Bình sứ được trưng bày trong nhà cổ

Ngôi nhà cổ này theo kiến trúc Pháp, vẫn còn khá nguyên vẹn. Nhà còn có một tên gọi khác là vườn lan  Bình Thủy, bởi hậu duệ đời thứ năm của ngôi nhà là ông Dương Văn Ngôn có thú chơi hoa kiểng, xương rồng. Vào thập niên 1960, ông đã sưu tầm được nhiều giống lan  quý rồi bắt đầu tổ chức các hội chơi lan, kết hợp mở tuyến du lịch  đến nhà vào những năm 1980 để những người cùng sở thích có dịp trao đổi kinh nghiệm, cùng thưởng thức thú chơi hoa và làm thơ. Hiện nay, hậu duệ đời thứ sáu  là ông Dương Minh Hiển cùng gia đình  tiếp tục kế thừa và giữ gìn ngôi nhà.

Căn nhà rộng năm gian hai chái có chiều ngang 22m, chiều sâu 16m, diện tích đất 6.000m². Trước sân có hòn non bộ, hoa kiểng. Bên phải là vườn lan, góc bên trái có cây xương rồng Mexico  Kim lăng trụ cao khoảng 8m, tuổi khoảng 40 năm. Sau nhà là vườn cây ăn trái. Sân rộng lót gạch tàu, lối vào nhà xây bốn cầu thang hình cánh cung. Nhà rộng thênh thang với sáu hàng 24 chiếc cột gỗ lim đen bóng, đường kính cột khoảng 30cm.

Kết nối giữa hệ thống  cột, xà là những chi tiết gỗ màu nâu chạm trổ hết sức tinh vi. Khi xây dựng, để chống mối mọt và giữ độ mát cho ngôi nhà, chủ nhân đã cho rải đều bên dưới nền gạch một lớp muối hột dày hơn 10cm. Nhờ hệ thống  cửa và cửa sổ thoáng đãng, dù trời nắng chang chang mà trong nhà rất mát mẻ.

Gian thờ trong nhà cổ

Ngôi nhà được bày trí theo phong cách  đặc trưng Nam bộ. Bàn thờ uy nghi ngay gian giữa, khánh thờ được sơn son thếp vàng, giường thờ, tủ chè, sạp gụ, trường kỷ đều cẩn ốc xà cừ. Du khách sẽ tìm thấy ở đây sự bài trí rất hài hòa xen lẫn bộ bàn ghế Trung Quốc, bộ xa lông khảm trai kiểu Pháp đời Louis XIV, cặp đèn treo thế kỷ  XIX, bốn trụ đèn dầu đặt ở bốn góc nhà cao hơn 3m của Pháp. Ngôi nhà còn mang dấu ấn rất lạ, từ gạch bông lót nền, hàng rào sắt, bộ đèn chùm pha lê tới bức tranh treo tường và đặc biệt là chiếc bồn rửa tay bằng men sứ trắng, hoa xanh đặt trên bục gỗ độc đáo đều là hàng Pháp.

Nhà được chia làm ba phần: nhà trước, nhà giữa, nhà sau. Ngăn cách giữa nhà trước và nhà giữa là một hệ thống  bao lam và liên ba gồm nhiều con tiện và ô hộc được tạo tác bằng gỗ, chạm khắc tỉ mỉ bởi các nghệ nhân tài hoa với các chi tiết quen thuộc trong kiến trúc cổ rất gần gũi với đời sống của người Việt  ở Nam bộ như: mai, lan, cúc, trúc, sen, điểu, tùng lộc, dơi, tôm, cua, nho…

Dù có cách bài trí theo phong cách  Tây Âu nhưng nơi trang trọng nhất là gian thờ vẫn theo phương Đông. Sự giao tiếp văn hóa Đông - Tây khá hài hòa, thể hiện được thị hiếu thẩm mỹ tinh tường của chủ nhân. Chính điều ấy đã lôi cuốn nhiều đạo diễn, hãng phim  chọn nơi đây làm phim  trường để làm các bộ phim  Chân trời nơi ấy, Những nẻo đường phù sa, Con nhà nghèo, Nợ đời… Bộ phim  nước ngoài  nổi tiếng L’amant (Người tình) của đạo diễn  Pháp J.J Annaud cũng được quay ở đây.

Bộ bàn được trưng bày trong nhà cổ

Đến nhà cổ Bình Thủy, du khách còn có thể đàm đạo với gia chủ để hiểu thêm những điều lý thú khác như vị trí trong bữa ăn của một gia đình  xưa như thế nào, hòn non bộ vì sao được xây trước cửa lớn, kích cỡ non bộ cùng tỷ lệ đá và nước theo nghiêm luật nào, làm thế nào để phước vô họa ra và thể hiện được khát vọng của gia chủ về một giang san thái bình, gia đạo an vui, cốt cách hướng thiện…

Trong ngôi nhà còn có một “kho cổ vật” được gìn giữ qua nhiều đời như hai bộ bàn ghế có xuất xứ từ Vân Nam  (Trung Quốc), mặt bàn bằng đá cẩm thạch vân xanh đường kính 1,5m, dày hơn 6cm, bộ xa lông kiểu Pháp đời Louis XIV mặt bằng đá cẩm thạch sắc xanh, chùm đèn bạch đăng, tách chén nậm trà - rượu đời Minh - Thanh... Thú chơi đồ cổ của gia đình  họ Dương đất Bình Thủy đã lẫy lừng lục tỉnh từ lâu. Nghe nói gia chủ đã mua cặp ngà voi châu Phi  cao tới 2,2m trên Sài Gòn  hồi những năm 1940. Cặp ngà này hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng TP.HCM...

Bạn có ý kiến gì về bài viết Về thăm nhà cổ - vườn lan này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Về thăm nhà cổ - vườn lan bạn tại đây.