Trong truyện Cánh đồng bất tậncủa nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, Sương là một cô điếm rất lạ. Bỏ nghề rướckhách trên cạn, cô đi theo Út Vũ sống đời dong ghe không bến không bờ,chẳng phải hoàn toàn vì yêu  mê người đàn ông  hận vợ này mà vì xótthương hoàn cảnh  của hai đứa nhỏ xa mẹ: Nương và Ðiền.

Ngay trong lần "gặp" Sương trongtác phẩm văn học, Thanh Thủy đã có cảm giác như mình bị "mất thăngbằng" bởi sự lung linh trong tâm hồn cô. Ðến khi được đạo diễn  MinhNguyệt chính thức đặt lời mời vào vai Sương trong vở kịch do chị chuyểnthể từ tác phẩm  trên, Thanh Thủy mới giật mình, bởi Sương là một cô gáitrẻ đẹp. Nhân vật  được tả trong truyện là thế, mà có một thân thể tươimát, hấp dẫn âu cũng là một "luật định" xưa nay cho người làm gái. "Cònsức trẻ của mình - chị cười tâm sự - dường như đang bị chế giễu bởi câuhát ngày ấy xa rồi...ngày ấy xa rồi..."!

Thanh Thủy biết rõ nhận một vai nhưvậy là thử thách, nhưng từ chối nó lại là một thử thách lớn hơn. Chịtìm thấy nơi nhân vật  một tình thương - thứ tình thương không thể rờmó, không mua được bằng tiền nhưng có giá trị  thiêng liêng vô bờ và cókhả năng đem lại sự sống cho con người.

Trong suy nghĩ của Thanh Thủy,Sương không cứ là một cô gái  trẻ mà có thể là một người vợ, một ngườimẹ. Lâu lắm mới gặp được một vai hay, càng lạ lẫm càng hay nên chị chophép mình tự "nặng lời" để thể hiện một quyết tâm: "làm không được thìmang nhục, thì bỏ nghề!". Và chị đã nhập vào Sương với tất cả sự rungcảm và tràn đầy lòng tin. Vậy mà ở buổi diễn đầu tiên vở Cánh đồng bất tận (Nhàhát Kịch Sân khấu  nhỏ 5B, TP.HCM), Thanh Thủy có cảm giác như đang quaylại thời khắc 20 năm trước với bài thi tốt nghiệp, hồi hộp không biếtsẽ thành công  hay thất bại.

Cô gái  ăn sương của chị không phôdiễn nét gợi cảm  về xác thịt nhưng lại khiến người ta buốt lòng về nỗithèm khát được sống cho ra một con người. Có lúc tưởng có thể ngất đitrong vô vọng, nhưng rồi bằng niềm tin  từ trong sâu thẳm như chút ánhsáng lóe lên phía chân trời xa, cô lại gượng dậy. Cách diễn như rútruột rút gan của Thanh Thủy cho phép người ta tin rằng Sương thật sự đãtrở thành chỗ dựa của hai chị em  Nương và Ðiền. Sương chính là một khátvọng sống của con người.

Thanh Thủy là vậy, đã "lên sàn" làquăng hết ruột gan, không còn nhớ đến bản thân  mình. Khác với thân phậndưới đáy xã hội  của Sương trong Cánh đồng bất tận, ở vai thái hậu Nguyễn Thị Anh trong vở Bí mật vườn Lệ Chi(Sân khấu IDECAF), Thanh Thủy lại mang vẻ mặt "sát thủ" của kẻ bề trênđang khống chế một vương triều. Chị nói hồi nhỏ học sử không nghe nóinhiều đến Nguyễn Thị Anh, đến khi nhận vai diễn, tìm hiểu mới biết đâylà một người đàn bà có nhiều tham vọng, đã nắm quyền trị vì đất nướcđến 15 năm.

Trong vụ án  tru di tam tộc NguyễnTrãi, bà biết mình sai mà vẫn ra tay tận diệt người tài đức, hiểu rõtại sao mình phải làm điều ác. Trên sàn tập có lúc chị đã xỉu vì đói.Ðến khi diễn tới suất thứ 20, cứ nghe hồi trống cuối cùng vang lên, chịvẫn thấy mình choáng váng, đầu óc chao đảo muốn ngã, nhân viên  hậu đàiphải xốc chị vào hậu trường, Thanh Thủy mới hiểu trước đây mình xỉukhông phải vì đói.

Vai diễn quá căng. Trên sân khấuchị như chỉ còn là hình hài được Nguyễn Thị Anh vay mượn. Chất giọngvốn nhẹ mỏng thường ngày của chị bỗng trở nên nhọn sắc như dao. Cứ mỗilần người đàn bà ấy xuất hiện, không khí như có tang ma, các bầy tôivây quanh như trở thanh giun dế. Thanh Thủy nói rằng ở vở này, trướckhi mở màn 15 phút, hậu trường im lặng như tờ, không ai dám đùa giỡn vàtừ thời khắc đó chị đã nhập làm một với Nguyễn Thị Anh.

Thanh Thủy có một cách sống khátách bạch giữa một ngôi sao  sân khấu  và một phụ nữ  trong đời thường.Khi theo học diễn viên, chị nghĩ đây cũng là một nghề để sống như baonhiêu ngành nghề khác, và không hề nghĩ có một ngày nghề diễn viên lạiđưa mình trở thành người của công chúng. Với chị, cánh gà sân khấuchính là lằn ranh phân định hai thế giới  trong cuộc đời mình. Từ cánhgà bước ra sàn diễn là chị quên hết những gì thuộc về mình, chỉ còn lạinhân vật mình sắm vai. Và từ sàn diễn bước vào, chị lại là một phụ nữbình thường với những vui, buồn và những bổn phận.

