Trong thương nhớ đồng quê - Bản có dấu.
Trong thuong nho dong que - Bản không dấu.

Người dân bán đất để xây nhà, mua xe. Ảnh: VNN

Có lẽ qua webcam, em không nhận ra được nụ cười  buồn, không thấy được những tiếc nuối đang hiện hình trên những ngón tay run run gõ trên bàn phím  của tôi. Có phải người dân  quê mình làm ăn khấm khá đâu em, mà những ngôi nhà cao tầng khang trang rộng rãi kia là do bán đất xây nên… Đất quê hương cứ ngày càng thu hẹp dần, như đứa trẻ suy dinh dưỡng tội nghiệp và đáng thương đang ngày càng còi cọc, teo tóp…

Quê tôi nằm ở giáp ranh với ngoại thành Hà Nội. Từ nơi tôi ở vào đến trung tâm  thành phố  chỉ mất chừng hơn hai chục cây số. Thế nên, cái nhịp sống ồn ào, cái không khí của quá trình đô thị hoá nóng bỏng  kia cũng dễ dàng vượt gần ba chục kilômét đường bộ ấy mà tràn về, ngấm dần vào trong những khát khao đổi đời của người dân  quê…

Trước những lời "tư vấn" của "cò" đất, của những người biết đầu cơ tích trữ để kiếm lời từ bất động sản, người dân  quê tôi chỉ thấy một con đường  duy nhất để có được một mái nhà như mơ ước… ấy là bán đất. Và từ đó, những ngôi nhà cao tầng vôi ve rực rỡ và bắt mắt lũ lượt mọc lên…

- Liệu mẹ có định bán đất xây nhà không? – Tôi đã hỏi đùa mẹ tôi một câu như thế. Mẹ cười: "Lo cho hai đứa ăn học, sau này anh em  tụi bay kiếm được tiền thì tự về mà xây, việc gì mẹ phải bán đất cho người nào!".
Giá như mà ai cũng có được những suy nghĩ như mẹ tôi nhỉ?

Tôi thèm biết bao được trông thấy lại những khu vườn cây trái mướt mát màu xanh, nồng nàn hương thơm trong mùa quả chín; thèm được nghe tiếng dế đêm ri rỉ hát ru vầng trăng in trong vũng nước con con đọng lại trong vườn sương ướt…

Tôi thèm được đặt gót chân trần tiếp xúc với mặt đất mẹ mát lành thịt da (trên những ngõ quê) – khi chưa bị đổ bê tông hay lát lên một lượt gạch hồng lầm lì ngăn cách… Từ nơi ấy, mỗi người đã chập chững những bước đi đầu tiên ra với thế giới  bên ngoài khỏi chật hẹp ngôi nhà (và cũng là nơi trơn trượt trời mưa ta đã vấp ngã, đất mẹ hiền từ lại thầm thì lời nâng đỡ giúp ta lên).

Rồi những cánh cò bay về nghiêng chao trong ráng chiều rực rỡ trên những cánh đồng nồng nàn mùi hương của lúa; hay thèm nghe những tiếng ếch đồng rì rầm vang vọng sau mỗi đêm mưa…

 

Tôi thèm những cánh cò bay về nghiêng chao trong ráng chiều rực rỡ trên những cánh đồng nồng nàn mùi hương của lúa... Ảnh: Blog.360.yahoo.com

Thèm lắm, nhớ lắm… Nhớ đến run người!

Có lẽ cánh cò xưa bayvề, hụt hẫng bên những bức tường nồng nặc vôi vữa nên vội bỏ đi. Có lẽdưới cơn mưa, những khu vườn đang thổn thức, và giọt mưa rơi run rẩynói lời mơ và nhớ về một màu xanh cây trái… Có lẽ đám trâu hiền lànhkia đang ngơ ngác trong chiều mà hoài tưởng về những gốc rạ - với hươngmùa màng thơm ấm những buổi chiều quê xưa…

"Những cánh đồng lặng lẽ ra đi…
Mang theo một mảnh hồn quê biêng biếc!"

Tôinhớ ngày em tôi đi học xa, cha tôi đã gói lại một nắm đất và nhét sâuvào tận trong đáy balô của em. Trên sân ga, mẹ tôi nghẹn ngào:

- Vào đó gắnggiữ gìn sức khoẻ, học tập cho tốt, và đừng quên nắm đất quê hương – connhé! Có nó sẽ như có gia đình, bè bạn, xóm làng ở bên con…

Tôitò mò không biết  nắm đất ấy (chắc là đã khô) giờ như thế nào? Liệu tìnhcảm của con người  cũng sẽ khô héo theo một cách dễ dàng như thế quathời gian; và liệu em tôi có thờ ơ với nắm đất nhỏ (nhưng mang trong đóngàn năm lịch sử, thấm nồng giọt mồ hôi của bao thế hệ cha ông đã điqua) như nhiều người dân  quê tôi trong vòng xoáy của thời đại hay không?

Nhất định tôi sẽ gửi email hỏi và nhắc nhở cho em về điều đó.

