TS Nguyen Cam cho biet:

- Ve ket qua khac thuong cua mon van, dia ly - nhung mon thi theo dang tu luan tai mot so dia phuong, theo cam nhan chu quan cua toi, rat co the do tam ly cua giam khao. Ve ly thuyet, viec cham cheo la khach quan  nhung voi dac diem o nuoc ta: su phat trien cua cac dia phuong khong dong deu, ke ca ve tiem luc cung nhu trinh do cua giao vien, HS. Vi the, viec giao vien  o tinh nay cham bai thi cua tinh khac se cho ra ket qua so le nhat dinh. O day khong phai cac tinh muon sat phat nhau ma do tam ly nguoi cham bai.

Vi du: giao vien  day o cac truong chat luong  cao se yeu cau bai lam cao hon boi ho thuong xuyen tiep xuc voi HS gioi, khi cham bai thi cua tinh ban - trinh do thi sinh  thap hon - ho se khat khe hon va nguoc lai.

* Thua ong, theo doi cac ky thi qua nhieu nam, ong danh gia  nhu the nao ve ky thi tot nghiep THPT  nam nay?

- Ve tinh chinh xac  cua ket qua cham thi, hay cho thanh tra Bo  GD-DT ket luan. Tuy nhien theo toi, mac du Bo GD-DT da co nhieu no luc nhung that su ky thi vua qua la qua ton kem. HS vung nong thon phai vuot vai chuc kilomet de thi theo cum, phai ton tien an, tien nha tro, tien xe co... Roi ca viec huy dong so luong  lon giang vien DH di coi thi tot nghiep THPT  lam anh huong lon den hoat dong  cua truong DH ma cu the la cong tac  kiem tra cuoi hoc ky. Roi hang nam Bo GD-DT cung phai “lao” theo ky thi ton nhieu cong suc nay, trong khi ho can ranh tay de lo nhung viec lon lao hon.

Hoc sinh Truong Bui Thi Xuan, Q.1, TP.HCM sau buoi thi mon ngoai ngu ky thi tot nghiep THPT  2009 - Anh: Nhu Hung

* Ong nghi sao khi ky thi tot nghiep THPT  nam nay duoc xem la dot tap duot cho ky thi “hai trong mot” vao nam toi...?

- Khong can cho ket qua thi tot nghiep cung co the noi du an “hai trong mot” (dung ket qua thi tot nghiep lam co so cho tuyen sinh DH) la cach lam qua kho, nhieu bat trac. Dua ky thi DH xuong moi mien dat nuoc  khien cac nguon luc cang ra tren dia ban cuc ky rong, ton kem rat nhieu nhan luc va vat luc.

Theo Bo GD-DT, to chuc ky thi “hai trong mot” la de giam su ton kem va giam ap luc doi voi HS. Nhung voi ky thi tot nghiep THPT  vua qua, muc tieu giam ton kem xem nhu khong thuc hien duoc. Con giam ap luc u? Cung khong the. Voi ky thi tot nghiep HS se di thi voi tam ly tot nghiep, ky thi DH HS se tham du voi tam ly thi DH. Con neu “hai trong mot” thi voi tam ly nhu di thi hai ky mot luc, ap luc cung the thoi.

Chat luong de thi cung la mot van de can suy nghi. De thi toan nam nay khong the lam co so cho tuyen sinh DH vi qua don gian, khong phan loai HS duoc. Hai ky thi voi hai muc tieu khac nhau nay gop lai thanh mot de thi rat kho. Ky thi tot nghiep nham kiem tra xem HS co dat nang luc  toi thieu cua cap THPT  khong. Con tuyen sinh DH rat ngat ngheo, so luong  thi sinh  dong trong khi chi tieu it. Ke ca voi de thi van duoc danh gia  co sang tao, co cai tien nhung moi chi the hien o cau 2, con phan tap lam van van “duong xua loi cu” - kiem tra kien thuc  theo kieu hoc thuoc long.

* Thua ong, co y kien cho rang to chuc hai ky thi ram ro cach nhau mot thang nhu nhung nam vua qua la nang ne va ton kem?

- Viec cai cach thi cu co hai xu huong: thi tot nghiep THPT  that tot de lam co so cho tuyen sinh DH, thi tot nghiep va to chuc tuyen sinh DH that tot. Buoc thu nhat kho lam thi tai sao ta khong chon cach thu hai. Bo GD-DT khong nhat thiet phai “dai tay”, nen manh dan giao quyen cho cac dia phuong tu to chuc thi, coi thi, cham thi va tu chiu trach nhiem ve ket qua thi tot nghiep THPT  cua dia phuong minh. Sau moi ky thi can nghien cuu, danh gia  hang nam. De tranh tieu cuc, Trung tam  Kiem dinh chat luong  giao duc cua Bo GD-DT phai lay mau danh gia  thuong xuyen, cong bo ket qua danh gia  hang nam. Neu ket qua thi tot nghiep THPT  cua dia phuong cao vuot muc cho phep xem nhu ho “co van de trong thi cu”.

