Thị trường ngoại tệ lại căng thẳng - Bản có dấu.
Thi truong ngoai te lai cang thang - Bản không dấu.

Phó Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, nhu cầu mua ngoại tệ  vượt khả năng có ngoại tệ  để bán của các ngân hàng  thương mại  (NHTM). Chỉ sau gần một tháng NHNN mở rộng biên độ giao dịch  từ + 3% lên + 5%, các NHTM đã phải niêm yết tỷ giá mua vào lẫn bán ra ở mức tỷ giá trần.

Găm giữ USD

Theo ông Bình, trên tính toán vĩ mô, một số cân đối lớn của cán cân thanh toán thì tình hình cung cầu USD  đã cải thiện hơn rất nhiều so với quý I/2008. Cụ thể, quý I/2009 kim ngạch xuất khẩu  đạt 14,14 tỷ USSD, nhập khẩu  11,81 tỷ USD. Do vậy, cán cân thương mại  thặng dư 2,32 tỷ USD  trong khi cùng kỳ năm 2008  con số thâm hụt lên tới 6,95 tỷ USD. Cán cân vãng lai quý I/2009 thặng dư ở mức 2,6 tỷ USD, ngược hẳn với mức thâm hụt 6,1 tỷ USD  của cùng kỳ năm 2008.

Ngoại tệ vào ngân hàng  nhưng để gửi, không bán hẳn ngọai tệ cho ngân hàng. (Ảnh: VNN)

 

Tuy nhiên, qua phân tích, NHNN cho rằng, sự biến động và căng thẳng trên thị trường  ngoại hối có những nguyên nhân  trước hết là yếu tố tâm lý. Do doanh nghiệp  và người dân  đều nhận thức sâu sắc rằng năm 2009  nền kinh tế  nước ta vẫn tiếp tục phải đương đầu với những khó khăn, thách thức của cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính  toàn cầu. Vì thế, nguồn cung ngoại tệ  cho nền kinh tế  đều giảm sút và thậm chí một số lĩnh vực còn giảm sút rất mạnh. Từ  đó, đã tạo ra tâm lý lo ngại sự mất giá mạnh của VND dẫn đến hiện tượng găm giữ ngoại tệ. Bên cạnh đó là, hoạt động  đầu cơ, các tin đồn thất thiệt cũng tác động đến tâm lý người dân.

Đã có tình trạng, cácdoanh nghiệp xuất khẩu  hay các doanh nghiệp  có nguồn thu bằng ngoại tệthì găm giữ trên tài khoản hoặc chỉ bán nhỏ giọt cho ngân hàng. Cácdoanh nghiệp nhập khẩu  thì vội vã bằng mọi cách và bằng mọi giá đi muangoại tệ. Một bộ phận người dân  cũng chuyển từ tiền gửi nội tệ sangtiền gửi ngoại tệ. Cụ thể, dư tiền gửi ngoại tệ  của các tổ chức kinh tếtăng liên tục trong suốt 4 tháng đầu năm 2009. Tiền gửi ngoại tệ  của cảnền kinh tế  tăng 3,35%.

Một hiện tượng rất phổbiến hiện nay là nhiều doanh nghiệp  và người dân  có nguồn thu ngoại tệ,thay vì trước đây để phục vụ cho sản xuất kinh doanh  trong nước củamình họ bán ngoại tệ  cho hệ thống  NHTM lấy VND, thì nay dùng ngoại tệđể thế chấp vay VND. Theo tính toán gửi ngoại tệ  tại ngân hàng  để lấylãi suất 2% đến 3%, vay VND sau hỗ trợ phải trả từ 5% đến 6%, như vậythực tế phải trả lãi vốn vay ngân hàng  ở mức 2% - 3%. Do vậy, theo tínhtoán của họ đi vay ngân hàng  không những không phải trả lãi mà còn đượchưởng lãi.

Bên cạnh đó, một yếu tốphải nói đến là thực hiện các gói kích cầu, trong đó có nhóm giải pháphỗ trợ 4% lãi suất vay vốn ngân hàng  bằng VND cho cả ngắn hạn, trunghạn và dài hạn. Tuy nhiên, khi tiến hành hỗ trợ lãi suất khiến lãi suấtcho vay VND giảm xuống 5% - 6% và thấp hơn. Mặt bằng lãi suất này cũngngang bằng mặt bằng lãi suất cho vay ngoại tệ  hiện hành của hệ thốngNHTM. Điều này vô hình chung đã khuyến khích các doanh nghiệp  nhập khẩuhàng hóa và dịch vụ  tiến hành vay vốn bằng VND để mua ngoại tệ  của cácNHTM thay vì vay vốn bằng ngoại tệ.  

 

Ông Bình cho biết, quakhảo sát, nhiều doanh nghiệp  đang có số dư vay vốn ngân hàng  bằng ngoạitệ cũng tìm mọi cách vay VND mua ngoại tệ  để trả nợ trước hạn vốn vayngoại tệ cho ngân hàng. Theo số liệu thống kê  4 tháng đầu năm 2009,tăng trưởng tín dụng nói chung của cả nền kinh tế  là 11,6%, trong khiđó tăng trưởng tín dụng bằng ngoại tệ  lại giảm 2,5%. Thực tế này đã làmtăng đột biến nhu cầu mua ngoại tệ  trong nền kinh tế. Tiền gửi ngoại tệtrong hệ thống  ngân hàng  vẫn tiếp tục tăng lên, trong khi tín dụng bằngngoại tệ lại giảm, dẫn đến tình trạng hệ thống  ngân hàng  “thừa” ngoạitệ để cho vay nhưng lại thiếu ngoại tệ  để bán cho doanh nghiệp.

