- Ông có thể nói sơ qua về tình hình 3 năm thực hiện Nghị định 115 của Chính phủ  quy định  "Cơ chế tự chủ tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học  và công nghệ  công lập"?

- Nghị định 115 được giới khoa học  đánh giá  là "Khoán 10", nhưng để triển khai trong thực tế thì có những khó khăn, vướng mắc. Nền kinh tế  cũng như các nhà quản lý của chúng ta đã trải qua thời kỳ bao cấp kéo dài, khi chuyển sang cơ chế đổi mới không thích nghi ngay được.

Trong quá khứ, do đất nước  còn nghèo nên các tổ chức khoa học  công nghệ  của chúng ta chưa được đầu tư  đủ mức để khi chuyển sang cơ chế tự chủ là có thể lo được đời sống của cán bộ. Rồi khi thực hiện chuyển đổi thì lại đối mặt với khủng hoảng tài chính  toàn cầu...

Vì vậy, Bộ Khoa học  và Công nghệ  đã chủ động đề xuất với Chính phủ  nên kéo dài thời gian  để các tổ chức khoa học  công nghệ  đủ thời gian  chuẩn bị, được đầu tư  đủ tiềm lực và giới quản lý cũng như xã hội  có chuyển biến tích cực. Khi đó mới đảm bảo chuyển đổi thành công.

- Hiện chúng ta có bao nhiêu tổ chức khoa học  công nghệ  chuyển đổi thành công  và đang hoạt động?

- Hiện tại, 45% tổ chức khoa học  công nghệ  đã chuyển đổi thành công, một số tổ chức khác cũng đang làm thủ tục chuyển đổi. Trung tâm  tiêu chuẩn đo lường kỹ thuật  3 TP HCM, Trung tâm  nghiên cứu  giống gia cầm Thụy Phương... là những tổ chức hoàn toàn theo Nghị định 115 và họ rất thành công.

- Theo ý kiến địa phương, sự phối hợp giữa các ngành liên quan đến việc chuyển đổi tổ chức khoa học  theo Nghị định 115 vẫn chưa kịp thời. Vậy ai sẽ là đầu mối để giải quyết việc này?

- Chắc chắn các sở, ngành và địa phương có vai trò cực kỳ quan trọng  trong việc các tổ chức khoa học  công nghệ  có chuyển đổi được hay không bởi Sở Nội vụ hay Sở Tài chính  quyết định  chỉ tiêu biên chế, ngân sách hoạt động. Ngoài ra, nếu không có sự phối hợp của các sở khác thì một mình Sở Khoa học  và Công nghệ  cũng không thể làm xoay chuyển tình thế.

Hiện nay, ở địa phương, Sở Khoa học  và Công nghệ  phải làm đầu mối. Nhưng có một số địa phương thì giao cho Sở Nội vụ vì người ta nghĩ rằng đây là sự chuyển đổi cơ chế hoạt động  của hệ thống  các đơn vị sự nghiệp  trong địa phương. Tuy nhiên, nếu để cơ quan  này chủ trì thì đôi khi có những vướng mắc.

- Nhiều đơn vị như Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long đã chuyển đổi theo Nghị định 115 nhưng hiện lương vẫn được tính theo bảng lương cũ. Vậy vấn đề thu nhập  của cán bộ khoa học  được giải quyết ra sao?

- Nghị định 115 cho phép các tổ chức trả lương không giới hạn mức tối đa và toàn bộ tiền lương được đưa vào hợp đồng lao động  và được tính vào chi phí hợp lý trước thuế. Thế nên lãnh đạo phải dự đoán được năm sau tình hình hoạt động, nguồn kinh phí như thế nào... để chủ động ký hợp đồng với cán bộ về mức lương chi trả. Mức lương ấy được miễn thuế thu nhập  doanh nghiệp.

Điển hình, Trung tâm  3 của Bộ Khoa học  và Công nghệ  ký hợp đồng với cán bộ viên chức là 3 lần tiền lương cơ bản của Nhà nước. Ngoài ra, còn có khoản chi thu nhập  tăng thêm cho cán bộ hằng năm khoảng chừng 1-2 lần lương. Như vậy, trên thực tế, cán bộ viên chức được nhận tới 4-5 lần lương cơ bản. Tất nhiên, hưởng lương cao phải đóng thuế thu nhập  cá nhân.

- Để giải quyết vướng mắc và khuyến khích nhiều tổ chức khoa học  chuyển đổi sang hình thức tự chủ tự chịu trách nhiệm hay doanh nghiệp  khoa học  thì cần phải sửa đổi nghị định. Vậy việc sửa đổi lần này chủ yếu tập trung vào vấn đề gì?

- Có 5 nội dung  lớn là Chính phủ  cho gia hạn thời gian  chuẩn bị để các bộ, ngành, địa phương tập trung đầu tư  phát triển các tổ chức khoa học  công nghệ. Bộ Tài chính  chủ trì cùng các cơ quan  liên quan xây dựng  quy định  về tiền công, tiền lương, chi hoạt động  bộ máy nằm trong các nhiệm vụ khoa học  công nghệ, kể cả các nhiệm vụ nghiên cứu  và nhiệm vụ thường xuyên.

Các trung tâm  khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, trung tâm  ứng dụng khoa học  công nghệ  kỹ thuật... phục vụ cho nông thôn thì Nhà nước  phải hỗ trợ tối đa. Có chính sách rõ ràng về việc giao đất giao tài sản  cho các tổ chức khoa học, tạo điều kiện cho họ có thể hoạt động  sản xuất, kinh doanh  một cách thuận lợi.

Cuối cùng, đề nghị lãnh đạo các địa phương quan tâm  và sử dụng đúng mục đích kinh phí đầu tư  phát triển từ ngân sách sự nghiệp  khoa học  đầu tư  cho các địa phương để tăng cường tiềm lực cho các tổ chức khoa học  công nghệ.

Tiến Dũng ghi

Bạn có ý kiến gì về bài viết Thu nhập của cán bộ khoa học bằng 4-5 lần lương cơ bản này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Thu nhập của cán bộ khoa học bằng 4-5 lần lương cơ bản bạn tại đây.