Đêm nhạc kỷ niệm sinh nhật  lần thứ 85 của “người chắp cánh cho những vần thơ” sẽ diễn ra tại Nhà hát  Lớn Hà Nội lúc 20h, ngày 10/11 với tên gọi "Tình yêu ở lại". Khán giả  sẽ được thưởng thức những ca khúc  bất hủ như Tình trong lá thiếp, Hành khúc ngày và đêm, Đoàn giải phóng quân, Bóng cây Kơnia, Thuyền và Biển, Anh ở đầu sông, em cuối sông, Ở hai đầu nỗi nhớ, Cuộc đời vẫn đẹp sao... Chương trình  được phát sóng trên kênh VTV3.

- Nguyên nhân nào ông lựa chọn tên chủ đề của đêm nhạc là “Tình yêu ở lại” chứ không phải tên một ca khúc  nổi tiếng của mình như thông thường?

- Tên gọi của chương trình  xuất phát từ một hình ảnh  rất đẹp trong câu cuối của bài Thơ tình cuối mùa thu - thơ Xuân Quỳnh do tôi phổ nhạc. Tôi vô tình đọc được bài thơ này trên báo Văn Nghệ Tết ở Hà Nội. Xuân Quỳnh là người rất tinh tế, trong bài thơ có nhiều lời thơ đẹp. Đặc biệt là các hình ảnh  “mùa thu vàng hoa cúc” và “chỉ còn tình yêu  ở lại”. Đọc xong, cảm xúc của tôi dâng lên mạnh mẽ và tôi đã phổ nhạc bài thơ trong khoảng thời gian  rất ngắn. Theo quan niệm của tôi, cuộc sống  của một con người  cần có ba điều: hơi thở - cơm ăn áo mặc và tình yêu. Đó không chỉ là tình yêu  đôi lứa, mà là tình yêu  chan hòa cho hết thảy.

Sau 85 năm sống trên cõi đời này, đến giờ, tôi vẫn thấy rằng, của cải, tài sản  là thứ không tồn tại, mà tình yêu  giữa người với người, tình yêu  với cuộc sống, quê hương, gia đình  mới là vĩnh cửu và mang lại giá trị  của cuộc sống.

- Đêm nhạc có ý nghĩa gì với ông lúc này?

- Sau một chặng đường dài của cuộc sống, tôi chưa bao giờ dám mơ ước đến một đêm nhạc dành cho riêng mình. Tôi đã vào Nhà hát  Lớn Hà Nội ít nhất 100 lần nhưng hoàn toàn không nghĩ mình có khả năng tổ chức tại đây. Nhiều nghệ sĩ  có thể bỏ ra vài trăm triệu để làm album, nhưng với tôi 10 triệu đồng  bây giờ cũng là một số tiền lớn.

Để có thể tổ chức được chương trình  “Tình yêu ở lại” lần này, tôi phải cảm ơn rất nhiều đối với đơn vị tài trợ. Họ cũng rất tôn trọng tác giả  và có kế hoạch  tổ chức khá chuyên nghiệp. Công tác  chuẩn bị cho chương trình  đã được tiến hành từ vài tháng nay.

- Ông lựa chọn các ca khúc  nào trong số hơn 100 sáng tác để bày tỏ tình yêu  của mình?

- Các ca khúc  biểu diễn  trong đêm nhạc đã được tôi cùng Ban tổ chức  lựa chọn khá kỹ càng. Lúc đầu, chúng tôi  chọn 21 ca khúc  nhưng cuối cùng phải rút lại còn 18 để vừa với thời lượng hai tiếng đồng hồ. Đây là những bài hát  mang đậm dấu ấn của từng giai đoạn trong chặng đường mấy mươi năm cuộc đời của tôi.

Thí dụ, bài hát  Tình trong lá thiếp là dấu ấn của câu chuyện tình yêu  thời kỳ hai miền còn chia cắt, các đôi nam nữ ở hai đầu chia sẻ  tình cảm với nhau chỉ trong vài dòng của thư ngắn. Những ánh sao đêm là tâm tình của những người đi tập kết ở miền Bắc gửi gắm hy vọng sẽ trở về xây dựng  miền Nam. Hoặc những câu chuyện rất bình thường như Đêm nay anh ở đâu, gắn liền kỷ niệm của tôi với vợ chồng nghệ sĩ  Vũ Dậu…

- Những ca khúc  ông viết nhạc và lời luôn được cangợi về mặt ca từ bởi sự trau chuốt và ý nghĩa nhưng ông lại lựa chọnphổ nhạc cho thơ nhiều hơn. Vì sao vậy?

- Nếu các bạn chịu khó nghiên cứu  nền âm nhạc  thếgiới sẽ thấy một điều rằng, các ca khúc  nổi tiếng từ thế kỷ  trước đa sốphổ nhạc từ thơ. Chuyện phổ nhạc cho thơ khá phổ biến. Nhưng cũng phảinói rằng, đó không phải chuyện dễ, đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa catừ và giai điệu, phù hợp với đặc thù âm nhạc  của từng vùng miền.

