Lần lượt các loài đặc hữu, quý hiếm của Côn Đảo được quay cận cảnh ngay tại môi trường  hoàn toàn hoang dã của chúng như: chim nhạn lưng xám, bồ câu nicoba, gầm ghì trắng, sóc, dơi... Loạt phim  “thế giới động vật” do người VN tự quay thiên nhiên  VN liên tục được phát sóng (vào thứ hai, thứ tư, thứ sáu  hằng tuần) đã khiến nhiều khán giả  phải ngạc nhiên, vì phim  ta đã đạt trình độ “như Discovery  của Tây”!

Từ rùa xanh Côn Đảo, voọc Cát Bà, chim, bướm tung tăng giữa thiên nhiên  nhiệt đới, cá - tôm - san hô rực rỡ sắc màu dưới đáy đại dương Trung và Nam bộ đều được lên “phim ta” với các góc quay khá chuyên nghiệp. Người làm chương trình  đã kỳ khu ghi hình được hầu hết hoạt động  sống của “đối tượng” ở các thời điểm khác nhau.

Làm “thế giới động vật VN” vì... tự ái nghề nghiệp!

Hiện nhóm sáu người của phòng phim  tài liệu  khoa học  đang xúc tiến lên đường bấm máy loạt phim  dài tập về công viên  tự nhiên  VN, với các hiện tượng kỳ thú như: các thành tạo núi lửa kỳ vĩ, miệng núi lửa đã tắt, hệ thống  hóa thạch, cổ sinh vật, các dòng sông ngầm dài nhất thế giới  ở nước ta. Khi được hỏi những ý tưởng đầu tiên cho việc làm  phim  khoa học  về thế giới  động vật, văn hóa, lịch sử, tộc người... ở VN, trưởng phòng  - đạo diễn  Nguyễn Hoàng Lâm bỗng trở nên tư lự, anh kể:

“Đã từ lâu lãnh đạo ban khoa giáo (VTV2) nói riêng và Đài truyền hình  VN nói chung có suy nghĩ: mình quanh năm chiếu phim  Discovery  của Tây, thế giới  động vật của họ quay kỹ, đẹp, giỏi giang đến mức cả thế giới  phải nghiêng mình kính nể. Thiên nhiên  VN cũng tươi đẹp thế sao không ai làm nổi “trò trống” gì? Một lần, tôi ngồi cạnh sếp: sếp hỏi chú làm được không? Tôi chưa làm phim  đó bao giờ nhưng bị đánh vào lòng tự ái nghề nghiệp nên mới mạnh dạn: em cũng làm được. Thế là mày mò, tìm tòi, rà soát thông tin, vớ được đề tài rùa xanh ở Côn Đảo, tôi và một sinh viên  thực tập hăng hái lên đường. Không có cả người quay phim  nào đi cùng, thôi thì đạo diễn  kiêm quay phim  luôn”.

Đến Côn Đảo theo dấu rùa xanh hơn chục ngày, cũng quay được nhiều cảnh “độc”, rùa bò từng đàn dài, rùa làm tổ trong cát, rùa đẻ trứng và nở ra rùa con rất sinh động. Nhưng rùa xanh đẹp nhất, “sôi nổi” nhất là khi nó hoạt động  dưới nước biển với những rạn san hô rực rỡ sắc màu và muôn loài của đại dương bao la. Phải quay phim  dưới nước! Thời điểm đó (cách đây 5 năm), trong lịch sử  ra đời và phát triển của Đài truyền hình  VN chưa bao giờ có một máy quay  phim  dưới nước.

Bản thân Hoàng Lâm cũng chỉ biết bơi ở... hồ bơi thủ đô  chứ chưa lặn biển bao giờ, lặn biển vác theo máy quay  phim  lại càng không. “Tôi bèn bỏ cả tháng trời học lặn, lấy bằng lặn đẳng cấp quốc tế, rồi nghĩ ra đủ cách xoay xở, hoàn thành bộ phim  thế giới  động vật VN đầu tiên! Mãi sau này phòng phim  tài liệu  khoa học  mới thành lập và được trang bị máy quay  dưới nước trị giá 250 triệu đồng”, ông đạo diễn  của loạt phim  khám phá nổi tiếng vẫn hồi hộp y như cái ngày 30 tuổi lần đầu lặn biển.

Thú vị là nhận bằng lặn 39m “hoành tráng” dưới đáy đại dương, đạo diễn  Hoàng Lâm say mê lặn luôn, anh “tiện tay” làm một loạt phim  về Côn Đảo và các loại chuyện của biển, đó là: Những loài bay ở Côn Đảo, Rùa xanh, Nhạn biển, Nhật ký bảo tồn biển VN, Sinh vật biển Nha Trang, Sắc màu đại dương, San hô...

