Phó Giáo sư Ngô Trí Long. (Ảnh: VNN)

- Tháng 5/2009, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng lại khá mạnh, ông nhận định thế nào về hiện tượng này?

- CPI tháng 5/2009 tăng 0,44%. Mức tăng này so với 2 tháng trước là cao và đây cũng là tháng CPI tăng cao nhất từ cuối năm 2008  đến nay. Điều đó cho thấy, việc kích cầu của Chính phủ  đã có tác dụng. 

Việc kích cầu của Việt Nam  chủ yếu là mở rộng chính sách tiền tệ và đẩy mạnh đầu tư. Tuy nhiên, xin nhắc lại, lạm phát  cao mà chúng ta đối mặt trong năm 2008  chính là hệ quả của nới lỏng chính sách tiền tệ từ 2004-2007 mà cao nhất năm 2007. 

Theo dự báo,  từ nay đến cuối năm, chỉ số giá tiêu dùng vẫn tiếp tục tăng. Đó là tín hiệu nhắc nhở cần hết sức cảnh giác bên cạnh việc tập trung thực hiện các chính sách chống suy giảm kinh tế.

- Kinh tế  nhiều nước được dự báo  là sẽ tăng trưởng âm, còn nước ta, nhiều dự báo  và sự điều chỉnh đang được bàn thảo ở Quốc hội cũng thống nhất  tăng trưởng chỉ vào khoảng 5%, vậy  theo ông đâu là cơ sở khiến CPI sẽ tiếp tục tăng lên? 

- Việc kích cầu bằng gói thứ nhất 17.000 tỷ đã bắt đầu ngấm vào doanh nghiệp  (DN).  Các gói kích cầu khác như cho vay hỗ trợ lãi suất trung và dài hạn bắt đầu triển khai, đầu tư  công sẽ rất mạnh trong những tháng tiếp theo. Do chính sách có độ trễ nên lượng tiền tung ra cho nền kinh tế những tháng tiếp theo sẽ lớn hơn.

Bên cạnh đó, các yếu tố khác cũng cần phải tính đến là giá dầu thế giới  đang tăng trở lại và sẽ kéo theo một loạt giá cả hàng hóa khác biến động theo.  Mặt bằng giá thế giới  đang thoát ra khỏi điểm thấp nhất và tăng trở lại.

Ở trong nước, Chính phủ  tăng lương và từ tháng này bắt đầu chi trả lương mới; giá cả một số mặt hàng thiết yếu Nhà nước đã điều chỉnh tăng, giá xăng tăng liên tục; trên thị trường, giá cả nhiều mặt hàng có biểu hiện tăng nhất là hàng tiêu dùng, lương thực thực phẩm...

Tất cả những yếu tố đó sẽ cộng hưởng khiến cho từ nay đến cuối năm, giá cả sẽ theo chiều hướng tăng lên.

Có thể từ nay đến cuối năm. CPI sẽ dừng ở mức  dưới 10% như Quốc hội điều chỉnh nhưng điều quan trọng  là độ trễ sẽ rơi vào đầu năm sau. Nếu không kiểm soát tốt, CPI có thể lên 2 con số.

Giá lương thực, thực phẩm  tăng đáng kể trong thời gian  qua. Ảnh: VNN.

- Ôngnhấn mạnh về nguồn tiền kích cầu sẽ có thể là nguyên nhân  khiến lạmphát tăng. Ngay từ bây giờ đã có thể nhận thấy điều đó ở những biểuhiện cụ thể nào?.

- Chínhphủ đã đề ra 5 giải pháp chống suy giảm kinh tế. Một trong những giảipháp quan trọng  nhất  là chính sách tài chính  tiền tệ để kích cầu đầutư, tiêu dùng. Một lượng tiền lớn sẽ được đưa vào DN, người dân  để chitiêu và đầu tư. Đó chính là một trong những nguyên nhân hết sức quantrọng khiến lạm phát  quay trở lại.

Có banguyên nhân gây ra lạm phát  là tổng cầu tăng, chí phí đẩy tức là chiphí đầu vào lớn và nguồn tiền trong lưu thông quá lớn. Hai nguyên nhânđầu hiện có thể không quá lo lắng  nhưng nguyên nhân  tiền tệ vẫn là rấtlớn.