Tôi vẫn luôn nói rằng, các nhà thơ hơn nhạc sĩ  một bậc trong việc viết lời. Những ca khúc  do tôi viết lời như Đoàn giải phóng quân hay Những ánh sao đêm được ca ngợi chẳng qua trước đó chưa có bài thơ nào viết về nội dung  này.

- Trong số những bài hát  ông từng phổ nhạc, bài hát  nào ông cảm thấy đã đến gần nhất tâm tư của các nhà thơ?

- Xuân Quỳnh là tác giả  mà tôi tâm đắc nhất. Thơ Xuân Quỳnh giản dị, mộc mạc và rất dễ hiểu. Tôi và Xuân Quỳnh biết nhau khi ở cùng một chung cư. Lúc đó, Xuân Quỳnh làm dâu gia đình  một người bạn của tôi là ông Lưu Quang Tuấn. Tôi vốn hiểu rõ những khó khăn của đôi vợ chồng trẻ, và đồng cảm với họ. Lưu Quang Vũ vốn là người “bay bướm” nên tâm trạng của Xuân Quỳnh rất buồn và nặng nề. Đó cũng là lý do  Xuân Quỳnh có nhiều bài thơ tình rất hay, trong đó có bài Thuyền và biển được tôi phổ nhạc.

Cũng khó có thể nói ca khúc  nào thể hiện gần nhất tâmtư của nhà thơ hay khán giả  yêu thích nhất. Nhưng tôi nghĩ các tác phẩmcủa mình đã đạt đến đỉnh điểm của hiệu quả lay động cảm xúc người nghe.Tôi vốn chỉ phổ nhạc những bài thơ mà tôi thấy rung động.

- Một người phong lưu và hóm hỉnh như ông hẳnkhông thiếu những bóng hồng  đi qua trong cuộc đời. Họ ảnh hưởng ra saođến sáng tác của ông?

- Nghệ sĩ  mà không có bóng hồng thì đó là điều vô lý.Mặc dù chỉ là những tình cảm thoáng qua, nhưng nó ảnh hưởng đến tôikhông nhỏ. Trong cái thoáng qua đó, có những hương thơm đọng lại, laylắt trong tâm hồn mỗi người và gợi ra cảm xúc, làm phong phú cho tâmhồn nghệ sĩ.

Tôi nghĩ, không có những điều đó, người nhạc sĩ  cóthể không bao giờ viết nhạc được. Nếu khô khan, khi viết nhạc ngườinhạc sĩ chỉ viết theo bản năng và phải cố tạo ra tình cảm giả tạo, điềuđó rất khó khăn.

Đơn cử, từ năm 1959, tôi đã cố phổ nhạc bài Bóng cây Kơnianhưng không hài lòng. Cho đến khi tôi ở chiến trường Tây Nguyên 6 năm,với biết bao nhiêu tình cảm gắn bó, năm 1972, tôi đã phổ nhạc thànhcông ca khúc  này. Thậm chí, tôi còn viết không kịp dòng cảm xúc củamình.

Thỉnh thoảng sang chơi tại Hội nhạc sĩ, anh em  thườngnói đùa, bí quyết nào khiến Phan Huỳnh Điểu trẻ lâu vậy, tôi cũng nóiđùa rằng: “Ông cứ có bồ đi”.

- Ở tuổi 85, ông tiếp tục công việc  sáng tác thế nào khi người ta vẫn có câu: “Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ”?

- Tất nhiên là tôi vẫn sáng tác. Năm 2008, mặc dù không có ý định dự thi, nhưng một ca khúc  mới có tên gọi Tình yêu của mẹ của tôi đã được giải nhất trong cuộc thi sáng tác ở Hà Tĩnh.

Ca khúc này được tôi phổ nhạc từ bài thơ Tình yêu của mẹcủa nhà thơ Hồng Ánh sau khi đi thăm quan Hà Tĩnh và nơi an nghỉ của 10cô gái  Đồng Lộc. Đứng trước ngôi mộ của 10 cô gái, tôi đã thực sự xúcđộng và viết ca khúc  này ngay sau đó. Giải thưởng nhận được từ cuộc thinày tôi đã gửi lại để thắp nhang cho 10 cô gái  bất tử này.

Nếu còn sức khỏe, tôi vẫn viết bình thường dù ở tuổinào. Các sáng tác của tôi lúc này vẫn giữ được màu sắc của âm nhạc  PhanHuỳnh Điểu trước đó.

Gần đây, tôi cũng vừa phổ xong một bài thơ của Chính Hữu có tựa đề Gió. Ca khúc  khắc họa một tình yêu  sâu lắng nhưng rất nhẹ nhàng, vốn là điểm đặc trưng trong các sáng tác của tôi.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Phan Huỳnh Điểu: ‘Chỉ tình yêu ở lại’ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Phan Huỳnh Điểu: ‘Chỉ tình yêu ở lại’ bạn tại đây.