Hiện giá sữa ở Việt Nam  cao gấp đôi Malaysia và gấp 1,5 lần so với Thái Lan. Đó là thông tin  từ hội thảo về chất lượng  sữa do hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam  tổ chức tại Hà Nội vừa qua. Hội đang đề nghị đưa sản phẩm  sữa vào danh mục các mặt hàng được Nhà nước  bình ổn giá, kiểm soát giá.

Giá thế giới  giảm, giá trong nước tăng

Sự bất hợp lý trong tiêu dùng sữa của thị trường  Việt Nam  thể hiện ở chỗ người tiêu dùng phải trả số tiền lớn hơn để mua sữa trong khi thu nhập bình quân  đầu người ở Việt Nam  lại thấp so với thế giới. Theo ông Hồ Tất Thắng, phó chủ tịch  hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, từ năm 2007  đến nay, giá sữa ở trong nước liên tục tăng, trong khi thuế và giá sữa thế giới  lại giảm. Ghi nhận từ thị trường, vào lúc cao điểm giá sữa nguyên liệu  lên đến trên 5.000USD/tấn (từ giữa đến cuối qúi 3.2008), người tiêu dùng đã phải chịu mua sữa giá cao gọi là để chia sẻ  khó khăn (về đầu vào) với doanh nghiệp.

Khi giá sữa nguyên liệu  giảm từ các tháng cuối 2008 đến nay, các nhãn sữa trên thị trường  cũng không giảm giá, mà lại tiếp tục tăng! Hiện nay, giá sữa trên thị trường  thế giới  ở đã giảm hơn 40% so với cao điểm. Một thuận lợi khác cho sữa nhập khẩu, là chính phủ  đã giảm thuế từ 30% xuống còn 7%. Nhưng giá bán sữa cứ tăng!

Ngay cả sữa tươi dùng nguyên liệu  trong nước, người tiêu dùng cũng gánh chịu giá cao. Như 1 lít sữa tươi 100% nguyên chất (làm từ sữa bò của nông dân), giá bán lẻ của các công ty  sữa có thể lên đến 23.400-23.610 đồng, gấp gần 4 lần so với giá mua của nông dân  chỉ khoảng 6.500- 7.000 đồng.

Giá một kg sữa đạt chuẩn về hạm lượng đạm, béo, đường và có bổ sung đầy đủ các khoáng chất, vitamin, DHA, Prebiotic… theo tiêu chuẩn của FAO/ WHO không quá 70.000đ. Nếu cộng thêm bao bì khoảng 7.000 - 8.000đ/lon thiếc, các khoản thuế và chi phí khác cho kinh doanh  thì bán trên 100.000đ/kg là các công ty  đã có lãi.

Theo mức giá trên thị trường  hiện nay mà một công ty  sản xuất sữa vừa mua hàng vào đầu tháng 3-2009, giá sữa nguyên liệu  đạt chuẩn nhập từ các nhà cung cấp  bán cho các tập đoàn toàn cầu  vào khoảng 55.000đ/kg (đã có thuế). Trong các chất bổ sung, mắc nhất là DHA khoảng 80USD/kg, calcium khoảng 7 USD/kg, vitamine tổng hợp (6- 10USD/kg)… Tính trên giá thành, mỗi kg sữa có bổ sung tối đa các thành phần theo công thức tốt nhất mà các hãng sữa nêu, thậm chí có bổ sung DHA đến 4-5 lần, thì giá cũng chỉ vào khoảng 70.000đ/kg (bổ sung DHA lên gấp 4 lần, giá chỉ có thể tăng thêm khoảng 4.000đ/kg sữa bột).

Thế nhưng hiện nay người tiêu dùng phải trả từ 143.000 - 165.000đ/kg cho sữa sản xuất trong nước và từ 305.000 - 425.000đ/kg cho sữa nhập khẩu  "cao cấp" để mua niềm tin  vào sự ảo tưởng bé sẽ khoẻ hơn, sẽ cao hơn, sẽ ít bệnh hơn…

Ông Phạm Ngọc Châu, phó tổng giám đốc  công ty  Hancofood, chi phí xăng dầu tăng làm đội chi phí một chuyến xe tải chở hàng chỉ khoảng 10%, tức mỗi thùng sữa 24 lon chỉ tăng thêm khoảng 2.000 đồng. Với mức lợi nhuận  bình quân là 30%, còn sữa “hiệu”, sữa “cao cấp” lên đến trên 60%, áp lực chi phí tăng giá xăng dầu, bao bì chỉ tác động rất nhỏ đối với nhà sản xuất  sữa.

Càng tiếp thị, sữa càng đắt

Có 3 phân khúc thị trường  sữa: giá trung bình, giá ở mức khá và giá cao cấp. Ba phân khúc này chia người tiêu dùng thành những nhóm tiêu thụ khác nhau, bao gồm: nhóm trung bình chuyên tiêu dùng các nhãn hiệu  như Dutch Lady thường, Nestlé, Dielac, Nuti…; nhóm khá: Friso, Abbott IQ, Enfa thường…; và nhóm thu nhập  cao: Friso Gold, Dumex Gold, GainPlus, Enfa Gold A++...

