Nào phát triển vùng Tây Nguyên gắn với bảo vệ môi trường  và cuộc sống  của đồng bào dân tộc, nào phải vực các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long ngang tầm với tiềm năng, trở thành một vùng động lực phát triển kinh tế  - xã hội  của cả nước, nào tạo điều kiện để bà con Việt kiều trở về góp phần xây dựng  quê hương...

Anh Nguyên Ngọc nói rằng trí thức  là người “sớ rớ” vào công việc  của người khác. Nhưng với ông Sáu Dân, hình như đó là công việc  của chính ông, không những thế, ông còn kéo mọi người cùng tham gia. Thật ít có ai có thể từ chối chia sẻ  khi nhìn thấy sự ưu tư thời cuộc và không thể không lạc quan, tự tin khi nhìn gương mặt rạng rỡ với tiếng cười hào sảng của ông. Quả thật, hình bóng cũng như âm vang tư duy của ông vẫn đi theo thời cuộc của đất nước  và đọng lại trong lòng những người mến mộ ông.

Anh em mến mộ, kính phục ông Sáu Dân không hoàn toàn do thành tích  cách mạng  trong quá khứ, trong công cuộc đổi mới xây dựng  nền kinh tế, mà do ý chí kiên cường không ngơi nghỉ để tìm kiếm  một hướng vươn lên cho đất nước  trong mọi tình huống. Từ khát vọng ấy, ông đã lắng nghe  mọi ý kiến, mọi đề xuất sáng tạo từ mọi nguồn để có những quyết đoán táo bạo, theo tinh thần dám làm - dám chịu trách nhiệm.

Từ đó các chủ trương, chính sách đổi mới đã phá được những ràng buộc của cơ chế cũ, tạo điều kiện cho các luật lệ, quy chế mới ra đời để điều hành nền kinh tế  thị trường. Ông đã phê duyệt nhiều công trình xây dựng  kinh tế  quan trọng  mang tính quyết định  cho sự phát triển kinh tế  - xã hội  nước ta hôm nay.

Việc xóa bỏ ngăn sông cấm chợ đã làm cho nền kinh tế  cả nước được liên thông, nhờ đó người nông dân  được làm chủ sản phẩm  của mình và thông qua thị trường, trị giá của sản phẩm  nông nghiệp  được phản ánh đúng, từ đó khuyến khích người dân  tăng gia sản xuất. Đồng thời qua hệ thống  thương lái, sản phẩm  hàng hóa đã đến được những nơi cần một cách nhanh chóng, kịp thời, kết quả là bài toán thiếu lương thực ở các vùng khó khăn trong cả nước được giải quyết.

Hệ quả tiếp theo là Việt Nam  từ một nước thiếu lương thực triền miên đã trở thành nước xuất khẩu  gạo quan trọng  liên tục cho đến nay. Kết quả đó đã khẳng định những chủ trương, tháo gỡ, vượt rào cản nhằm “bung” sản xuất của ông Sáu Dân là đúng đắn, tạo nền tảng cho tư duy đổi mới, từng bước xây dựng  cơ chế điều hành nhà nước  mới theo phương thức quản lý kinh tế  phù hợp với cơ chế thị trường, bao gồm cải cách hệ thống  ngân hàng, cơ chế giá, thừa nhận nền kinh tế  nhiều thành phần, tạo tiền đề mở cửa thu hút đầu tư  nước ngoài, đưa Việt Nam  vươn lên thành nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế  khá cao và ổn định, nâng cao được vị thế trong khu vực  và trên thế giới.