Đê làng

Ngàynhỏ, gia đình  tôi có người họ hàng là Việt kiều ở Pháp về thăm. Tôinhớ, người bà con ấy của mình đã nói rất nhiều về nỗi nhớ quê hương,rằng đọng lại sâu sắc và ám ảnh trong lòng người xa xứ, xa quê là bahình ảnh: Khói lam, rơm vàng và đê làng. Ngày ấy tôi chưa hiểu nỗi nhớlà gì nên cũng không lý giải được có gì ám ảnh và ấn tượng trong nhữnghình ảnh bình dị ấy… Rồi sau này lớn lên, phải đi học xa, tôi mới biếtthế nào là nỗi nhớ, mới hiểu được ý nghĩa của khói lam, rơm vàng và đêlàng trong lòng người đi xa… Ám ảnh trong tôi là hình ảnh  con đê làngtuổi nhỏ của những làng quê Đồng bằng Bắc Bộ…

Dẫu có đi xa đến đâu thì cả đời cũng không đi hết được con đê làng bình yên mà ngàn năm vẫn luôn thao thức…Ảnh: Photobucket.com

Điểmnổi bật và dễ nhận thấy nhất ở người đàn ông  lực lưỡng, từng trải vànhẫn nại này - ấy là sự khát khao mãnh liệt được trẻ mãi với thời gian(khi luôn khoác trên mình một tấm áo xanh duy nhất – áo xanh của cỏ).Và thực tế điều đó đã trở thành sự thực khi mà cả bốn mùa cỏ đều khôngphai nhạt sắc xanh. Không gì có thể ngăn được sức sống bền bỉ, dẻo daicủa cỏ, nhất là sau những trận mưa đêm. Chúng cứ vươn lên, sinh sôi,bám víu, lan  tràn phủ kín thân đê; bốn mùa ngân nga  bài ca miên viễn vềsự trẻ trung và tươi mới…

Khátkhao ấy của con đê làng cũng là chính đáng khi mà ngày đêm luôn đặtmình trong tư thế sẵn sàng ưỡn tấm ngực vạm vỡ ra để che chở bình yêncho xóm làng trong mùa mưa lũ (thế nên mới cần một sự dẻo dai bền bỉ,một sự trẻ trung sung mãn như cỏ) - khi mà đời đời kiếp kiếp, Thuỷ Tinhkhông bao giờ nguôi ngoai hận thù… Nước cứ dâng. Sông Hồng ngầu đục phùsa, cuồn cuộn những con sóng sục sôi, liếm ngoạm vào những thân đê mộtcách ngọt ngào mà đau buốt…

Trong lịch sử, cũng có một thời gianThuỷ Tinh chiếm được thế trận. Ấy là từ năm 1871 cho đến 1889, nhữngđoạn đê xung yếu của huyện Văn Giang (tỉnh Hưng Yên) liên tục bị vỡ,ròng rã trong 18 năm liền khiến hàng ngàn người phải ly tán, có xã bịnước cuốn trôi hết nhà cửa. (Sách "Đại Việt sử ký toàn thư" - Bản kỷtục biên - còn ghi: "Dân phần nhiều phải sống bằng rau cỏ, đến nỗi phảiăn cả chuột, rắn. Người chết đói ngổn ngang, người sống sót không cònmột phần mười. Làng nào có tiếng là trù phú cũng chỉ còn lại 5-3 hộ màthôi"). Thế nên mới có câu ca:

"Hưng Yên mà sống chẳng yên,
Vì chưng 18 năm liền vỡ đê".

Nhưngtrước tinh thần quật cường và sức mạnh đoàn kết to lớn của nhân dân(trong chống ngoại xâm cũng như thiên tai), tất cả lại trở về với vịtrí ban đầu; Thuỷ tinh vẫn luôn là kẻ bại trận (như hiển nhiên sẽ lànhư thế; như sự thật đã xảy ra trong truyền thuyết mà không thể đổithay).

Nhà tôi nằm ngay sát dưới chân đê và có một quán nước nhonhỏ ở phía trên đê, làm nơi dừng chân cho những người dân  làm đồng, haynhững khách qua đường (khi đôi bàn chân mỏi) muốn dừng lại thưởng thứcmột ngụm nước vối, hay một bát nước chè xanh dân dã mà thắm đượm tìnhquê.

Năm tháng qua đi… con đê làng luôn thao thức chẳng quản mưanắng ngày đêm; thức cùng những chuyện vui buồn của xóm làng sau mỗi luỹtre xanh. Những lối đi đất mòn nhẵn thín, những vạt cỏ bâng khuângvương thương bước chân lặng lẽ của bao kiếp người, bao thế hệ chồngchéo lên nhau… Có bước chân ra đi ngập ngừng luyến lưu, lại có nhữngbước chân trở về xúc động bồi hồi đến khôn tả…

Từ trong lặnglẽ, con đê làng bỗng thàng một chứng nhân, lắng sâu trong mình nhữngtầng tầng ký ức; để mỗi người dân  quê khi bình thản trở về với đất lạiđược gặp lại mình qua những năm tháng buồn vui…

Tuổi thơ tôi gắn bó với con đê làng bình yên.

Có những chiềubuồn dậy lên trong lòng những bâng khuâng, nhớ nhung khôn xiết, tôi lạiđạp xe ra ngoại thành mà đứng lặng dõi nhìn về nơi ấy xa xa… Một dảicong mờ thân thương uốn lượn trong sương chiều bảng lảng. Và tôi biết,dẫu mình có đi xa đến đâu đi chăng nữa thì cả đời cũng không đi hếtđược con đê làng bình yên mà ngàn năm vẫn luôn thao thức…

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Trong thương nhớ đồng quê!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Trong thương nhớ đồng quê này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Trong thương nhớ đồng quê bạn tại đây.