Thanh Thủy lập gia đình  khá sớm,yêu và lấy người bạn trai  cùng lớp đạo diễn  làm chồng. Vì vậy ngay từnhững năm tháng mới vào nghề, ngoài thời gian  nhọc nhằn phấn đấu đi tìmcho mình vai diễn, chị đã là một phụ nữ  của gia đình, rất tận tụy vớichuyện chợ búa cơm nước. Nhưng rồi dẫu đã cố công vun quén, cuộc hônnhân đầu tiên cũng nửa đường đứt gánh. Cuộc hôn nhân  thứ hai  của chịcũng được khởi đầu  một cách khá khó khăn. Lúc ấy dẫu đang là một cô đàosáng giá, nhưng vì để bảo toàn hạnh phúc, chị đã đột ngột âm thầm rờibỏ sàn diễn, sống cuộc đời ẩn dật, để lại cho khán giả  sân khấu  biếtbao tiếc nuối.

May mà vài ba năm sau đó, khi biểnlặng trời yên, Thanh Thủy đã trở lại "thánh đường" của mình, tiếp tụchóa thân thành công  nhiều số phận con người  mới trên sàn diễn. Giờ đây,niềm hạnh phúc  lớn nhất của chị là ngày ngày được nhìn ngắm, chăm chúthai cô con gái  nhỏ tên "cà": Cà Rốt và Cà Na. Chị nói không có thànhcông nào lớn bằng những đứa con. Không sợ nghèo, không sợ đói, không sợbị bỏ rơi, không sợ đàn ông, chỉ sợ con! Thanh Thủy cười thú nhận nhưvậy. Chị tự nguyện làm một Thanh Thủy của gia đình  - là người thích vàobếp, thích làm bánh, đi ăn ở đâu cũng "bươi" coi trong đó có gì để vềnấu cho chồng, con, bạn bè  ăn.

Chị thích làm bạn với những ngườivui tính, có thể làm cho mình cười, bản thân  chị trong giao tiếp bạn bècũng thích chọc ghẹo mọi người. Thế nhưng từ trong sâu thẳm, Thanh Thủyluôn nghe rõ nỗi đau đời. Những lúc khóc thầm trong đêm, chị lờ mờ nhậnra hình như mình chưa có được một tình yêu  đích thực. Chị thường có cảmgiác mất thăng bằng và sợ độ cao, bởi không biết  có lúc nào mình nhảyxuống để được yên nghỉ. Sự nhạy cảm trong các vai diễn  phần nào đượcchị lấy từ sự trải nghiệm của chính đời mình.

Thanh Thủy là một trong những gương mặt xuất sắc  củathế hệ diễn viên kịch nói ở Sài Gòn  sau năm 1975, được dư luận  tôn vinhlà thế hệ vàng. Nhưng so với bạn bè  cùng thời, những tinh anh của chịđược “phát tiết” khá chậm. Khi những Hồng Vân, Hồng Đào... làm mưa làmgió ở Câu lạc bộ  Sân khấu  thể nghiệm 5B vào những năm cuối thập kỷ 1980thì mãi đến những năm 1990, Thanh Thủy mới xuất hiện với vai diễn  đầutiên là vai bà già đi qua cầu trong vở Ngụ ngôn năm 2000 (tác giả Lê Hoàng).

Bà già trong bộ bà ba đen, khăn trùm gần kín mặt, lọmkhọm dợm bước trên chiếc cầu khỉ chỉ một người đi. Không ai nhìn rõ mặtThanh Thủy, nhưng giọng nói cùng cách diễn thông minh  và duyên dáng  củachị đã thật sự lôi cuốn người xem.

Sau vai diễn  này, chị được xem như một phát hiện bấtngờ và tiếp đến, sân khấu  truyền hình  chính là chiếc đòn bẩy bước đầuđưa chị đến trái tim người xem  với những vai diễn  rất ấn tượng  trongcác vở kịch Sợi dây đay, Hoa xuyến chi, Kỷ niệm một thời áo trắng, Trái tim người lính...Nhưng phải đến khi về cộng tác với sân khấu  IDECAF, Thanh Thủy mới thậtsự phát huy được hết sở trường, tên tuổi chị trở thành thương hiệu  củasân khấu này bên cạnh những Thành Lộc, Hữu Châu... với hàng chục vaidiễn được yêu thích trong suốt hơn mười năm qua mà vai thái hậu NguyễnThị Anh là một ví dụ.

Cũng ở sân khấu  này, thỉnh thoảng chị được trở về với nghề nghiệp chính được đào tạo  là đạo diễn. Ả cave nhà hàng  Maxim, Chuyện làng Ung, Tiếng vạc sành, Quan Thích - thích làm quan... là những vở chị đã thể hiện tay nghề dàn dựng.

Có bi có hài, có nụ cười  có nước mắt là điểm chung nhất trong các vở chị đạo diễn.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nghệ sĩ Thanh Thủy: Thức cùng cô đơn này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nghệ sĩ Thanh Thủy: Thức cùng cô đơn bạn tại đây.