Trong thời gian  lãnh đạo bộ máy chính phủ, ông Sáu Dân đã có những quyết định  xây dựng  cơ cở hạ tầng, phê duyệt các đề án kinh tế  lớn có tác dụng như đòn bẩy, tạo tiền đề phát triển kinh tế  thời mở cửa hội nhập mà điển hình là đường tải điện Bắc Nam 500kV, đường quốc lộ Tây Trường Sơn, nhà máy  lọc dầu Dung Quất, các khu chế xuất, khu công nghiệp  tại nhiều tỉnh… Đến nay, các công trình trên đã phát huy tác dụng tích cực, thúc đẩy phát triển kinh tế, góp phần giữ thế ổn định chính trị - xã hội, tạo điều kiện thúc đẩy nhanh công cuộc công nghiệp  hóa - hiện đại hóa nước ta.

Sau khi về hưu, công việc  thường ngày của ông Sáu Dân ít bề bộn hơn, nhưng hình như những vấn đề mà ông quan tâm  lại rộng hơn, sâu hơn. Điều ngạc nhiên  nhất là những vấn đề kinh tế  - xã hội  cốt lõi được ông đưa ra từ góc nhìn mới, từ những khía cạnh khác nhau, với tầm nhìn xa tới tương lai, quan tâm  tới những lợi ích lâu dài của nhân dân, của đất nước. Đây là một năng lực  hiếm có của người đã trên 80 tuổi.

Ông biết nhóm anh em  chúng tôi  thường gặp nhau chiềuthứ Sáu nên đôi khi đưa vài đề tài, nội dung  kinh tế  - xã hội  để nhữnganh em trao đổi. Ông vẫn thường nghe ý kiến phát biểu của từng người vàcho ý kiến nhận xét  riêng của mình để mọi người góp ý hay phản biện.Sau đó, ông còn mời riêng từng người có ý kiến mà ông quan tâm  để bànsâu hơn, để chốt lại nội dung  ý tưởng. Nhiều khi, ông còn đề nghị anhem phác họa ý tưởng thành một đề tài nghiên cứu  để áp dụng sau này.

Những năm cuối đời, ông đã cùng một số nhà trí thức  vàdoanh nhân đi tham quan đường Tây Trường Sơn. Vùng Tây Nguyên lúc đógồm các tỉnh Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lăk, Đắc Nông, không bao gồm tỉnhLâm Đồng. Từ khoảng năm 2003, tình trạng nhập cư tự phát ồ ạt đến hồicao điểm, dân nhập cư chiếm rừng, khai thác gỗ, khai hoang đất để trồngcây lương thực, gây rối loạn tại Tây Nguyên. Ông Sáu Dân rất quan tâmđến việc này nên đưa ra mời anh em  trao đổi. Vấn đề chốt lại về TâyNguyên như sau:

- Bảo vệ môi trường  thiên nhiên, rừng và nước ngầm,nước mặt. Phải giữ được nước ngầm theo mức nước trước đây thì mới giữđược rừng. Từ đó, phải cân đối cây trồng với cây rừng, tương quan giữaloại cây sử dụng nước và loại cây giữ nước phải tuân theo tỷ lệ hợp lývà phải tuân thủ nghiêm ngặt.

- Bảo vệ môi trường  sống và lợi ích của người dân  tộctại chỗ một cách triệt để, vì đó là yếu tố quyết định  cho việc bảo vệsự ổn định chính trị - xã hội  và an ninh, quốc phòng lâu dài cho TâyNguyên.

- Phải có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn sự nhập cư tự phát, đồng thời xử lý tốt việc an cư lạc nghiệp của người đã nhập cư.

- Đề ra một chiến lược phát triển kinh tế  - xã hội  choTây Nguyên, gắn liền với sự phát triển kinh tế  của các vùng chungquanh, đảm bảo sự phát triển bền vững và phù hợp với đặc tính của vùngTây Nguyên, với chiến lược phát triển chung của cả nước.

Với ý tưởng đó, nội dung  thứ tư  mang tính quyết định,làm cơ sở cho ba nội dung  còn lại. Với yêu cầu này thì Tây Nguyên khôngthể không bao gồm tỉnh Lâm Đồng và vùng Đà Lạt sẽ trở thành mũi đột phákhông những cho Tây Nguyên, mà còn có vai trò vô cùng quan trọng  chotương lai cả vùng miền Nam Việt Nam, và có thể rộng hơn, cho cả nước.