Xuất sắc đến mức bị nghi ngờ “đạo phim  Tây”

Với những nỗ lực đó, sáu “chú (cô) lính chì dũng cảm”đã “tay không bắt giặc” giỏi đến mức trong mùa giải  Cánh diều vàng2007, trước lúc ẵm trọn ba giải thưởng quan trọng  nhất của thể loạiphim khoa học, ban giám khảo đã phải gọi điện về các địa phương đượcquay trong phim  để kiểm tra xem liệu có phải nhóm đã “ăn cắp” phimDiscovery của Tây làm thành phim  của mình không mà hình ảnh  “đẹp kinhkhủng” thế.

Phim Chuyện loài rắn quay con rắn quá đẹp, ở các chutrình hoạt động, vòng đời quá chi tiết, sinh động, góc máy tương đốihoàn hảo, trong khi nó là loài rắn... cực độc, còn đạo diễn  lại là mộtngười nữ. Tương tự, phim  về voọc Cát Bà cả thế giới  chỉ còn 60 cá thểvoọc này, thế mà các thước phim  quay chi tiết, sát sàn sạt cả đàn voọcở các thời điểm khác nhau, vị trí khác nhau giữa điệp trùng rừng hoang,cứ như gắn camera  vào chân voọc vậy! Nếu không phải “copy” của Tây,không lẽ các quay phim  ở VN đã làm được việc như Tây đó? Có người cẩnthận gọi cả về cơ sở để thẩm tra.

Một lãnh đạo vườn quốc gia  khi nghe ai đó chất vấn vềnhững cách quay động vật ở vườn mình hồi nọ, chỉ biết ú ớ trả lời: “Cácanh ấy có về quay phim  ở chỗ chúng tôi. Biết vậy thôi chứ lúc về hậu kỳcác anh ấy có ghép hình của Tây vào phim  của mình không làm sao chúngtôi dám chắc”. Nỗi nghi ngờ lại càng lớn dậy. May quá, anh chị em làmphim vẫn giữ được cả đống băng gốc, quay đủ thứ hành trình, đủ thứ“rườm rà” về công việc  của mình, nỗi oan Thị Kính mới được tỏ tường!Trao đổi với báo chí, đạo diễn  Trần Văn Thủy - thành viên  ban giám khảo- với tư cách đồng nghiệp đã tỏ ra hết sức ngạc nhiên, trân trọng vàthú vị vì sự trưởng thành đến mức bị nghi ngờ này của nhóm.

130 tập phim  đã ra đời, nhận được nhiều lời động viêncủa khán giả, đồng nghiệp và lãnh đạo, đạo diễn  Nguyễn Hoàng Lâm đã cónhiều chiêm nghiệm. Anh nói: “Được khen làm phim  “như Tây” thì vui màcũng... chưa vui. Bởi nếu quay ở Côn Đảo mà người xem  bảo giống nhưđang xem thiên nhiên  hoang dã ở Hawaii (Hoa Kỳ), tức là họ khen ta songcũng là chê ta. Vì nếu thích xem Hawaii thì chẳng thà họ xem phim  Tâycho xong. Làm phim  về thiên nhiên, con người, văn hóa VN, chúng tôiphải lồng ghép ý tứ trong các thước phim  để làm sao người xem  thấy đượcbóng dáng suy nghĩ, hành động  của họ trong đó, thấy được hình ảnh  đấtnước VN mình trong đó. Mục đích giúp họ thêm yêu thiên nhiên, nâng caonhận thức bảo tồn thiên nhiên, văn hóa, tộc người. Đó cũng là giá trịrất riêng, giá trị  không thể thay thế được của dòng phim  này”.

Bằng thủ thuật nào mà nhóm sáu người kia đã làm nên được “kỳ tích”?

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Lâm khi thực hiện một bộ phim  khoa học  về các loài vật dưới đáy đại dương khu vực  Côn Đảo - Ảnh tư liệu

Phòng phim  tài liệu  khoa học  ban khoa giáo Đài truyềnhình VN được thành lập tháng 5-2005, nhân sự hiện tại của phòng gồm sáuđạo diễn (4 nam, 2 nữ), đều ở lứa tuổi 30. Từ ngày thành lập tới thờiđiểm năm 2009, phòng đã đoạt những giải thưởng chính: huy chương  vàng(HCV) Liên hoan  Truyền hình  toàn quốc  (LHTHTQ) 2005 với phim  Nhật kýkhám phá đại dương, HCV LHTHTQ 2006 với phim  24 giờ ở Côn Đảo, HCVLHTHTQ 2007 và giải Cánh diều vàng  2007 phim  khoa học  với phim  Khu hệbướm Việt Nam, Cánh diều vàng  2007 cho đạo diễn  xuất sắc  nhất thể loạiphim khoa học, Cánh diều bạc 2007 cho phim  khoa học, HCV LHTHTQ 2008cho phim  Chuyện loài rắn, bằng khen cho phim  Truy tìm dấu vết tội phạm,giải khuyến khích Cánh diều cho phim  Tiếng gọi voọc Cát Bà.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Dòng phim “Discovery Việt Nam”: Câu chuyện của người mở đường này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Dòng phim “Discovery Việt Nam”: Câu chuyện của người mở đường bạn tại đây.