Sự khác biệt giữa dòng sữa trung bình với khá là sữacó tăng cường thêm một số thành phần bổ sung như DHA, ARA, Taurin,Cholin…Dòng sữa cao cấp thể hiện khác với dòng sữa dành cho thu nhậpkhá ở chữ Gold, ở các A++… với các thành phần bổ sung có nhiều chấthơn, hàm lượng các chất tăng cao hơn.

Về phương diện tiếp thị, ông Trần Hữu Đức, phụ tráchđối ngoại công ty  Nutifood nhìn nhận: sữa ngoại tạo được nét khác biệtcho sản phẩm  để làm PR, tiếp thị  mà các hãng sữa Việt Nam  chưa có kinhnghiệm. Chẳng hạn các nhãn hiệu  sữa ngoại thường tổ chức các quảng cáo,hội thảo khoa học  với sự có mặt của các bác sĩ, giáo sư, tiến sĩ ViệtNam và thế giới, tạo tâm lý tác động đến phụ huynh - người tiêu dùng.Và niềm tin  vào sự thông minh  của con em khi dùng sữa cao cấp đã thuyếtphục các bậc cha mẹ dốc túi chi tiêu, góp phần làm giá sữa tại ViệtNam... cao nhất thế giới.

"Làm giá" sữa từ nhận thức của người tiêu dùng

Sữa ở Việt Nam  có giá đắt không chỉ do Việt Nam  phảinhập nguyên liệu, và do biến động tỉ giá USD  làm tăng giá sữa, mànguyên nhân chính là thị trường  đang bị các nhãn sữa ngoại chiếm thịphần áp đảo. Số liệu từ các công ty  nghiên cứu  thị trường  ước tính, thịtrường sữa bột Việt Nam  năm 2008  có qui mô khoảng 8.000 tỉ đồng, nhưngtrong đó 7.000 tỉ thuộc về các nhãn hiệu  ngoại nhập và công ty  nướcngoài. Trong 20% thị phần ít ỏi còn lại, Vinamilk  chiếm 15%, các nhàsản xuất sữa khác của Việt Nam  chiếm 5%. Sữa đang nằm trong nhóm tiêudùng thiết yếu, lượng tiêu thụ trong giai đoạn sức mua giảm toàn thịtrường vẫn đạt tăng trưởng từ 8 - 12% (đo qua kênh siêu thị).

Các nhà kinh doanh  sữa ở Việt Nam  chưa hề có cuộc cạnhtranh kéo giá xuống để mang lại lợi ích cho người mua. Phân tích  kỹ vềcách kinh doanh  của các hãng sữa, có thể thấy hầu hết đều chạy theocuộc đua cạnh tranh về thương hiệu  bằng cách thêm chất này, chất kiavào sữa để lôi kéo người tiêu dùng chạy theo. Chẳng hạn như sữa D vừatung ra loại chứa 28 vitamin, sữa N tung ra loại 32 vitamin, và mới đâysữa X tung ra loại 54 vitamin. Tương tự, DHA của hãng M tăng gấp 4 lần,lập tức DHA trong sữa của D tăng đến 5 lần…

Ông Trần Bảo Minh, phó tổng giám đốc  công ty  Vinamilkphát biểu: "Chiến lược giá của sản phẩm  sữa hiện nay không theo côngthức giá bán = giá thành sản xuất + chi phí phân phối + chi phí kinhdoanh khác…, mà giá sữa được định theo từng nhóm đẳng cấp, các hãng sữađo nhận thức của người tiêu dùng về thương hiệu  để định ra giá bán. Xuhướng chung là sữa càng mắc, càng cao cấp thì càng dễ làm thương hiệuđể bán.”

Theo ông Trần Ngọc Dũng, chuyên viên nghiên cứu  thịtrường của công ty  nghiên cứu  thị trường  FTA, các phân tích  và nghiêncứu thói quen tiêu dùng tại Việt Nam  trong năm 2007- 2008 cho thấy: cácbà mẹ dù thuộc loại thu nhập  nào cũng đều có khuynh hướng chọn sữa đắttiền được quảng cáo  có bổ sung nhiều dưỡng chất bổ sung cho con, vì họtin sữa đắt tiền sẽ giúp con họ thông minh, khỏe mạnh.

Nghiên cứu của FTA chỉ ra rằng, tuy tất cả các nguyênliệu sữa của các nhãn hiệu  sữa dành cho trẻ em  đang bán ở Việt Nam  đềunhập khẩu từ các nguồn New Zealand, Úc, Hà Lan…với thành phần trong sữagần như nhau, chất lượng  thực sự giữa các nhãn hiệu  sữa - thông quathành phần được ghi trên bao bì - gần như tương đương, nhưng khoảngcách giá giữa sản phẩm  sữa "cao cấp" với sản phẩm  giá thấp cách xa nhaurất nhiều. Chính chất lượng  mà người tiêu dùng “cảm nhận” thông qua baobì, thương hiệu, quảng cáo  và giá cả đã góp phần tạo nên khoảng cáchlớn đó.

Giá sữa nguyên liệu  thế giới  ngày càng giảm

Đơn vị: đồng/kg, lấy giá sữa của châu Đại dương (tập đoàn Fonterra)

Bạn có ý kiến gì về bài viết Giá sữa ở Việt Nam đắt nhất thế giới, vì sao? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Giá sữa ở Việt Nam đắt nhất thế giới, vì sao? bạn tại đây.