giải. Ngay cả khi cha mẹ có rất ítthời gian sau một ngày lao động  vất vả, họ vẫn hỏi con mình về việc họchành, làm bài tập. Bà Weiss biết những gia đình  Việt Nam  có mức sốngchỉ hơn mức nghèo một chút, vẫn chắt chiu từng đồng bạc để cho con đihọc lớp tốt. Dù không cần phải như vậy, nhưng Dung và các anh chị emvẫn được cha mẹ hỗ trợ tối đa. Các em có máy tính  để học. Khi muốn họcpiano, ngay lập tức cha mẹ mua về nhà cây đàn.

Tính ham học của người Đông Á  là món quà quý giá  nhấthọ mang đến từ quê hương. Họ thường nói: “Có chí thì nên” hay “Tôi muốncon cái tôi có cuộc sống  tốt hơn những gì chúng tôi  đã trải qua”. Khingười Việt gặp nhau, câu đầu tiên họ hỏi thường là: “Con cái anh/chịhọc hành thế nào?”.

Với thế hệ trẻ, họ phải sống giữa hai nền văn hóa.Tiếng Đức của những đứa con quá khó để cho cha mẹ họ hiểu, còn tiếngViệt của những bậc cha mẹ thì các con lại không hiểu. Vì vậy khi gặpphải vấn đề tâm lý phức tạp, họ không biết  dùng từ ngữ gì để nói nêngây tình trạng căng thẳng giữa các thành viên. Nhưng đây chỉ là nhữngtrường hợp cá biệt. Đa phần các gia đình  Việt Nam  vẫn giữ được truyềnthống và tinh thần san sẻ ấm cúng. Con cái tôn trọng cha mẹ và có ướcvọng lớn lao học tập để trở thành thành viên  của tầng lớp cao trong xãhội Đức.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết “Điều kỳ diệu Việt Nam”!

Bạn có ý kiến gì về bài viết “Điều kỳ diệu Việt Nam” này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết “Điều kỳ diệu Việt Nam” bạn tại đây.