Để khắcphục được điều này phải xử lý bài toán nguồn tiền từ đâu, khả năngtrang trải thế nào. Bên cạnh đó, cũng cần tập trung những biện phápnhư, quản lý được mặt bằng giá cả, đối với mặt hàng định giá phải kiểmsoát chi phí tốt, không tăng giá nếu không hợp lý, cân đối tăng lươngsao cho có hiệu quả... (Phó giáo sư Ngô Trí Long)

Lạm phátthường có nguyên nhân rất quan trọng là lượng tiền tệ trong lưu thôngquá lớn, chính sách tiền tệ quá nới lỏng. Bài học nhỡn tiền của giaiđoạn 2004-2007 mà hậu quả chúng ta đã trải qua trong năm 2008  là sựcảnh báo thiết thực cho năm 2010.

Ngay từbây giờ, lạm phát  không chỉ nhìn thấy qua biểu hiện giá tiêu dùng tháng5/2009 tăng cao mà tăng trưởng tín dụng đã có biểu hiện tăng. Mức tăngtín dụng có thể lên nữa khi thực hiện hỗ trợ lãi suất qua vốn vay nhiềuhơn trong thời gian  tới.

Ngoàira, hàng chục ngàn tỷ đồng đầu tư công đang chờ giải ngân cũng là mộtkhối lượng tiền lớn đổ vào lưu thông. Đồng thời, một trong những điểmđáng chú ý là thâm hụt ngân sách quốc gia  chắc chắn sẽ tăng lên. Quốchội điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng và bội chi ngân sách. Ở các nướcnếu bộ chi ngân sách trên 5% là báo động đỏ nhưng Chính phủ  đã đề nghịlên đến 8%. Đây là mức rất cao.

Ngânsách đã thâm thủng, chính sách tiền tệ đã nới lỏng để kích cầu nên nguycơ lạm phát  đang ở phía trước. Đây là sự cảnh báo đối với  việc điềuhành của Chính phủ  vì điều này rất có khả năng thành hiện thực.

 - Khi chúng ta chưa ra khỏi suy thoái kinh tế  mà nguy cơ lạm phát  cao đã  hiển hiện thì điều gì sẽ xảy ra, thưa ông?

- Tìnhthế của đất nước  ta là vừa đối mặt lạm phát  thì rơi vào suy thoái,  giờnếu chuyển sang tình thế chưa ra khỏi suy thoái mà đã lạm phát  cao  thitất yếu gây ra khủng hoảng.

Khủnghoảng tức là chỉ số giá tăng trong khi tăng trưởng giảm. Điều này nguyhiểm hơn cả tình thế năm 2008 vì thời điểm đó dù tăng giá nhưng vẫntăng trưởng khá, trên 6%. Nếu lạm phát  cao mà tăng trưởng thấp là mộtđiều nguy hiểm.

Trong xuthế kinh tế  đang suy thoái mà lại có những dấu hiệu của lạm phát, nếukhông điều hành tốt thì mầm mống của khủng hoảng sẽ lớn dần và đe dọanhững thành quả của nền kinh tế.

Vì thế,biện pháp quan trọng  lúc này phải kiểm tra, giám sát tốt nguồn tiền chira. Ngay từ bây giờ phải đánh giá  xem hiệu quả của các gói kích cầu cụthể thế nào.

Đầutiên, gói hỗ trợ lãi suất 1 tỷ USD  phải được tổng kết, đánh giá  hiệuquả hay chưa. Cũng đã đủ thời gian  để đánh giá  bước đầu, không có đánhgiá mà lại tiếp tục tung tiền ra là thiếu thận trọng.

Kích cầumuốn hiệu quả, quan trọng  nhất là việc tổ chức kiểm tra, giám sát đánhgiá. Biện pháp kích thích kinh tế nào cũng phải kiểm tra, giám sát.Đừng để đến lúc mọi việc đã đi quá thì chẳng khác nào như cái "nhíp" bịgãy, nó sẽ làm nguy hiểm cho cả cỗ máy.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Lạm phát có thể tăng mạnh trở lại này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Lạm phát có thể tăng mạnh trở lại bạn tại đây.