Hỗ trợ lãi suất khi vay vốn ngoại tệ

Tình trạng căng thẳngcủa thị trường  ngoại tệ, buộc các ngân hàng  phải hạ lãi suất USD  vàhiện chỉ ở mức 2 đến 3%. Do không cho vay ra được nên nếu các ngân hànghuy động càng nhiều USD  thì sẽ càng lỗ. Vì theo thông lệ, các ngân hàngphải gửi số ngoại tệ  này ở nước ngoài  với mức lãi suất thấp hơn rấtnhiều so với mức 2 đến 3% và rủi ro cao trong tình hình khủng hoảnghiện nay. NHTM cũng gửi tại NHNN nhưng lãi suất chỉ ở mức 0,1%.

Có thể hỗ trợ lãi suất cả vốn vay ngoại tệ. (Ảnh: VNN)

 

 

Chính vì thế, các ngânhàng phải cùng nhau đưa mặt bằng lãi suất huy động USD  xuống thấp hơnnữa và có thể ở mức 1 - 2% là tối đa. Khi đó mới có điều kiện để đưamặt bằng lãi suất cho vay USD  xuống mức thấp hơn. Theo ông Bình, điềunày sẽ tạo chênh lệch lãi suất giữa vay vốn USD  và VND ở mức từ 2% đến3% để khuyến khích các doanh nghiệp  vay vốn USD  thay vì chỉ đi mua USD.Các ngân hàng  thương mại  đang rất muốn điều này nhưng còn nhìn nhau.NHNN đã đang và sẽ tiếp tục chỉ đạo các NHTM  đồng thuận và triển khaitheo hướng này.

Theo ông Bình, do tiếnhành hỗ trợ 4% lãi suất vay vốn bằng VND cũng đã tạo ra sự mất cân đốigiữa mặt bằng lãi suất VND và USD. Điều khiến các doanh nghiệp  có nguồnthu ngoại tệ  găm giữ lại ngoại tệ  và đi vay VND để phục vụ sản xuấtkinh doanh của mình. Vì thế, NHNN đang có phương án để các tổ chức tíndụng áp dụng mức lãi suất tiền gửi thích hợp đối với các tổ chức kinhtế có nguồn thu ngoại tệ  để khắc phục  tình trạng trên.

Đặc biệt, ông Bình chobiết, trước thực tế trên đây, đã có ý kiến cho rằng khi đã tiến hành hỗtrợ 4% lãi suất vay ngân hàng  thì nên áp dụng với cả vay vốn ngoại tệ.Xét về tính hợp lý và logic, NHNN cho rằng cách đặt vấn đề như vậy làđúng đắn. Hiện NHNN nghiên cứu  để đánh giá  toàn diện và tính khả thicủa phương án này.

Bên cạnh đó, NHNN đangtiến hành hoán đổi ngoại tệ  trên quy mô lớn với các NHTM vừa nhằm giảiquyết bài toán “thừa” ngoại tệ  để cho vay của các NHTM, đồng thời NHNNtrước mắt có thêm nguồn ngoại tệ  để can thiệp mạnh mẽ hơn, tạo thanhkhoản và kích hoạt trở lại hoạt động  bình thường của thị trường  ngoạihối.  

Không kết hối

Trước hiện tượng găm giữngoại tệ, đã có đề nghị phải tiến hành biện pháp kết hối (ngoại tệ khivề đến tài khoản lập tức phải chuyển đổi sang nội tệ), Phó Thống đốcNguyễn Văn Bình cho rằng: Về mặt pháp lý, pháp luật  về quản lý ngoạihối  và các cam kết quốc tế  đều cho phép các bên tham gia được tiếnhành biện pháp này.

Việt Nam đã bỏ kết hốihoàn toàn từ năm 2003 nhưng trên thế giới  vẫn còn các nước duy trì kếthối. Phải đánh giá  rằng việc bãi bỏ hoàn toàn chế độ kết hối là mộtthành quả, một bước tiến nhằm xây dựng  một nền kinh tế  thị trường  địnhhướng XHCN.

Như vậy, dù bị ảnh hưởngmạnh của cuộc khủng hoảng kinh tế  tài chính  toàn cầu  nhưng những cânđối vĩ mô lớn của cán cân thanh toán năm nay của ta vẫn khả quan. Đó lànền tảng để không phải áp dụng biện pháp kết hối. Tuy nhiên, sẽ cónhững biện pháp  xử lý và chấn chỉnh kịp thời tình trạng một số tổ chứckinh tế lớn được tạo điều kiện thuận lợi trong kinh doanh...

 

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Thị trường ngoại tệ lại căng thẳng!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Thị trường ngoại tệ lại căng thẳng này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Thị trường ngoại tệ lại căng thẳng bạn tại đây.