Nếu nhìn bản đồ  từ không gian ba chiều (3D) thì TâyNguyên là vùng cao như mặt bàn, trên đó có bình hoa là vùng Đà Lạt rồivươn ra, đổ xuống biển Đông, nối liền vùng duyên hải miền Trung từ QuyNhơn xuống đến Phan Thiết - một dải đất dài đầy cảnh quan xinh đẹp  nhưtấm khăn thêu trải bàn. Hướng xuống phía Nam là tiếp nối vùng Đông Nambộ (bao gồm đến TP.HCM và tỉnh Tây Ninh) với độ cao thấp hơn như nhữngchiếc ghế quanh chiếc bàn Tây Nguyên.

Cuối cùng là vùng đồng bằng sông Cửu Long màu mỡ, nơiđảm bảo lương thực cho cả nước, là cái nền nhà của ba vùng trên và làvùng kinh tế  trọng điểm nhất nước khi nền kinh tế  tăng tốc nhờ côngnghệ sinh học trong tương lai không xa.

Như thế, bốn vùng có đặc tính thiên nhiên  khác nhau,nhưng bổ sung cho nhau rất rõ nét. Nếu xây dựng  lại hệ thống  giao thôngvới đường cao tốc nối liền các vùng này với nhau trong khoảng cách từhai đến bốn giờ xe thì sức mạnh kinh tế  hiện nay của mỗi vùng sẽ tănglên gấp bốn lần trở lên. Đây là tiền đề cho việc thực hiện chiến lượcphát triển kinh tế  - xã hội  theo ý tưởng nêu trên.

Vùng Đà Lạt với độ cao từ đường đồng mức 1.000m trởlên có khí hậu quanh năm rất phù hợp với cuộc sống  của người lao độngtrí óc. Trước mắt đó là khu du lịch  nghỉ dưỡng tốt nhất của nước ta,cũng như của các nước khu vực  Đông Nam Á. Nếu quy hoạch, tổ chức tốt ởquy mô cấp quốc gia  trên cơ sở gắn kết với vùng Đông Nam bộ và vùngduyên hải các tỉnh Nam Trung bộ, Đà Lạt sẽ là đòn bẩy thúc đẩy sự pháttriển của toàn Tây Nguyên.

Trong tương lai, nếu quy hoạch Đà Lạt trở thành đô thịtri thức hay thành phố  giáo dục và nghiên cứu  của cả nước với nhữngtrường đại học, viện nghiên cứu  tầm cỡ thì đây không chỉ là thành phốdu lịch mà còn là thành phố  tri thức như một Boston  của Việt Nam, làmột thủ đô  trí tuệ của Việt Nam  trong tương lai.

Có thể có người cho rằng đó là sự tưởng tượng quá đà,nhưng ông Sáu Dân không bao giờ bỏ qua những ý tưởng như thế, thậm chíông còn khuyến khích suy nghĩ nhiều hơn để có thể xây dựng  được nhữngđề án khả thi. Ông rất quan tâm  đến chất xám của người Việt  Nam đangsống trên khắp thế giới. Phải làm cách nào và với điều kiện nào để mọingười Việt Nam  dù sống ở đâu, mang bất cứ quốc tịch nào, miễn là cólòng yêu nước là có thể ngồi lại với nhau, cùng nhau góp công góp sứcxây dựng đất nước.

Hy vọng những điều lo âu, bức xúc của ông Sáu Dân vẫnsẽ được những người lãnh đạo  đất nước  và biết bao người mến mộ ông cònnhớ đến... Ắt hẳn bao người vẫn nhớ, nhớ mãi cái bắt tay, gương mặtrạng rỡ, với tiếng cười hào sảng của nhà lãnh đạo  ấy.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nhớ về ông Sáu Dân - Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nhớ về ông Sáu Dân - Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt bạn tại đây.