Bac pho thong co 100% HS dat loai gioi ma o bac DH so gioi chi con 20% thi dung la danh gia  bac THPT  cua anh co van de, Bo GD-DT can lam viec  voi dia phuong do. Neu dia phuong khong sua thi cac truong DH co quyen bac quyen uu tien nop ho so du thi tuyen sinh cua HS tinh do. Lam nhu vay, ket qua thi tot nghiep duoc xem la quyen loi va uy tin cua tung dia phuong.

Cac truong DH cung khong nen de tat ca HS tot nghiep THPT  duoc du thi nhu hien nay, ton kem ma khong hieu qua. Nhu DH bach khoa se khong the cho HS trung binh du thi, phai co mot nguong - khi HS dat nguong moi duoc du thi. Nhu the, ky thi tuyen sinh DH se khong ram ro nhu bay gio, vua giam su vat va, ton kem cho chinh cac truong DH va thi sinh, vua tao co hoi cho thi sinh  chon truong vua suc voi ban than. Ngay ca viec thi tuyen sinh theo khoi A, B, C, D cung khong phu hop. Viec quyet dinh  thi nhung mon nao, thi sinh  can co ky nang gi, tieu chuan gi - toi nghi nen de cac truong DH quyet dinh  (tren co so dang ky voi Bo GD-DT va duoc bo phe duyet).

Mot su ton kem khong nho nua la bay gio HS lop 12 chua thi tot nghiep da phai dang ky du thi tuyen sinh DH, neu lam duoc nhu toi noi o tren se giam duoc cong suc, tien bac  cua xa hoi  rat nhieu.

* Noi nhu vay, tuc la hien nay cac truong DH tuyen sinh chua dung doi tuong?

- O nuoc ta van con quan niem da vuot qua ky thi tuyen sinh DH tuc la co ngay tot nghiep DH. O nhieu nuoc tren the gioi, co the ho tuyen dau vao kha de nhung dau ra rat kho. Toi nghi o bac DH can co su sang loc, dung phu thuoc chi tieu, neu sinh vien  khong dap ung duoc yeu cau dao tao  thi chuyen sang he dao tao  thap hon hoac ngung hoc tap. De thuc hien nhung van de neu tren, can phai co su thay doi dong bo, thuc hien co lo trinh va co quyet tam thuc hien.

Y kien ve “thi cum, cham cheo”

* GS Nguyen Minh Thuyet (pho chu nhiem Uy ban  Van hoa, giao duc, thanh thieu nien va nhi dong cua Quoc hoi):

Toi thay can phai xem lai viec thi theo cum khi thuc te ky thi vua qua cho thay co nhieu thi sinh  con nho phai di qua xa, hoan canh  cua HS thi khong giong nhau. Chung ta dang to chuc mot ky thi tot nghiep THPT  qua cong kenh, met moi. Trong khi den nay van chua the khang dinh duoc viec “thi cum, cham cheo” dam bao cong bang, khach quan  hoan toan. Goc cua van de o day, theo toi, khong nen to chuc ky thi “hai trong mot” va nen giao cac so GD-DT to chuc ky thi cong nhan tot nghiep cho HS THPT  mot cach nhe nhang hon. Viec tuyen sinh DH, CD nen giao tu chu cho cac truong.

* Tien si Nguyen Duc Nghia (pho giam doc  DH Quoc gia  TP.HCM):

Viec cham cheo la viec lam  no luc cua Bo

GD-DT. Ket qua nhu hien tai, toi nghi la do su khong thong nhat  ve dap an va thang diem giua cac giam khao, hay noi cach khac do giam khao nhan dinh ve dap an khong giong nhau. Chung toi  cung dang cho ket luan thanh tra cua Bo GD-DT. Dieu toi ban khoan nhat ve ky thi “hai trong mot” la chat luong  thi sinh  va chat luong  de thi. Neu nam sau thuc hien ky thi “hai trong mot” thi Bo GD-DT quan tam  hon nua den noi dung  de thi, boi muc dich cua tuyen sinh DH khong phai de kiem tra kien thuc  toi thieu cua thi sinh.

T.V.H. - H.H.

Ban co y kien gi ve bai viet Ban khoan ky thi “hai trong mot” nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Ban khoan ky thi “hai trong mot” ban tai day.