Tu nho Quoc Minh (que Binh Thuan) da ap u uoc mo tro thanh thay giao. Thi lan dau dau ngay vao truong su pham, Minh hao huc khan goi vao TP.HCM. Nhung that bat ngo, cang hoc Minh cang thay chan voi cong viec  thuc hanh soan giao an, thuc tap dung lop... Minh lien tuc bo tiet. Minh thu that: “Toi rat so phai noi doi moi khi ba me goi dien hoi tham viec hoc, nhung neu bo do lai phu cong suc cua cha me gia”.

Khac voi Minh, Thu Ha (que Dac Lac) thich viet bao nhung vi thieu 0,5 diem nen danh phai theo nganh xa hoi  hoc nhung mu tit ve cong viec  tuong lai. Co le do hoc trai nganh yeu thich nen diem so binh quan cua Ha gan nhu “doi so”. Con Dinh Khoi (que An Giang) thuoc dien tuyen thang vao dai hoc. Me nganh ky thuat, nhung vi ba me, ban be  va ca thay co khuyen hoc kinh te  “ngon an” hon the la Khoi nga theo. Khoi vua cho biet: “Nha truong moi thong bao  cho gia dinh  chuyen hoc hanh sa sut khien toi khong dam ve que”.

“Choi dap” du kieu

Lo chon sai nganh nhung Ha da khong “hoc cho co”, hon the co con tu tim hieu ve nhung cong viec  ma minh co the lam sau khi tot nghiep. Cang hoc cang tim hieu, Ha cang thay nganh hoc “lo chon” lai... phu hop voi minh. Tot nghiep loai gioi, Ha duoc tuyen dung  vao lam cho mot to chuc phat trien cong dong. Thu vi hon, bang nhung trai nghiem thuc te, Ha lien tuc viet bai gui dang bao. Ha noi: “Trong cai rui cung co cai may, vi nho do ma toi co co hoi khai pha tiem nang that su cua minh”.

Truoc do, sau mot nam “ngoi nham cho” voi nganh su pham, My Loan  (que Tay Ninh) da nghi den chuyen luyen thi lan nua. Tim den nha co giao  cu, sau mot buoi tro chuyen Loan  nho mai loi co dan: “Hay biet quy trong nhung gi minh dang co. Hay tu yeu lay nhung gi dang nam trong tay cua minh”. Loan  quyet dinh  tiep tuc hoc nganh su pham  va bay gio da tro thanh giang vien cua mot truong cao dang.

Con Dinh Khoi da quyet dinh  chia tay nganh kinh te  de thi vao ky thuat. Khoi boc bach: “Hop mat lop cu, rat xau ho khi thay ban be  ngay xua da co viec lam, con minh van la SV “gia” tren ghe giang duong”. Nhung vuot qua tat ca, Khoi van miet mai theo duoi nganh hoc mo uoc. Cong viec  on dinh, hien Khoi dang hoc them van bang hai cu nhan tieng Anh  de bo tro cho nghe nghiep cua minh: “Cuoc doi chi co mot lan, hay dung cam thay doi neu sai duong” - Khoi tu rut ra ket luan, it nhat voi ban than  minh.

“Chon nghe truoc, chon nganh hoc sau”

Tien si Dinh Phuong Duy chia se  nhu the. Ong cho biet: “Truoc khi chon nganh hoc ban hay chon nghe, vi hoc la de hanh nghe. Can hinh dung ro nhung cong viec  chu yeu cua nghe. Nhieu ban da “ngoi nham cho” khi chon nghe khong phu hop, hoac chon nghe phu hop nhung chon nganh khong chinh xac. Khi chon lua, ban nen tu tra loi nhung cau hoi: minh co thich nganh, nghe do khong, kha nang va cac dac diem tam ly - xa hoi  cua ban than  co giup minh lam tot “no” khong, nhu cau xa`hoi va trien vong cua nganh, nghe do...

De tu tin hon trong su lua chon nganh nghe, nen tim hieu ky ve muc tieu dao tao  cua truong, nhung hoc phan minh se duoc hoc, cac hinh thuc hoc tap, cung can tham khao y kien “dan anh, dan chi” de co them thong tin  huu ich. Tuy nhien, y kien quyet dinh  phai la cua ban, cac thong tin  khac chi mang tinh tham khao (neu trai y bo me thi can co thoi gian  va phuong phap tac dong thich hop de duoc chia se). Mot khi chiu trach nhiem ve quyet dinh  cua minh, ban se tu tin hon, quyet tam hon”.

* Nhung thuc te khong it ban tre da “ngoi nham cho,” nhung ban tre ay nen lam gi, thua TS?

- “Ngoi nham cho”, co nguoi da vuot qua duoc kho khan, co gang  “khac phuc hau qua”, thich ung voi nganh “lo chon” va cuoi cung thanh cong. So khac hoang mang, mat phuong huong, tham chi chua “hoan hon” sau khi ra truong. Mot so khac lo lung sau vai nam “hoc thu”.

Neu thay khong the “di” tiep thi nen cham dut som dechuyen sang huong phu hop hon voi minh, de do mat thoi gian  “danh vat”voi dieu minh khong thich hoac khong ...kham noi. Trong qua trinh hoc,du chua thich nhung dang cam thay “cung duoc” thi dung voi quay lung.Doi khi viec lo chon nhu vay lai la mot co duyen voi cuoc doi day; vicang hoc kha nang tiem an cua minh se boc lo va... khoai nganh do lucnao khong biet.

Dung cho viec tam ngung hoc nganh nao do la su thatbai ma chi la mot buoc thu ban linh cua minh. Co tam bang dai hoc  makhong phat huy duoc dieu da hoc (vi hoc trong tam trang khong thichhoac khong kham noi thi ket qua se rat han che; mat khac tam huyet voinghe se khong sau sac...) thi tam bang ay cung chang giup duoc gi choban than, gia dinh  va xa hoi  ngoai... ghi vao ly lich ca nhan.

Hay manh dan test lai minh ve nang luc, so thich vacac dieu kien khac de “ngo” mot lan nua, han ban se thay vui va thanhthan voi quyet dinh  cua minh.

Ban co y kien gi ve bai viet “Ngoi nham cho”, tinh sao day? nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet “Ngoi nham cho”, tinh sao day? ban tai day.