Ông Thủy đang lướt ngón tay trên những phím chữ, làm công việc  của người dịch thuật - Ảnh: Ngọc Tuấn

Ông là Lê Hồng Thủy, nguyên chủ tịch  Hội Người mù Hà Nội, phó chủ tịch  kiêm tổng thư ký  Hội Người mù VN.

Ông sinh ra ở một miền quê nghèo tỉnh Nghệ Tĩnh. Mùa thu năm 1964, ông vào công tác  ở chiến trường miền Nam. Tiếp đó tham gia tổng công kích Mậu Thân 1968 ở mặt trận tây bắc Sài Gòn, rồi ở lại phụ trách đội quân báo tiền phương. Đến mùa hè 1969 thì ông mất đi đôi mắt trong một trận chống càn ác liệt nơi đất thép Củ Chi.

“Thật không dễ khi phải đọc bằng những ngón tay thứ chữ là những chấm nổi nhỏ li ti ở tuổi 40, cái tuổi mà cảm giác đã kém tinh nhạy. Sờ mãi, vã mồ hôi trán, thần kinh tôi luôn căng ra nhưng vẫn không phân biệt được chấm này so với chấm kia, nằm ngang hay nằm chéo, dòng trên hay dòng dưới...” - ông kể. Khi những chấm nhỏ li ti kia đã trở lên phẳng lì, mòn nhẵn thì đó cũng là lúc các loại chữ cái, chữ tắt, chữ số, ký hiệu được ông ghi nhớ.

Với vốn ngoại ngữ Anh, Pháp có được từ ngày còn đi học, ông đã tự nghiên cứu  làm chủ hàng nghìn ký hiệu phức tạp của chữ Braille tiếng Pháp. Sau sáu tháng miệt mài học tập, ông bắt tay vào dịch sách, cuốn Thân thế sự nghiệp  của Louis Braille (người sáng chế chữ nổi), dày 300 trang, viết bằng chữ nổi tiếng Pháp. “Ròng rã bốn tháng trời, mỗi ngày làm việc  12-14 tiếng, tôi dịch xong 600 trang chữ nổi tiếng Việt”. Quyển sách chữ nổi cao cấp tiếng Pháp lần đầu tiên được dịch sang chữ nổi tiếng Việt  chính là tác phẩm  đầu tiên của ông.

Trong quá trình học và dịch chữ nổi ông phát hiện những điều bất hợp lý trong chữ nổi tiếng Việt  để góp ý với hội người mù cải tiến. Ngay cả bảng viết chữ nổi, trước đây chỉ viết được một mặt giấy ông cũng bỏ thời gian  nghiên cứu  cải tiến để viết được hai mặt cho đỡ tốn giấy.

Đến nay ông đã dịch hàng ngàn trang sách, tài liệu  từ tiếng Pháp, tiếng Anh  sang chữ nổi tiếng Việt  và chép hơn 50 quyển sách giáo khoa cấp I, cấp II bổ túc văn hóa ra chữ nổi, các sách truyện cổ tích VN, danh nhân VN...

“Hằng tháng tôi vẫn nhận được hai cuốn tạp chí  Le Louis Braille của Hội Người mù Pháp và cuốn Braille Monitor viết bằng tiếng Anh, tôi chọn lọc trong đó những bài viết, bài báo hay dịch ra tiếng Việt  để chia sẻ  với các bạn đồng tật”.

Ông tự xây dựng  kế hoạch  cho mình: mỗi tháng dịch và tự đánh máy một cuốn sách  chữ nổi dày 80-100 trang, đặt tên là Người mù đó đây. Trong suốt tám năm qua, những cuốn sách  đó là nguồn tư liệu rất quý giá  đem đến cho những người khiếm thị VN những thông tin  khoa học, những tin tức  hoạt động  và kinh nghiệm  phong phú của người mù khắp năm châu.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Dịch giả dịch bằng tay này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Dịch giả dịch bằng tay bạn tại đây.