Từ sau sự sụp đổ của những định chế tài chính  khổng lồ, điển hình là Lehman Brothers vào tháng 9  năm ngoái, những quan điểm  lâu nay được coi là chuẩn mực  về sức mạnh của nguyên tắc thị trường, cũng như vai trò của chính phủ  trong đời sống kinh tế  đã bị lung lay và nhiều người không khỏi hoài nghi. Vụ việc đáng chú ý nhất là khi cựu chủ tịch  FED Alan Greenspan, biểu tượng của đường lối thị trường  tự do, phải ra điều trần trước Quốc hội Mỹ về những chính sách của ngân hàng  trung ương trong gần 2 thập kỷ ông tại nhiệm.

Đến lúc đó, người ta mới nhớ ra rằng, hàng năm trời trước khi cuộc khủng hoảng xảy ra, đã có những nhà kinh tế, doanh nhân và nhà báo  cảnh báo về viễn cảnh này. Trong số đó, có nhà kinh tế  - nhà báo  Paul Krugman, người công khai chỉ trích đường lối kinh tế  của chính quyền  cựu Tổng thống  Bush; Mark  Zandi - người đưa ra những nghiên cứu  gây tranh cãi. Cùng với đó là Nouriel Roubini, người từng bị chế nhạo là "Dr Doom" (Tiến sĩ Tận thế) bởi những dự báo  bi quan về kinh tế  thế giới. Nhưng cuối cùng, những nhận định của ông được thực tế chứng minh là chính xác.

Song không ai trong số này thực sự tạo ra sự tranh cãi  quyết liệt như Simon Johnson, một nhà kinh tế  gốc Anh chuyên nghiên cứu  về các nền kinh tế  mới nổi. Ông cho rằng, Mỹ không phải là một siêu cường kinh tế, mà là một "nền cộng hòa  chuối" (banana republic) - một đất nước  bị thống trị bởi khái niệm đặc quyền đặc lợi. Sự châm biếm của Johnson ở chỗ, khái niệm này xuất phát từ chính người Mỹ, thường được dùng để nói đến các nước tại Trung Mỹ và châu Phi, với nguồn thu từ xuất khẩu  chuối, như as El Salvador, Grenada, Nicaragua, Honduras, Guatemala...

"Với tình trạng khủng hoảng sâu sắc và ngoài dự đoán hiện nay, kinh tế  Mỹ và cuộc khủng hoảng tài chính  đang khiến người ta liên tưởng tới những gì đã xảy ra và chỉ xảy ra tại các nền kinh tế  mới nổi", Johnson đã đánh giá  như vậy trong một bài viết mới đây trên tờ The Atlantic.

Johnson kể lại thời làm việc  cho Quỹ Tiền tệ quốc tế  (IMF), ông thường phê duyệt các báo cáo về quá trình tự do hóa kinh tế  tại các nước đang phát triển. Nhưng sau sự kiện Lehman Brothers phá sản và Chính phủ  Mỹ phải tiếp quản AIG vào tháng 9/2008, ông chợt nhận ra rằng, mình không hoàn toàn ủng hộ  quan điểm  tự do hóa thị trường. Những quan điểm  của Johnson không chỉ gây tranh cãi, mà bức tranh u ám về kinh tế  Mỹ của ông còn chỉ ra rằng, ngành kinh tế  học cũng đang rơi vào khủng hoảng.

Martin Wolf, từng là chuyên gia  kinh tế  của Ngân hàng  Thế giới  (WB), và nay là chủ mục bình luận  kinh tế  của Financial Times, cũng cho rằng, các chuyên gia  kinh tế  đang bối rối trước cuộc khủng hoảng. "Nhìn bề ngoài, thì có vẻ như ai cũng thấy chuyện gì đang xảy ra. Nhưng thực tế, muốn biết chuyện gì đang diễn ra hiện nay, cũng giống như một người sống vào năm 1932 tự hỏi "Đại Khủng hoảng là gì?". Câu trả lời, thì đến giờ chúng ta mới biết, là Đại Khủng hoảng 1929-1930 thay đổi tất cả, nó đưa chúng ta đến một thời kỳ hoàn toàn mới", ông nói.

Trong 25 năm qua, các chính sách quản lý đã dần được dỡ bỏ và chiều theo lợi ích của các ngân hàng, dẫn đến tình trạng ngành tài chính  phình quá lớn. Chính những rủi ro từ việc phát triển thiếu kiểm so

Bạn có ý kiến gì về bài viết Chuyên gia kinh tế bối rối trước cuộc khủng hoảng này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Chuyên gia kinh tế bối rối trước cuộc khủng hoảng bạn tại đây.