Đối thoại về chính trị, an ninh, quân sự

MIA là một trong những vấn đề hậu chiến tranh  khá nhạy cảm nhưng góp phần đặt nền móng cho việc bình thường hóa quan hệ hai nước những năm 90. Là một trong những người tham gia đàm phán thời điểm đó, ông đánh giá  thế nào về tiến triển hợp tác giữa hai nước trong vấn đề MIA?

- Có thể nói quan hệ giữa Việt Nam  và Mỹ đang ngày càng đa dạng hóa trong nhiều lĩnh vực, cả chính trị, kinh tế, an ninh quốc phòng, văn hóa, nhân đạo. Hợp tác về MIA như một điểm sáng thành công  trong tổng thể mối quan hệ  song  phương này.

Trao trả hài cốt quân nhân Mỹ tại sân bay Đà Nẵng (2006). Ảnh: HC

Đến nay, hai bên đã phối hợp thực hiện được 94 đợt tìm kiếm, Việt Nam  đã trao cho Mỹ gần 900 bộ hài cốt. Khi những khả năng tìm kiếm  MIA trên đất liền trở nên hạn chế, việc mở rộng các hoạt động  trên biển mở ra nhiều triển vọng mới cho việc tìm kiếm  MIA.

Đợt tìm kiếm  thứ 95, được tiến hành từ 25/4 đến 24/6/2009 với sự tham gia của Bộ Tư lệnh hỗn hợp tìm kiếm  POW/MIA Hoa Kỳ  (JPAC) và Văn phòng  tìm kiếm  người mất tích Việt Nam  (VNOSMP) với sự hỗ trợ của tàu khảo sát đại dương Bruce Heezen.

Cùng với việc cho phép tàu Mỹ vào lãnh hải tìm kiếm  MIA, thời gian  qua, Việt Nam  và Mỹ cũng có nhiều động thái thúc đẩy hợp tác trên Biển Đông như chống hoạt động  bất hợp pháp ma túy, khủng bố, cứu trợ thảm họa trên biển... Ông đánh giá  việc này như thế nào?

- Đó là biểu hiện sinh động trên thực tế hợp tác giữa Việt Nam  và Mỹ, đó cũng là việc triển khai thực hiện các cam kết của lãnh đạo hai nước, triển khai các chương trình  hợp tác giữa các cơ quan  đối tác hai bên.

Cũng cần nói thêm, về kinh tế, thương mại, Mỹ đã trở thành thị trường  lớn nhất của Việt Nam. Hai bên đã và sẽ trao đổi nhiều đoàn cấp cao, thiết lập các cơ chế đối thoại về chính trị - an ninh - quân sự, lập Nhóm chuyên trách về giáo dục, Tiểu ban hợp tác về khoa học  môi trường...

Quan hệ đối tác đặc biệt

Việc Việt Nam  chủ động hợp tác với Mỹ theo tinh thần “gác lại quá khứ, hướng tới tương lai” trong các vấn đề hậu chiến tranh, trong đó có MIA, có ý nghĩa gì?

- So với các mối quan hệ  song  phương trên thế giới, quan hệ Việt - Mỹ thuộc dạng một quan hệ đối tác rất đặc biệt, trong đó vấn đề MIA có vị trí đặc biệt riêng của nó.

Đây là một vấn đề hếtsức nhạy cảm, một hậu chứng chiến tranh  động chạm đến nhiều nỗi đaunhức nhối, đến tình cảm dễ bị tổn thương của hàng triệu con người  ViệtNam - nạn nhân  của cuộc chiến  tranh.

Nhưng người Việt  Nam đãdũng cảm vượt qua để coi đó như một vấn đề nhân đạo, để hướng tới việcthiện với thông điệp rất rõ ràng là góp phần xây dựng  mối quan hệ  hợptác ngày càng tốt hơn giữa hai nước, vì hòa bình, ổn định, phát triểnvà hạnh phúc  cho nhân dân hai nước và thế giới.

Ông vừa trở vềtừ Mỹ tham dự phiên điều trần tại Hạ viện về vấn đề da cam/dioxin lầnthứ hai cũng như dự phiên họp của Nhóm đối thoại Mỹ - Việt về dacam/dioxin. Đây cũng là một trongnhững vấn đề hậu chiến tranh  đang được hai bên hợp tác giải quyết. Theoông, phía Mỹ có thể làm được gì hơn nữa để cùng Việt Nam  giải quyết vấnđề này giống như thành quả hợp tác trong vấn đề MIA 20 năm qua?

- Tại phiên họp lần thứtư của Nhóm đối thoại Mỹ - Việt và phiên điều trần thứ hai  tại Hạ việnMỹ về da cam/dioxin, đoàn Việt Nam  đã nhấn mạnh tuy hợp tác nhiều mặtgiữa Mỹ và Việt Nam  đã và đang đạt nhiều kết quả tốt, đây là vấn đề còntồn tại lớn trong tổng thể quan hệ Mỹ - Việt. Cần đưa vấn đề hợp tácgiải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin vào lộ trình tổng thể mốiquan hệ đó.

Các hạ nghị sĩ Mỹ thamgia phiên điều trần cũng đã yêu cầu phía Mỹ phải có trách nhiệm hợp tácvới Việt Nam  để giải quyết những hậu quả còn lại này của cuộc chiếntranh.

Các thành viên  của Nhómđối thoại Mỹ - Việt về da cam/dioxin đã đề ra chương trình  hoạt độngcho thời gian  tới, đáng chú ý là xây dựng  kế hoạch  dài hạn lộ trìnhgiải quyết hậu quả chất độc da cam, kết nối với các viện nghiên cứu  hóahọc Mỹ - Việt thực hiện các đề tài nghiên cứu  đánh giá, kết hợp cácnguồn lực công và tư thực hiện các dự án cụ thể.

Phiên họp của Nhóm cũngyêu cầu các thành viên  hai bên Mỹ - Việt tiếp tục đẩy mạnh các hoạtđộng của 5 dự án truyền thống, nhằm vào ba mục tiêu chính: tẩy và làmsạch đất và môi trường  nơi bị phơi nhiễm, dịch vụ  giúp đỡ các nạn nhân,vận động nâng cao nhận thức trong chính giới và nhân dân Mỹ về vấn đềchất độc da cam/dioxin, từ đó có những biện pháp cần thiết và nguồnkinh phí lớn hơn hỗ trợ cho việc khắc phục  hậu quả do chất độc dacam/dioxin gây ra.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Việt-Mỹ đang đa dạng hóa quan hệ sang lĩnh vực quốc phòng này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Việt-Mỹ đang đa dạng hóa quan hệ sang lĩnh vực quốc phòng bạn tại đây.